آغاز فصل چهارم سريال «تونل‌هاي تهران»

به‌گزارش خبرنگار «شهر»، شهرونداني كه اين روزها از بزرگراه نيايش از غرب به شرق حركت كنند، نرسيده به خيابان ولي‌عصر(عج) روزشمار بزرگي را مي‌بينند كه بر روي آن روزهاي باقيمانده تا زمان بهره‌برداري از تونل نيايش مشخص شده است. تونل نيايش با 10108 متر طول شامل تونل‌هاي اصلي و دسترسي‌ها به‌صورت دو رشته تونل مجزا است كه جهت ارتباط بين بزرگراه‌هاي نيايش و صدر و هم چنين تامين دسترسي به‌بزرگراه كردستان ساخته مي‌شود و در كنار دو بزرگراه شهيد همت و حكيم دسترسي شرقي غربي تهران را تسهيل مي‌كند.

تونل نيايش به‌دليل مشخصات خاص ژئوتكنيكي زمين در مسير اجراي عمليات و حفاري دهانه‌هايي تا سطح مقطع 447 متر مربع در خاك، در دنيا بي‌نظير و مايه مباهات مهندسان كشور خواهد بود.

هم‌چنين در اين تونل علاوه بر رعايت استانداردهاي اروپا در تونل‌سازي و مسائل ايمني و تهويه آن، از آخرين تكنولوژي‌هاي روز براي مقابله با حوادثي چون آتش‌سوزي و هم‌چنين تهويه و تخليه اضطراري استفاده شود.

اما آن‌چه بيش از همه خبرنگاران حاضر در نشست خبري شهردار تهران پيش از آغاز رسمي عمليات احداث اين تونل را شوك‌زده كرد، وعده شهردار تهران بر ساخت اين تونل در 20 ماه بود. يعني در 626 روز اين تونل ساخته مي‌شود تا در 22 بهمن سال 91 به‌بهره‌برداري برسد. البته در اين 20 ماه علاوه بر اين تونل 10 كيلومتري، طبقه دوم بزرگراه صدر به‌منظور افزايش ظرفيت شريان ترافيكي تهران نيز ساخته مي‌شود. در بيان عظمت پروژه تونل نيايش همين بس كه تنها دسترسي به بزرگراه كردستان اين تونل، بيش از 950 متر يعني مشابه تونل رسالت طول دارد.

«تونل رسالت» يادآور سال‌هاي انتظار

«تونل رسالت» در واقع اولين تونل شهري تهران به‌شمار مي‌آيد كه ساخت آن 11 سال به‌درازا كشيد. تونل رسالت در قسمت شرقي به حدود 850 متر و در بخش غربي 160 متر طول دارد. اين تونل پس از 11 سال فراز و نشيب در عمليات احداث، سرانجام درحاليكه به گفته شهردار تهران بايد ظرف مدت 32 ماه، عمليات عمراني آن به اتمام مي‌رسيد، با صرف هزينه نزديك به 67 ميليارد ريال يعني رقمي نزديك به 10 برابر برآورد اوليه، 22 تيرماه 1385 به‌بهره‌برداري رسيد.

اين در حالي است كه تونل رسالت از فروردين سال 76 تا سال 82 كمتر از 30 درصد پيشرفت فيزيكي و از سال 82 تا سال 84 كمتر از 35 درصد پيشرفت فيزيكي داشته است.

«تونل توحيد» دست‌گرمي شهرداري در تونل‌سازي

اما ساخت «تونل توحيد» داستان ديگري دارد. کلنگ احداث اين تونل، در سال 1386 توسط محمدباقر قاليباف، شهردار تهران به زمين زده شد و در رکوردي بي‌سابقه طي 30 ماه به پايان رسيد. اين درحاليست که تونل توحيد سه برابر تونل رسالت است و در مقايسه با اين تونل 27 سال زودتر ساخته شد و  به بهره‌برداري رسيد.

تونل توحيد از دو تونل کنار هم به‌طول 2136 متر تشکيل شده که هرکدام از تونل‌ها شامل 3 باند رفت و برگشت بوده و به‌عنوان نخستين تونل شمال به جنوب تهران، بزرگراه چمران را به بزرگراه نواب صفوي پيوند مي‌دهد.

به‌کارگيري بيش از 3 هزار شمع و 25 هزار قطعه بتوني و نصب سامانه هوشمند در برابر زلزله باعث گرديده اين سازه در برابر زلزله‌هاي 7 و 8 ريشتري مقاوم بوده و از آن به‌عنوان پناهگاهي براي اسکان مردم در هنگام وقوع زلزله‌ها نام‌برده شود.

اميركبير به راه خود ادامه مي‌دهد

در تهران يك تونل ديگر هم در حال ساخت است. تونل اميركبير كه سه‌راه امين حضور را به اتوبان امام علي (ع) متصل مي‌كند و در مجموع نزديك به 2500 متر طول دارد. پيش از اين زيرگذر اميركبير به‌طول 197 متر از سه راه امين‌حضور تا خيابان 17 شهريور ساخته شده بود. با اصلاح تراز بخشي از اين زيرگذر، ادامه آن به‌شكل تونل طراحي و در حال اجراست تا دسترسي‌هاي لازم ايجاد شده و به‌كاهش بار ترافيك در محدوده مركزي و بازار تهران كمك كند.

بر همين اساس قطعه‌اي به‌طول 69 متر از زير خيابان 17 شهريوري و زيرگذري به‌طول 220 متر در حدفاصل خيابان شهريور و شكوفه ايجاد خواهد شد. از نكات جالب توجه اين است كه با توجه به طراحي هاي صورت گرفته بر روي اين زيرگذر، يك پاركينگ طبقاتي سه طبقه و يك مجتمع تجاري چهار طبقه ساخته مي‌شود.

هم‌چنين تونلي با طول از 157 متر از زير خيابان شكوفه تا ميدان كلانتري ساخته مي‌شود. در ادامه از ميدان كلانتري تا اتوبان امام علي(ع) تونلي با طول 860 متر در امتداد خيابان دوردويان و تونلي ديگري به‌طول تقريبي 430 متر در امتداد خيابان كرمان ادامه مي‌يابد تا دو مسير رفت و برگشت را فراهم كند.

‌براساس طرح جامع و تفصيلي شهر تهران که در آن صفر تا صد اين شهر در نظر گرفته شده است، تهران به 550 کيلومتر شبکه بزرگراهي نياز دارد که تا پايان سال89، 430 کيلومتر از آن تکميل شده و به بهره برداري رسيده است. اين در حالي است که به عقيده کارشناسان با تکميل شبکه بزرگراهي شهر تهران انقلاب ديگري در اين حوزه ايجاد مي‌شود که آن احداث شبکه بزرگراهي شهر در زير زمين خواهد بود.

در واقع با توجه به‌ارزش زمين در تهران و مشكلاتي هم‌چون راه معارضان ملكي و تاسيساتي و تعداد روزافزون خودروها در كلان‌شهر تهران راهي به‌جز پناه گرفتن در دل ‌زمين نيست. راهي كه شهرداري تهران به‌خوبي چم و خمش را مي‌داند.

گزارش: محمد مجيدزاده