آغداشلو: الخاص هنرمند مهم و بزرگ تاريخ نقاشي ايران بود

به گزارش شهر،‌ نمايشگاهي از نقاشي‌ها و آثار حجمي هانيبال الخاص با نمايش فيلمي از آخرين تصاويري كه از او به جا مانده به مناسبت نخستين سالگرد تولدش پس از مرگ عصر جمعه 20 خرداد در گالري شيرين آغاز به كار كرد.
اين مراسم با حضور دكتر عليرضا سميع آذر، آيدين آغداشلو، مرتضي دليري و جمعي از علاقمندان و شاگردان هانيبال الخاص آغاز شد.
شيرين پرتوي مدير گالري شيرين ضمن عرض خير مقدم به حضار گفت: هنگامي كه هانيبال الخاص زنده بود ما با همكاري مرتضي دليري و ديگر دوستان قرار بود از آثار او به صورت ليميتد اديشن(نسخه محدود) نمايشگاهي برگزار كنيم كه دوست داشتيم اين اتفاق در حضورشان بيفتد؛ اما وقتي ما اين برنامه‌ريزي را كرديم الخاص براي سفر به آمريكا رفته بود.
وي ادامه داد: كاش وقتي زنده بود اين كار انجام مي‌شد تا بتواند هزينه‌هاي درمانش را از اين راه بپردازد؛ اما متاسفانه زمان قد نداد و اين اتفاق نيفتاد. ما خوشحاليم كه توانستيم امسال يك تولد برايش برگزار كنيم و بگوييم با وجود اين كه خودش نيست اما ياد و خاطره‌اش با ما هست.
در ادامه آيدين آغداشلو نقاش صاحب سبك، با گلايه‌اي از شاگردان الخاص به دليل عدم حضورشان در اين مراسم گفت: امروز بايد تا در ورودي گالري و تا خيابان بازديدکننده در اين‌جا حضور مي‌يافت. اين‌كه مي‌گويم بايد كساني صف مي‌كشيدند براي اين است كه مهم است ياد هانيبال الخاص گرامي داشته شود؛ زيرا الخاص نقاش مردمي به معناي واقعي كلمه بود.
اين نقاش پيشکسوت ادامه داد: او نقاشي بود كه معلمي را به اندازه نقاشي محترم و مهم مي‌دانست. تعداد شاگردانش قطعا از چند هزار نفر بيشتر است. بعضي از شاگردانش به او بسيار نزديك بودند به‌طوري كه با هم زندگي مي‌كردند؛ اما من همه آن‌ها را اين‌جا نمي‌بينم. من آخرين كسي هستم كه بايد در مورد او صحبت كنم؛ اما هميشه در مورد او صحبت كرده‌ام و خواهم كرد و در نهايت شادي اين كار را مي‌كنم؛ زيرا فكر مي‌كنم وظيفه‌ام را به جا مي‌آورم و فكر مي‌كنم در دنيايي هستيم كه اگر كسي وظيفه‌اش را انجام دهد حق دارد مفتخر باشد.

وي در ادامه افزود: الخاص هنرمندي مهم و بزرگ بود. هر دو لغت را با دقت انتخاب كرده‌ام، زيرا او در طول عمر طولاني خود يك معنا را ترغيب كرد و شكل داد كه معناي مهمي بود؛ يعني نگاهش به اسطوره و معاصر كردن اسطوره و زنده كردن آن و در نتيجه به وجود آوردن سبك و شيوه شخصي خودش كه هيچ‌گاه تحت تاثير سبك‌ها در نيامد و از آن‌ها متاثر نشد و راه خودش را پيدا كرد.

آغداشلو تصريح کرد: هر كس ممكن است به عنوان مخاطب از كارهايش خوشش نيايد؛ اما هيچ‌وقت نمي‌توان جايگاه او را انكار كرد. من در طول 50 سالي كه آثار الخاص را دنبال كردم و با او همراه بودم در كارهايش تقلب نديدم و مي‌توانم بگويم انساني خالص، درست و شريف بود. او در عين حال كه نقاش بود، نگاهي اجتماعي داشت كه اين نگاه در تمام عمر به همراهش بود و براي خود در زندگي تعريفي از درست و نادرست، عدالت و ظلم و پاكي و دروغ داشت.
وي با بيان اين‌كه در اين بازار شام و همهمه و غوغاي نا‌مربوط وجود آدمي مثل الخاص جاي هزار شكر دارد گفت: با وجود اين‌كه او فردي حساس و زود رنج بود -كه ما نمونه‌هاي زيادي از اين رفتارش را ديده و شنيده‌ايم- نمي‌توان به انسانيت و شرافت او خدشه‌اي وارد كرد. تندي او در اين مدت گاهي شامل حال من شد و چون من مي‌دانستم او به نوعي از درستي دست پيدا كرده كه مي‌تواند شفيعي براي همه كارهايش باشد از او مي‌پذيرفتم.
اين مدرس تاريخ هنر ادامه داد: زماني كه او از من خواست كه به ديدارش بروم، در اين ديدار تاكيد كرد كه تو هميشه با من خوب بودي و من تلخ بودم و گفت از ايدئولوژي است كه آدم تلخ مي‌شود و خط مي‌كشد. همان روزي كه به ديدارش رفتم نقاشي‌هايش را ديدم. نقاشي‌هايش مهم بود؛ زيرا آثارش چيزي اساسي را در مورد جهان، درست و نادرستيش مي‌گويد. چيزي را مي‌گويد كه هر هنرمندي به‌طور غير مستقيم به آن اشاره دارد و به تصحيح جهان برخاسته و مي‌خواهد جهان بهتري ساخته شود و اين از وظايف هنرمند محسوب مي‌شود حتي اگر لج كند و تخريب كند؛ اما در غايت به تصحيح و اصلاح جهان منجر مي‌شود.

آغداشلو افزود: هانيبال الخاص چند كتابچه كوچك داشت. كتابچه‌هايي كه از كاغذ گراف ضخيم بود با جلد سيمي شده كه بسيار زيبا بود و براي او نوعي زمزمه و ترنم به‌شمار مي‌آمد و يك رفتار مداوم و قطع نشدني بود كه از جانب نقاش از راه دستش روي كاغذ منعكس مي‌شد كه من را ياد لئوناردوداوينچي مي‌انداخت. او هم همين كار را مي‌كرد. دفترچه‌هاي جيبي داشت و هرلحظه كه به چيزي فكر مي‌كرد آن را ثبت مي‌كرد. او اين كار را به قصدي علمي و براي كشف و ثبت مي‌كرد، الخاص هم همين كار را مي‌كرد منتها كارش شاعرانه‌تر بود و فقط ثبت نمي‌كرد؛ بلکه كارش تغزل، ترنم و شعر بود.
وي تاکيد کرد: دفترچه الخاص شگفت‌انگيز بود و هر چه به ذهنش رسيده بود را ثبت كرده بود . اين جريان سيال ذهني‌ بود كه بر روي كاغذ آمده بود. او اين كار را به قصد خودنمايي و يا به‌وجود آوردن اثر هنري انجام نداده بود؛ هرچند كه جريان رسيدن از ناخودآگاه به خودآگاه را طي كرده بود. به فكر چاپ كردنشان افتاده‌ايم و من فكر مي‌كنم اين از با طراوت‌ترين و خالص‌ترين ثبت‌هايي است كه روي كاغذ گراف كم بها با وسايل ساده و كم‌خرجي چون خودكار و خودنويس صورت گرفته است.
مرتضي دليري مدير اين نمايشگاه نيز اظهار داشت: با همكاري گالري شيرين، كانون انفورماتيك و موسسه فرهنگي هنري رهنما، برآن شديم تا در نخستين روز تولد پس از مرگ هنرمند زنده ياد هانيبال الخاص، مجموعه‌اي از آثار نفيس او را به تماشاي مردم بگذاريم تا هم ياد و خاطره او را زنده كنيم و هم علاقمندان به هنر با دوره‌هاي مختلف كاري اين هنرمند صاحب سبك بيشتر آشنا شوند.
وي در ادامه اضافه كرد: من به هانيبال الخاص پيشنهاد دادم كه آثارش را چاپ و بازتوليد كنيم و اين كار را به اشكال مختلف با چاپ آثارش به صورت ليميتد اديشن، باز توليد دفتر يادداشت او كه دفتري از دل نوشته‌ها و طراحي‌هايش است، به همراه انتشار فيلمي از آرش رئيسيان به مدت 15 دقيقه و چاپ آثار او به روي ماگ و تي‌شرت انجام داديم كه اين آرزوي قلبي الخاص محسوب مي‌شد.
دليري گفت: فيلمي كه در اين نمايشگاه به نمايش درآمد آخرين صحبت‌هاي او قبل از رقتنش به آمريكا است كه درآن الخاص به آرزويش اشاره مي‌كند. در اين نمايشگاه بيست و پنج نقاشي و چند اثر حجمي از الخاص ارائه شده است كه همه آثار جنبه فروش دارند.
آثار هانيبال الخاص تا چهارشنبه 25 خرداد ماه در گالري شيرين داير خواهد بود و علاقمندان مي‌توانند از اين آثار در گالري شيرين واقع در بلوار اندرزگو، خيابان سليمي، باغ انجمن خوشنويسان است ديدن کنند.