هند: پول براي خريد نفت ايران نداريم/ شرکت نفت: صادرات مجاني ادامه مي‌يابد
با وجود افزايش بدهي هاي نفتي هند به ايران، مسئولان شرکت ملي نفت بر ادامه صادرات مجاني طلاي سياه به اين کشور آسيايي تاکيد مي کنند.
مهر: ايران با وجود در اختيار داشتن بزرگترين ذخاير نفت و گاز جهان و هند به عنوان يک اقتصاد نوظهور و نيازمند واردات نفت و گاز، در سالهاي اخير هيچگاه نتوانسته اند در عرصه تجارت جهاني انرژي به شرکايي مطمئن و استراتژيک تبديل شوند.
وقت کشي و سپس کناره گيري هند از پروژه خط لوله صلح، تاخير چندين ساله براي تعيين تکليف قرارداد توسعه ميدان گازي فرزاد بي، عدم مشارکت در طرح توسعه فاز 12 به عنوان بزرگترين فاز ميدان پارس جنوبي و در نهايت تعليق قراردادهاي خريد LNG از مهمترين دلايل اين ادعا به شمار مي رود.
از 6 ماه گذشته تاکنون اختلافات ارزي براي خريد و فروش نفت هم به جدي ترين چالش در توسعه روابط اقتصادي تهران و دهلي نو تبديل شده و با وجود مذاکرات متعدد به نظر مي رسد هند اين روزها پياده سازي مجدد سناريوي " باخت - باخت " خط لوله صلح را براي خريد نفت ايران هم در پيش گرفته است.
براي نخستين بار دي ماه سال گذشته (ژانويه 2011 ميلادي) بحث اختلافات ارزي ايران و هند براي مبادلات نفتي در رسانه هاي بين المللي به دنبال فشار برخي از قدرتهاي غربي مطرح شد و در اين مدت با وجود مذاکرات متعدد دو جانبه، تاکنون توافق نهايي بين دو کشور حاصل نشده است.
صادرات نفت مجاني به هند ادامه مي يابد
در حال حاضر آمارهاي غير رسمي از بدهي 2 ميليارد دلاري برخي از پالايشگاههاي نفت هند همچون "مانگلور" به شرکت ملي نفت ايران حکايت مي کند اما با وجود آنکه هنوز راهکاري براي وصول اين بدهي بدست نيامده است، شرکت نفت براي ادامه صادرات نفت به اين کشور آسيايي تاکيد مي کند.
"کي باسو مدير"عامل شرکت پالايشگاهي مانگلورهند روز گذشته با تاييد بدهي يک ميليارد دلاري به ايران، اعلام کرد: با وجود نگراني مسئولان شرکت ملي نفت ايران اما خريد نفت از اين کشور ادامه مي يابد.
اين مقام هندي با اعلام اينکه با وجود بدهي اما مسئولان شرکت ملي نفت ايران نسبت به ادامه عرضه و صادرات نفت خام به مانگلور اطمينان داده اند، تصريح کرد: با اين وجود هند منابع خريد نفت خود را متنوع مي کند قصد دارد به زودي نفت کويت و عربستان را جايگزين ايران بکند.
اين در حالي است که محمود بهمني رئيس کل بانک مرکزي اخيرا با تاکيد بر حل اختلافات نفتي ايران و هند، گفته است: توقف صادرات نفت ايران به هند منجر به افزايش قيمت انرژي در بازارهاي جهاني خواهد شد.
اين عضو کابينه دولت معتقد است که نگه داشتن نفت در روي آب بهتر از فروش آن به صورت مجاني است اما مسئولان شرکت ملي نفت که تاکنون در متنوع سازي بازارهاي صادراتي نفت ايران موفق عمل نکرده اند بر ادامه طلاي سياه به اين هند تاکيد مي کنند.
از سوي ديگر با وجود تغيير 180 درجه اي سياستهاي هند براي خريد نفت ايران، در بين مسئولان دستگاههاي مختلف اقتصادي داخل کشور هم اختلاف نظرهاي متعددي وجود دارد، به طوري که مسئولان بانک مرکزي و شرکت ملي نفت زير بار مسئوليت دريافت پول نفت از هند نمي روند.
توافق‌هاي پشت پرده نفتي هند و عربستان
همزمان با برگزاري مذاکرات هفته جاري دو کشور در دهلي نو، برخي از مسئولان هند براي افزايش واردات نفت از عربستان به رياض سفر کرده اند.
با شکست مذاکرات دوجانبه نفتي دهلي، دولت رياض چراغ سبز خود را براي افزايش دو برابري صادرات نفت به هند نشان داده است و پيش بيني مي شود تا چند هفته آينده ميزان واردات نفت هند از عربستان به 40 ميليون تن در روز افزايش يابد.
با اين وجود مسئولان شرکت ملي نفت ايران هنوز بر ادامه مذاکرات با طرف هندي اصرار دارند و از اين رو دور جديد مذاکرات دوجانبه تا 15 ژوئيه (24 تير) برگزار خواهد شد.
به نظر مي رسد سناريو مذاکرات متعدد و البته بدون نتيجه ايران و هند براي اجراي خط لوله صلح اين بار در انجام مبادلات نفتي دو کشور در حال تکرار است و مسئولان شرکت نفت به جاي شناسايي بازارهاي جديد فقط وقت را به نفع رقبا هدر مي دهند.
چين بازار مطمئن براي صادرات نفت
بر اساس گزارشهاي منتشر شده توسط موسسات معتبر جهاني ميزان صادرات نفت خام ايران در سه ماهه نخست سالجاري ميلادي به اتحاديه اروپا و ژاپن به ترتيب 1.3 و 42 درصد کاهش يافته و حتي جايگاه نفت ايران در بازار اروپا از پنجم به هشتم تنزل پيدا کرده است.
همزمان با اين کاهش صادرات نفت، عراق به عنوان مهمترين شريک نفتي ايران ميزان صادرات اين کالاي استراتژيک را به بازارهاي مختلف اروپايي و آسيايي نه تنها افزايش داده بلکه با دستيابي به رکورد صدور روزانه 2 ميليون و 225 هزار بشکه نفت رسما جايگاه ايران در اوپک را متزلزل کرده است.
محمدرضا رحيمي معاون اول رئيس جمهور هم از اعلام آمادگي ايران براي تامين بلند مدت نفت خام چين به عنوان يک کشور مستقل از سياستهاي آمريکا خبر داده است و آمارها هم از افزايش صادرات طلاي سياه به اين کشور آسيايي حکايت دارند.
هر چند افزايش صادرات نفت ايران به قطب اول اقتصادي جهان يک دستاورد براي نظام اقتصادي کشور به شمار مي رود اما وابستگي بزرگترين دارنده ذخاير نفت و گاز جهان به يک بازار مصرف در بلند مدت، امنيت صادرات پايدار نفت به عنوان شريان اقتصاد ملي را تحت تاثير قرار خواهد داد.