بلخاري: ظهور مطالعات تطبيقي محصول رسيدن انسان به تعادل است
حسن بلخاري قهي، مولف و استاد دانشگاه در مراسم رونمايي کتاب چهارجلدي «تاريخ تطبيقي هنر» که صبح امروز برگزار شد، ظهور مطالعات تطبيقي را به‌ويژه در حوزه هنر ظهوري مقدس خواند و آن را محصول رسيدن انسان امروز به تعادل دانست.
به گزارش خبرنگار شهر، در ابتداي اين مراسم که صبح امروز سه‌شنبه 7 تيرماه در سالن اجتماعات انتشارات سوره مهر برگزار شد، فيلم کوتاهي از سخنان گودرزي، مولف کتاب «تايخ تطبيقي هنر» و فرشيد ابراهيمي درباره اين مجموعه چهار جلدي براي حاضران پخش شد.
ابراهيمي در اين فيلم مطالعه تاريخ تطبيقي را از اساس يک مقوله پست مدرن دانست و گودرزي نيز گفت: در اين کتاب تاريخ به جاي اين‌که فقط به‌صورت خطي حرکت کند، به‌طور مقطعي نيز برش خورده است.
به اعتقاد وي برش تاريخ در عرض، ضمن حرکت طولي، مي‌تواند پايه‌اي مناسب براي مطالعات محققان و هنرمندان و هنرجويان باشد.
پس از پخش اين فيلم، از گودرزي دعوت شد تا درباره «تاريخ تطبيقي هنر» توضيحات بيشتري ارائه کند. وي نيز سخنانش را با اشاره به دوران دانشجويي خود آغاز کرد و گفت: در آن دوره در محافل مختلفي شرکت مي کردم و مي‌ديدم که بچه‌ةاي خودمان در حوزه مباني تئوري هنر، خام‌دستانه طرح مبحث مي‌کنند و حضور ناپخته‌اي دارند.
وي ادامه داد: متاسفانه در اين کشور 70 و چند ميليوني، در حوزه مباحث نظري هنر و علم هنر به قدري افراد کم ي را داريم که تعداد افراد موثر در آن به 100 نفر نيز نمي‌رسد و اين رنج سيستم دانشگاهي و جامعه هنري ما است.
اين مولف سپس درباره کتابش گفت: از همان ابتدا تلاش کردم براي «ما» بنويسم و تنها به فکر نوشتن براي خود نبودم. ورود به همه حوزه ةاي تخصصي کار بسيار دشواري بود ولي براي ما که عادت کرده‌ايم تاريخ را به‌صورت خطي بخوانيم، برش مقطعي ناخودآگاه يک تحليل ضمني را ايجاد مي‌کند.
وي ادامه داد: اميدارم بتوانم بخش شرق را نيز به اين تاريخ اضافه کنم تا بتوانيم ارتباط اتفاقات مختلف را در جهان با يکديگر، بررسي کنيم.
گودرزي گفت: هميشه از اين که کار تحقيق سخت است رنج مي‌کشيدم و به دنبال راهي بودم که پژوهش را شيرين‌تر کند. اميدوارم وقتي کاري را انجام مي إهيم و سپس به پشت سرمان نگاه مي کنيم وجدانمان راحت باشد و بدانيم که امام زمان(عج) از ما راضي است.
در ادامه مراسم حسن بلخاري قهي براي سخنراني دعوت شد. بلخاري در ابتداي سخنانش گفت:خوشا به حال آقاي گودرزي که اين جلسه، جليه رونمايي است و جلسه نقد اين کتاب نيست.
وي سپس با اشاره به نام کتاب که بر تطبيقي بودن تاريخ هنر در اين کتاب تکيه دارد اظهار داشت: اين کتاب در تاريخ هنر تطبيقي و تطبيق هنر، جزء حرکت‌هاي آغازين است و اين آغاز هرچه دقيق‌تر باشد اين ديوار تا ثريا مستقيم بالا خواهد رفت.
بلخاري تاکيد کرد: جنس و ماده مطالعات تطبيقي هنر و تاريخ تطبيقي هنر، تاريخ هنر است اما جنس ذاتي کار، مطالعات نظري است و اين که تاريخ را به‌صورت برش عرضي يا حتي افقي بررسي کنيد بايد بر اساس مطالعات نظري باشد.
وي سپس با قرائت آيه‌اي از کتاب مقدس هنديان «بهاگاوات گيتا» که بخشي از «مهابهارات» است، به ارتباط اين آيه با آيه‌اي از سوره اعراف آيه 143 اشاره کرد که در هر دو يک انسان از خداي خود مي‌خواهد که اورا ببيند.
بلخاري با اشاره به انتهاي اين دو ماجرا که در هند به مجسم شدن خداي هندو و در اسلام به پذيرفته نشدن درخواست انسان مي‌انجامد نتيجه گرفت: در آيين هندو خدا متجسد شد و هنرهاي تجسمي شکل گرفت و در تمدن ما خدا انتزاعي از خويش را به بنده‌اش نشان داد و هنرهاي تجريدي شکل گرفت.
بلخاري در ادامه سخنانش گفت: در جهان پيش از رنسانس محال بود شيئي مادي به معنا وصل نباشد و ادراک فرم بدون معنا محال بود و فرماليسم وجود نداشت. در چنين فضايي وقتي علم ظهور مي‌کند و فلسفه و دين به محاق مي‌رود، عقل جزئي‌نگر بر عقل کلي‌نگر مقدم شده و universe تبديل به world مي‌شود.
اين مولف و استاد دانشگاه سپس به کاربرد نيمکره‌هاي راست و چپ مغز اشاره کرد و اظهار داشت: sience به معناي علوم تجربي محصول تفوق نيمکره چپ مغز انسان در اروپا به نيمکره راست است و اين بود که سبب شد در قلمرو علم پيشرفت حيرت‌انگيزي را شاهد باشيم.
بلخاري عبور يک سيارک از نزديکي کره زمين در شب گذشته و انعکاس اخبار آن در رسانه‌هاي جهان را مثال زد و گفت: وقتي ما تجزيه‌نگر شديم از ادراک معنا فاصله گرفتيم ولي امروزه اين دو نگاه –نگاه جزئي و کلي- هر دو در حد تعادل وجود دارند و نگاه ترکيبي و مباحث ميان‌رشته‌اي اهميت يافته است و ديگر فيلسوفي که نت نمي‌داند نمي‌تواند درباره موسيقي اظهارنظر کند.
وي در انتها با ذکر پنج‌شيوه براي در مطالعات تطبيقي، گفت: من ظهور مقدس مطالعات تطبيقي هنر را محصول رسيدن انسان به تعادلي مي‌دانم که نيمکره‌هاي راست و چپ را به هم تفوق نمي‌دهد. من قرن بيستم را قرن سيطره جامعه‌شناسي هنر بر فلسفه هنر مي‌دانم و اميدوارم هميشه در کنار مباحث تاريخي و مطالعات نظري، تاريخ تطبيقي را نيز داشته باشيم.
مومني‌شريف رييس حوزه هنري نيز در انتهاي اين مراسم سخنان کوتاهي را ايراد کرد و سپس با همراهي بلخاري، لوح تقديري را از سوي حوزه هنري و انتشارات سوره مهر به گودرزي اهدا کرد.