مجمع تشخيص مصلحت نظام انتقال مرکز سياسي کشور در مکان مناسب جهت بهبود و اصلاح استقرار جمعيت تا پايان چشم‌انداز (سال 1404) را در ادامه بررسي و تدوين سياستهاي کلي در بخش آمايش سرزمين تصويب کرد.
به گزارش خبرنگار شهر، در جلسه روز نهم آبان‌ماه مجمع تشخيص مصلحت نظام، ادامه بررسي و تدوين سياستهاي کلي در بخش آمايش سرزمين پيگيري شد و با حضور کارشناسان مربوطه از دولت و مجلس شوراي اسلامي يكي از مواردي كه به تصويب رسيد انتقال مركز سياسي كشور در مكان مناسب جهت بهبود و اصلاح استقرار جمعيت و فعاليت در كشور تا پايان چشم انداز اعلام شد.
اگرچه بحث انتقال پايتخت موضوع جديدي نيست اما اين مصوبه مجمع تشخيص مصلحت نظام بيانگر انتقال تدريجي تهران است به يکي از سياستهاي کلي نظام تبديل شده است.
*انتقال پايتخت از 64 تا 88
نخستين بحث جدي مربوط به انتقال پايتخت در سال 64 مصادف با دويستمين سال مرکزيت يافتن تهران مطرح شد. يکي از گزينه‌هاي مطرح براي انتقال پايتخت در آن سال‌ها، شهر مقدس مشهد بود که نسبت به تهران 800 کيلومتر دورتر از مرزهاي خونين ايران و عراق قرار داشت در آن زمان هاشمي رفسنجاني که به عنوان رئيس دومين دوره مجلس، يکي از حاميان انتقال پايتخت به شمار مي‌آمد، پس از آن در دولت خاتمي اين بحث دوباره مطرح شد در آن زمان هواي آلوده تهران منجر به جدي شدن اين موضوع شد اما انجام اين كار هزينه‌هاي سنگيني به دنيال داشت كه دولت از پرداخت آن عاجز بود. اما در دولت احمدي نژاد به جاي جابه‌جايي پايتخت اهداف ديگري مانند تمرکز‌زدايي از تصميم‌هاي اداري، انتقال دفاتر شرکت‌ها به مناطق عملياتي و اصلاح نظام بودجه‌نويسي به نفع شهرستان‌ها صورت گرفت تا مشكلات پايتخت هموارتر شود كه اين جريانات هم با چالش‌هاي مربوط به خود روبرو شد.
با اين وجود نظرات مختلفي درباره اين انتقال مطرح مي‌شود، يک عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام آلايندگي محيط زيست را علت اصلي انتقال پايتخت سياسي کشور مي‌داند و اجرايي شدن آن را به منوط به تاييد مقام معظم رهبري مي‌داند.
علي آقا محمدي در گفت‌وگو با مهر مي‌گويد: وقتي بار سنگين آلودگي به محيط زيست وارد مي شود و ميزان استاندارد آلاينده نيز از سطح مجاز تجاوز مي کند اين مسئله توازن محيط زيست را برهم مي زند.
وي با تاکيد براينکه اگر اين سياست به تائيد مقام معظم رهبري برسد لازم الاجرا خواهد شد، اضاه مي‌كند : البته تا آن زمان کارشناسان مي توانند نظرات خود را براي انتقال پايتخت سياسي ارائه کنند تا اينکه بعد از تائيد رهبري همه به دنبال انجام اين فرآيند بروند.
اين در حالي است كه يکي ديگر از توجيه‌هاي کارشناسي براي ضرورت جابه‌جايي پايتخت، وجود چندين گسل فعال در تهران و حومه عنوان مي‌شود ، دکتر مهدي زارع معاون پژوهشگاه زلزله در اين خصوص مي‌گويد: «خطر زلزله و گستره پهنه‌هاي پرخطر در شهر تهران به دليل گسترش ساخت و ساز به ويژه در حاشيه‌هاي شمالي و جنوبي آن، انتقال پايتخت را اجتناب‌ناپذير کرده است. انتقال مرکز کشور به يک محل جديد و کم‌خطرتر و نه لزوماً يک شهر موجود مي‌تواند خطر جدي زلزله در پايتخت را کاهش دهد.
*انتقال پايتخت در كشور‌هاي ديگر
دولت برزيل چندي پيش تولد 49 سالگي تغيير پايتخت را با حضور اكثريت مردم جشن گرفت،تغيير پايتخت در برزيل حدود نيم قرن پيش به حقيقت پيوسته است.
اما اين تنها برزيل نبوده است كه دست به تغيير زده است كشور‌هاي مثل آلمان سريلانکا، قزاقستان، استراليا، پاکستان پايتخت خود را تغيير داده‌اند. در اين ميان برخي كشور‌ها نيز پايتخت‌هاي سياسي و اقتصادي خود را جدا كرده‌اند كشور‌هايي مثل تركيه كه برخي آنكارا را پايتخت سياسي و استانبول را پايتخت سياسي آن
مي‌شناسند همچنين در هلند شهر‌هاي آمستردام و لاهه بيانگر اين موضوع هستند.
*شهري به عنوان پايتخت جديد معرفي نشده است
مصوبه مجمع تشخيص مصلحت، در حالي فرصت 16ساله را براي انتقال پايتخت معرفي مي‌كند كه هنوز شهري براي اين عنوان معرفي نشده است و به گفته محمد هاشمي عضو مجمع تشخيص منظور از انتقال مراکز سياسي، جابه‌جايي دفاتر اصلي قواي سه‌گانه و ساختار‌هاي دولتي است.
وي با بيان اين كه هنوز شهر خاصي براي اين منظور در نظر گرفته نشده است مي‌گويدبا انتقال مراکز سياسي، به نوعي توقف مهاجرت صورت مي‌گيرد و حتي ممکن است مهاجرت معکوس آغاز شود که در اين حالت، مديريت تهران که امروز گرفتار جمعيت، ترافيک و مشکلات متعدد ديگر است، آسان‌تر مي‌شود.
