فصل تابستان و سينماهايي كه فيلم كودك و نوجوان ندارند
يك منتقد گفت: طي سال ايام تعطيل فراواني نظير فصل تابستان وجود دارد كه توليد آثار سينمايي و تلويزيوني به‌ويژه در زمينه كودك و نوجوان را مي‌طلبد؛ تا آنها به ماهواره و فيلم‌هاي خارجي گرايش پيدا نكنند.
فارس- سال‌هاست كه چيزي به نام سينماي كودك و نوجوان در ايران وجود ندارد و سازندگان آثار اين گونه سينمايي يا خانه‌نشين شده‌اند يا فيلم‌هايي كه دوست ندارند، مي‌سازند. همچنين سال‌هاست كه جشنواره فيلم‌هاي كودكان و نوجوانان برگزار مي‌شود كه برگزار شده باشد.
در ساليان دور كارگردان‌هايي مثل: «عباس كيارستمي» و بعدها «ابراهيم فروزش»، «محمدعلي طالبي»، «كامبوزيا پرتوي»، «فريال بهزاد»، «مرضيه برومند»، «كيومرث پوراحمد»، «مجيد مجيدي» و ديگران با ساختن آثاري شاخص عامل ادامه حيات و رونق توليد سينماي كودك و نوجوان بودند، به گونه‌اي كه دامنه اين فعاليت‌ها تا آن سوي مرزها هم كشيده شده بود، برجسته‌ترين و خوش‌مضمون‌ترين آثار كودك و نوجوان ايراني از جشنواره‌هاي جهاني جوايز و افتخاراتي به ارمغان مي‌آوردند.
با آن كه طي سال‌هاي اخير عده‌اي از فيلمسازان سخت‌كوش و علاقه‌مند كوشيده‌اند با توليد آثار خود اين گونه مهم و مطرح سينمايي را در كشور احيا كنند به دلايلي توفيق يارشان نشد.
قريب دو دهه است كه ديگر اين قبيل آثار در ميان توليدات سينماي ايران جايگاهي ندارند و سينماي كودك و نوجوان از آن سو كودكان و نوجوانان كشور به فراموشي سپرده شده‌اند.
چرايي اين سقوط دلايل متعددي دارد كه دانستن آنها مي‌تواند به آسيب‌شناسي و يافتن راهكارهايي جهت احياي اين ژانر حياتي سينما كمك كند.
جدا از مسائل اجتماعي كه هر كدام به خاطر مشكلاتي كه به همراه دارند اذهان را به خود مشغول كرده‌اند، حضور پر طمطراق ماهوار‌ه‌ها در دسترس بودن انواع فيلم‌هاي كودك و نوجوان خارجي با كيفيت‌هاي بالاي سينمايي به اضافه اشباع بازار سينماي ايران از فيلم‌هاي قطعي و سخيف شبه كمدي، طنز و برنامه‌هاي كودكانه متوسط و زير متوسط تلويزيون باعث سركوب ذوق و شوق هنري، انحراف سليقه‌ها و خواسته‌هاي واقعي كودكان و نوجوانان شده است.
درگير شدن بخش دولتي با معضلات پايان ناپذير سينما باعث غفلت از سينماي كودك و نوجوان شده، نازل‌سازي و ارزان‌فروشي گروه‌هايي از بخش خصوصي فضايي مسموم ساخته تا سوداگران و فرهنگ‌فروشان در سينما جولان دهند.
كم‌توجهي به ويترين اين گونه سينمايي باعث شده تا جشنواره بين‌المللي كودك و نوجوان تبديل به جشني تشريفاتي و وسيله‌اي جهت قدرت‌نمايي و موقعيت طلبي اين و آن شود.
عدم حمايت از فيلمسازان اين ژانر، استفاده قصه‌هاي تكراري علي‌رغم ادبيات غني كودك و نوجوان كشور، فقر تجهيزات، امكانات سينمايي و زد و بندهاي مافيايي در بخش‌هاي توليد، اكران امكان و مجال فعاليت را از بزرگان اين سينما گرفته است گرچه اوضاع اجتماعي جديد شرايطي را فراهم كرده تا هنرمندان در محدوده انيميشن‌سازي فعاليت كنند اما به‌رغم توفيقات نسبي برخي از آنها از جريان سينمايي كودك و نوجوان همچنان خبري نيست.
بخش اصلي راه درمان و احياي اين ژانر از جاده اصلي اصلاحات سينمايي در هر دو بخش دولتي و خصوصي مي‌گذرد. در واقع از سينمايي كه خود با انواع مشكلات و بحران‌ها دست به گريبان است و هنوز تكليف سينماگر، مديرسينمايي و مخاطب با فيلم و سينما مشخص و قانونمند نيست چه انتظاري مي‌توان داشت.
ملوك‌الطوايفي سبب چندپارگي اداره سينما در كشور شده است.
به گونه‌اي كه حوزه هنري، تلويزيون و نهادهاي ديگر فيلمسازي به صورت خود مختار راه خود را مي‌روند و كار خود را مي‌كنند اين در حالي‌ست كه متولي قانوني سينما در كشور معاونت سينمايي ارشاد است با اين وصف سينماي ايران چطور مي‌تواند به احيا، ارتقاء ژانر مطرح و تأثيرگذار سينماي كودك بپردازد.
نكته اينكه اگر تمام متخصصان نظريه‌پردازان، سينماگران، مديران و منتقدان كشور هم جمع شده و بخواهند صرفاً به مداواي ژانر كودك و نوجوان در اتاق «آي.سي.يو» سينما بپردازند شايد موفق شوند دست و پايي‌هاي سينما را جراحي و درمان كنند اما چون سينماي ما دچار انواع بيماري است و اين بيماري‌ها آن را به احتضار درآورده تا هم‌زمان با حضور انواع متخصصان روي ساير بيماري‌هاي آن كار نشود بيماري‌ها به سرعت عنصر جراحي شده را فاسد و معدوم مي‌كنند.
اگر به راستي خواهان سينمايي قانونمند، با قدرت و تأثيرگذار هستيم نخست بايد آن را به عنوان صنعت قانونمند كنيم و هم‌زمان با ايجاد تحولاتي در سينما امور نظارت، حمايت و هدايت را به بخش دولتي و اداره سينما را به نخبگان آن واگذار نموده و در عين حال با درايت، برهان و استقامت به يكپارچه شدن نهاد سينما در كشور بپردازيم.
براي اين كار نشست‌هاي تخصصي ميان سران حوزه هنري، معاونت سينمايي، تلويزيون و مسئولان فرهنگي كشور الزامي است.
اين را هم ديگر همه مي‌دانيم كه با صدور بخشنامه و بيانيه ساختن تشكل و راه‌اندازي تظاهرات يا دسته‌جات سياسي سينمايي راه به جايي نخواهيم برد.
اگر واقعاً سينماي كودك مي‌خواهيم بايد اول سينماي ايران را بخواهيم و با ايجاد هنر و صنعت سينمايي هدفمند و سلامت به احياي كمي و كيفي توليد در انواع ژانرهاي سينمايي اصلاح مناسبات و پاكسازي فضاهاي سينما و در كنارش توسعه سالن‌هاي نمايش فيلم، حمايت از سينماگران متعهد و صاحب صلاحيت بپردازيم.
در هر حال يكي از مواردي مهم در سرشت و سرنوشت كودكان و نوجوانان تاثير مثبت و سازنده داشته باشد توجه به امور آموزشي و سرگرم سازي اين قشر است به ويژه كه در طول سال ايام تعطيلي فراواني وجود دارد و اين زمان‌ها نياز به برنامه‌ريزي و توليدات آثار سينمايي و تلويزيوني به ويژه در زمينه كودك و نوجوان را مي‌طلبد چرا كه كودكان و نوجوانان بدون سينماي خود به كدام سالن سينما بروند.
مهمتر اينكه با فرا رسيدن فصل تابستان و ايام فراغت گسترده فرزندان و مهيا نبودن ابزار، وسايل آموزشي و تربيتي مناسب و تصويري، اوغات فراغت آنها به بطالت خواهد گذشت و اين نقطه ضعف بزرگي است براي سينما و تلويزون كشور است كه قادر نيست براي اين ايام برنامه‌هاي شايسته‌اي تدارك ببينند و از آن سوي خلع در امور زندگي، تفريحي كودكان و نوجوانان باعث مي‌شود متاسفانه آنها به سمت ماهواره و فيلم‌هاي خارجي انحرافي بروند.
به همين دليل لازم است توجه شايسته و بايسته به اين مهم شده و توجه به سينماي كودك و نوجوان در الويت توجه به مسائل سينما قرار گيرد.