جوامع بسته و استبدادزده،نقد را برنميتابند؛چراكه نقد محصول گفت و گو و تعامل است همانگونه كه رمان را تاب نميآورند،زيرا رمان به افشاگري و واكاوي آدهها و فضايي ميپردازد كه در آن به سر ميبرند.
«جمال ميرصادقي»،داستاننويس و پژوهشگر در گفت و گو با خبرنگار شهر ضمن بيان اين مطلب گفت:نقد در جوامعي رشد ميكند كه امكان گفت و گو و تعامل وجود داشته باشد نه در كشورهايي كه يك نفر يا يك گروه براي جماعتي تصميم ميگيرند و حكم ميرانند.
نويسنده رمان«بادها خبر از تغيير فصل ميدهند»،افشاگري را يكي از ويژگيهاي ادبيات داستاني دانست و افزود:ادبيات داستاني در جوامع پيشرفته افشاگري ميكند و حقيقت را آنگونه كه هست نشان ميدهد،بدون آن كه كسي معترض شود اما در جوامع استبدادزده،شرايط به گوناي ديگر است.سردمداران اينگونه جوامع،دلشان نميخواهد با چهره حقيقي خود آشنا شوند انگار از رويارويي با باطن خود واهمه دارند.حتي در برابر ترجمه آثار هم موضع ميگيرند زيرا دلشان نميخواهد مردم به درجهاي از شعور و آگاهي برسند.
ميرصادقي درپاسخ به اينكه بعضي فكر ميكنند دوره رمان گذشته و مردم خواهان داستان كوتاهاند بيان كرد:داستان كوتاه براي مخاطب خاص نوشته ميشود،خواننده اي كه فرصت خواندن رمان را ندارد.اما توده مردم همچنان خواننده رمان هستند چراكه هيجان و حادثهاي در زندگيشان وجود ندارد.از سوي ديگر در تمام كشورهاي اروپايي و آمريكايي همچنان رمان حرف اول را ميزند.چراكه در رمان امكان تحليل و واكاوي شخصيتها وجود دارد و اين چيزي است كه برخي از آن ميترسند.
نويسنده مجموعه داستان«كلاغها و آدمها» به نوع سومي از نوشتار اشاره كرد و افزود:«رمان-داستان كوتاه» نوع سوم نوشتار است كه نويسندگان آمريكايي آن را آغاز كردند و در ايران من با كتاب«زندگي را به آواز بخوان»،پايهگذار اين گونه نوشتاري بودم.به اين معني كه هرفصل از رمان،داستاني مستقل است و آنچه اين داستانها را به هم پيوند ميزند،وجود يك شخصيت واحد در همه آنهاست.
ميرصادقي به كارهاي تازه خود اشاره كرد.«عرق ريزان روح» با عنوان فرعي«توصيههايي به نويسندههاي جوان» مجموعه مقالاتي درباره داستاننويسي است.در اين مجموعه تلاش و ترين را لازمه كار نويسندگي دانستهام.البته شوق نويسنده شدن مهم است اما بايد درپي برآوردن اين شوق و رسيدن به اين هدف بود.قريحه و استعدا به تنهايي به كار نميآيد و وجودش چندان ضروري نيست؛همانگونه كه به باور من الهام معنا ندارد.
نويسنده كتاب پژوهشي«عناصر داستان» بر اين باور است كه براي نويسنده شدن بايد علاوه بر شوق اين كار مطالعه مستمر هم وجود داشته باشد.«عرقريزان روح» را انتشارات نيلوغر منتشر ميكند.
سالها پيش از ميرصادقي داستانهايي چون«مسافرهاي شب»،«چشمهاي من خسته» و«شبهاي تماشا و گل زرد»منتشر شده بود.مجموعغه داستانهايي كه دوباره خوانده و ويرايش شدهاند و در قالب يك مجموعه داستان با عنوان«آسمان رنگ رنگ» و از سوي نشر اشاره منتشر ميشوند.
نويسنده مجموعه داستان«روشنان» به انتشار«داستانهاي شنبه» اشاره كرد و درباره علت انتخاب چنين عنواني گفت:سالهاست كه به علاقهمندان آموزش داستاننويسي ميدهم و داستانهاي برگزيدهشان را منتشر ميكنم.اين عنوان به روزي برميگردد كه كلاس در آن زمان برگزار ميشد.تاكنون مجموعه داستانهاي پنج شنبه،يكشنبه،چهارشنبه و دوشنبه منتشر شده است.
ميرصادقي به سانسور كتابهايش اشاره كرد و گفت:در كشورهاي ديگر سانسور حالت نظارتي دارد و بر آنند كه آنچه منتشر ميشود برخلاف احساسات بشردوستانه نباشد اما در ايران شرايط به گونه ديگري است.همه اين كتابها،مدتهاست كه در انتظار مجوزند.من كلمهاي را حذف نميكنم و اين همه سختگيري،آب در هاون كوبيدن است.