به بهانه سالروز تولد پل گوگن؛
آغداشلو: گوگن تاثير عظيمي بر هنر مدرن باقي گذاشت
امروز 17 خرداد مصادف با 7 ژوئن، صد و شصت و سومين سالروز تولد پل گوگن، نقاش فرانسوي دوران پستامپرسيونيسم است. آيدين آغداشلو، جايگاه اين نقاش را در تحولات ابتداي قرن بيستم، جايگاهي تعيينکننده ميداند.

اين نقاش پيشکسوت در گفتوگو با خبرنگار شهر درباره گوگن گفت: پل گوگن مشهورتر از آن است كه در چند سطر بشود توضيح تازهتري درباره او داد. اما ميشود از زندگي او آموخت و به نكاتي توجه كرد كه او نيرو و عمر خود را در راه رسيدن به آنها صرف كرد.
وي ادامه داد: گوگن نقاشي را خيلي دير شروع كرد. زندگي آرام و معقولي داشت و با همسر و فرزندان و شغل بانكي تضمينشدهاي گذران ميكرد، تا اينكه نقاشي را كشف كرد و جانش چنان شيفته شد كه همه چيز را رها كرد و بقيه زندگي اش را در آشفتگي و دربدري گذراند؛ سر از كانال پاناما درآورد و سالهاي آخر عمرش را در تاهيتي سپري كرد.
آغداشلو با بيان اين كه «گوگن راه درازي را پيمود تا از تمدن غرب بگريزد و به خلوص و پاكي دست يابد»، گفت: اگر اينطور نگاه كنيم، گوگن راضي و خوشبخت و پركار زندگي كرد. جايگاه او در هنر اواخر قرن نوزدهم و اوايل قرن بيستم جايگاه مهم و تعيين كنندهاي است.
اين مدرس تاريخ هنر افزود: گوگن از جايي شروع كرد كه در دوران پختگياش ديگر به آن بازنگشت؛ و راه و روشي را پيدا كرد كه خاص او ماند. او از يك نقاش امپرسيونيست تبديل به نقاشي شد كه اكسپرسيونيسم و نمادگرايي را رسميت بخشيد و تاثير عظيمي بر هنر مدرن پس از خود باقي گذاشت.
به گفته وي، گوگن نقاش شوريده حال هميشه مسافري بود كه معنا و آرمان خود را در كارش جستجو ميكرد و به خاطر به دست آوردن و ترسيم و باقي گذاشتن اين معنا همه جانش را نثار كرد.
آغداشلو تصريح كرد: از كارها و زندگي پل گوگن بسيار ميشود آموخت.
اوژن آنري پل گوگن در 7 ژوئن 1848 در پاريس به دنيا آمد. پس از چند سال که در ناوگان بازرگاني فرانسه خدمت کرد، به دلالي بورس روي آورد و در فراغت و روزهاي تعطيل به نقاشي ميپرداخت و به تدريج به خريد و گردآوري تابلوهاي امپرسيونيستي مشغول شد.
گوگن از سال 1875 با کاميل پيسارو، نقاش مشهور امپرسيونيست طرح دوستي ريخت و در نمايشگاه امپرسيونيستها در سالهاي 1880 تا 1886 شرکت کرد. او از سال 1883 بهطور تمام وقت به نقاشي پرداخت و در 1889 با نمادگرايان فرانسوي در پاريس و بروکسل نمايشگاههايي برپا کرد. سالهاي 1891 تا 1893 را در تاهيتي به سر برد و سپس به فرانسه بازگشت؛ ولي مجددا در 1895 به تاهيتي رفت و در آن سرزمين به سر برد.
گوگن در سالهاي 1898 تا 1899 در گالري ولار پاريس نمايشگاه انفرادي برپا کرد. يکي از مشهورترين آثار او «دو زن از تاهيتي» نام دارد که در سال 1899 با رنگ و روغن خلق شده است. پل گوگن، جزيره تاهيتي را «بهشتي افسانهاي از زنان زيبا و رمزآلود» ميدانست و اين نقاشي، ايده او از اهالي تاهيتي را تجسم ميکند. وي به دنبال يک زندگي ساده و ابتدايي اروپا را ترک گفت به تاهيتي رفت؛ زيرا معتقد شده بود که نقاشي در آستانه سقوط به ورطه عوامفريبي و سطحينگري قرار گرفته است.
به اعتقاد گوگن همه آن هوشياري و دانايي که در تمدن اروپا بارور شده بود، نوابغ هنر را عقيم ميساخت و اجازه نميداد که قدرت و شدت احساسات خويش را صريح و مستقيم ابراز کند.
اين نقاش فرانسوي در 8 مي سال 1903 در «هيوا اوآ» يکي از جزاير مارکيز در جنوب اقيانوس آرام، از دنيا رفت. بعد از مرگ گوگن در سال 1906 نمايشگاه بزرگي در «سالن پاييز» براي بزرگداشت وي برپا شد و طي آن، گوگن به عنوان پيشتاز حرکتهاي ضدناتوراليستي، همچون فوويسم در فرانسه و هيجاننمايي در آلمان و کشورهاي ديگر معرفي شد.
پل سزان، ونسان ونگوگ، اميل برنار، هانري روسو، تولوز لوترک، ژرژ سورا و پل سينياک از ديگر نقاشان همدوره و به لحاظ شيوه کار نزديک به گوگن هستند. اين هنرمندان نيز در فاصله سالهاي 1880 تا 1905 در جنبش پستامپرسيونيسم فعاليت داشتند.