نابساماني «ويترين» شهري تهران

به گزارش «شهر» به نقل از روابط عمومي مرکز مطالعات و برنامه ريزي شهرداري تهران ، مجابي معاون علم و فن‌آوري مرکز مطالعات و برنامه‌ريزي شهر تهران در اين نشست با اشاره به اين‌که مرکز مطالعات با توجه به تاکيدات شهردار تهران مبني بر علم محور بودن فعاليت‌هاي شهرداري اقدامات را انجام مي‌دهد، گفت: شروع اين فعاليت با مسئله يابي است چراکه تا در هر زمينه اي مسئله مورد نظر را نداشته باشيم نمي‌توانيم براي آن راه‌حلي پيدا کنيم.

او ادامه داد: زماني که مسائل مختلف مشخص شد بايد به دنبال راهکارهايي براي حل اين مسائل باشيم و به همين دليل نيز با تعامل با بخش هاي مختلف راهکارها را پيدا و در انتها نيز به نشر دانش بپردازيم از يافته ها براي اجرا استفاده کنيم.

مجابي يکي از مباحث عمده در حوزه مديريت شهري را بحث ترافيک و حمل و نقل عنوان کرد و افزود: اگر از شهروندان تهراني سئوال کنيم اولويت هاي مورد نظر آنها در حوزه شهري ترافيک وآلودگي هوا است که آلودگي نيز به نوعي از ترافيک تاثير مي پذيرد.

او تاکيد کرد: با 5/15 ميليون سفر در تهران که مي توان آن را با مديرت درست شهري اصلاح کرد،اگر جايگاه تاکسيراني را بررسي کنيم، بيش از 80 هزار تاکسي به جز تاکسي هاي تلفني در تهران فعاليت و بيش از 30ميليون مسافر را جابجا مي کنند که اين عرف تاکسي نيست و تاکسي بيشتر وسيله اي در اختبار مسافر است .

مجابي خاطرنشان کرد: بايد ديد اين جايگاه قرار است تا چه زماني ادامه داشته باشد و سياست ها براي ادامه فعاليت تاکسيراني چگونه خواهد بود؛ البته مسائلي نيز در حمل و نقل شهري وجود دارد که چشم به روي آن مي بنديم و نمي توانيم مديريت اعمال کنيم؛ به طور مثال يکي از مباحث ايجاد اشتغال موقت براي بيکاران است و يا پديده استفاده از موتور سيکلت براي جابجايي مسافر ، مسائل بسيار متعدد ديگري نيز در اين حوزه وجود دارد.

او با بيان اينکه در مسير حمل و نقل شهري از اين مباحث کم نداشته ايم به پديده ميني بوس هاي شهر تهران اشاره کرد و گفت: 4 هزار ميني بوس در شهر تهران فعاليت مي کنند که تنها 2200 ميني بوس تحت مديريت سازمان اتوبوسراني هستند و معضلات بسياري را براي سازمان و رانندگان ايجاد کرده اند.

مجابي با اشاره به قانون جامع حمل و نقل کشور گفت : بايد ديد که با جايگاهي که اين قانون دارد، در آينده چه سياست هايي را قرار است دنبال کنيم.

تاکسي ويترين شهر است

در ادامه اين نشست تيموري ، مديرعامل سابق تاکسيراني درباره سير تحول تاکسيراني و علل و بروز مسائل امروز مطالبي را عنوان کرد.

تيموري با اشاره به اينکه متاسفانه هر بار درباره تاکسي بحث مي‌شود خيلي سطحي و بدون آنکه بدانيم سابقه تاکسي و تاکسيراني چيست از آن عبور مي کنيم، گفت: علل بروز بسياري از مسائل امروز نيز همين عدم شناخت است.

او با اشاره به اينکه در هفته جاري حمل نقل به دليل تغيير قيمت‌ها در تيررس خبرنگاران وشهروندان است، بيان کرد: اگر حتي همين مسئله افرايش قيمت نيز با اطلاعات و يا شناخت کافي صورت مي‌گرفت اين مسائل مطرح شده امروز وجود نداشت.

تيموري با بيان اينکه روند شکل‌گيري تاکسيراني در کشور به سه دوره تا قبل از سال 42 ، بعد از سال 42 تا پيروزي انقلاب اسلامي، از پيروزي انقلاب تا حال حاضر تقسيم مي‌شود، اظهار داشت: در سال 1279 اولين خودرو وارد کشور مي شود و همزمان نيز اولين دوره تاکسي‌هاي شهري در لندن از شبکه خارج مي شوند و اولين بحث نوسازي خودروها در زماني آغاز مي شود که خودرو وارد کشور ما شده است.

او ادامه داد: اولين قانون حمل و نقل نيز در سال 1299 تدوين مي شود و در ماده يک اين قانون تردد درشکه بدون مجوز شهرداري ممنوع مي شود.

به گفته تيموري در ماده 6 اين قانون که بسيار قابل توجه است بر قوي بودن درشکه تاکيد مي شود و اين همان مطلبي است که ما امروز نيز در مورد آن مشکلات بسياري داريم. بحث ورود پرايد به سيستم تاکسيراني تنها به دليل ارزاني و يا اينکه خودرويي را که در تهران استفاده مي کنيم در بندر عباس و کرمانشاه و خراسان نيز مورد استفاده است و اين در حالي است که بايد از خودروهايي که مي توانند بازه و امنيت بيشتري را به همراه داشته باشند استفاده کنيم.

او با تاکيد بر اينکه اين قانون در سه مرحله تغييراتي پيدا مي کند اما ماهيت آن به همين صورت باقي مي‌ماند ، تصريح کرد:در سال 1301 بنابر اطلاعات مرکز آمار ايران بيش از 2 هزار نفر در سيستم حمل ونقل تهران فعال بوده‌اند که البته درآن زمان تهران داراي محدوده اي از ميدان خراسان تا ميدان رازي، انقلاب و دروزاه دولت فعلي بوده است.

تيموري با اشاره به بحث فرهنگ، اظهار داشت: ما هميشه از مقوله فرهنگ و آموزش غافل بوده ايم و بدون توجه به اين مقوله وارد مسائلي مي‌شويم که تبعات آن را نيز مي‌بينيم.

مديرعامل سابق تاکسيراني خاطرنشان کرد: در سال 1217 يک شرکت خارجي در ازاي خارج کردن هر درشکه يک اتومبيل با اقساط ارزان قيمت تحويل داد و به اين ترتيب تعداد خودرو به صورت چشمگيري افزايش مي يابد . در اين سالها اتفاقات ديگري نيز روي مي دهد و همزمان که تجدد در کشور حاکم مي شود و با تغيير حکومت قوانين جديدي نيز براي رانندگان وضع مي شود . راننده بدون آموزش رانندگي جديدي را آغاز مي کند و در حقيقت همه مشکلات قبلي به همان صورت ادامه پيدا مي کند.

او با بيان اينکه بحث مسافربرهاي شخصي نيز مربوط به اين دوره نيست به اطلاعيه راهنمايي و رانندگي مبني بر برخورد با مسافربر هاي شخصي در روزنامه اطلاعات مورخ 17/5/1340 اشاره کرد و گفت: اين معضل هم اکنون با اضافه شدن موتور سيکلت و ده ها وسيله ديگر همچنان پا برجاست تنها به اين دليل که از همان زمان به درستي مورد توجه قرار نگرفته است

تيموري با تاکيد براينکه بي توجهي هاي صورت گرفته باعث عقبگردمان شده است، ادامه داد: در سال 1241 دولت تصميم مي گيرد با درشکه در تهران برخورد کند و به تبع آن شاهد گسترش تاکسي ها بوده ايم.

مديرعامل سابق تاکسيراني با اشاره به شکل گيري تعاوني تاکسيراني،تصريح کرد: در سال هاي 1320 تا 1330 که تنش هاي سياسي در کشور وجود داشت ورشد آگاهي؛ جنبش هاي کارگري در پاتوق ها شروع مي شود که هنوز هم برخي از پاتوق ها وجود دارد . شکل گيري تعاوني نيز به اين صورت بود که تعدادي از رانندگان تصميم به تشکيل تعاوني با بحث خريد خانه گرفتند که اين تعاوني در سال 1344 شکل جدي تري به خود گرفت و نقش خوبي نيز در جمع آوري رانندگان تاکسي ايفا و به مجموعه نظمي داد .

تيموري به اصلاحات اراضي و حجم عظيم مهاجرت به تهران و شهر هاي بزرگ و گسترش تاکسيراني نيز اشاره کرد و اظهار داشت: در اين فاصله زماني بحث تاکسيمتر نيز مطرح مي شود . همچنين در سال 1348 اولين تاکسي تلفني با خودروهاي شاهين شروع به کار مي کند ولي حرکتي که در تعاوني صورت مي گيرد حرکت به روز نبوده و آژانس ها در حالي درتهران رشد کردند که سيستم بسته اي را ايجاد کرده وهرکسي قصد ورد به آنها را نداشت.

او تاکيد کرد: ظرف 9 سال هر سال 4 دستگاه به سيستم تاکسيراني اضافه شد ، در حالي که رشد تهران ومردم اين شهر اينطور نبوده و متاسفانه تصميم آن زمان اين بود که مرتبا بر تعداد تاکسي هاي گردشي اضافه شود و در حالي که برنامه ريزي شده بود تا سال 1388 تعداد خودروهاي همراه با بي سيم به 2500 دستگاه برسد متاسفانه هم اکنون تنها 1500 دستگاه از اين نوع وجود دارد .

او با اشاره به اينکه همه اين عوامل به تصميم گيري هاي غلط انجاميد، بيان کرد: درسال هاي 48 تا 53 خودروهاي وانت کار حمل ونقل را انجام مي دادند و خودروهاي دليجان نيز درآن زمان از طرف ايران ناسيونال براي کمک به حمل ونقل وارد سيستم شدند . اين خودروها مانند ون هاي امروز بودند و حدفاصل ميدان امام حسين تا انقلاب فعاليت مي کردند. ورود اين خودروها نيز از همان اقدامات بدون مطالعه مانند ورود ون‌هاي امروزي بود. ما در سال 84 اعلام کرديم که 700 دستگاه ون را براي نوسازي ناوگان نياز داريم اما وقتي اين تصميم به وزارتخانه هاي مرتبط ارجاع داده شد تصميم درستي نمي‌گيرند و خودروهاي غزال را وارد سيستم مي‌کنند که عامل بروز مسائل و مشکلات بسياري براي تاکسيراني شد.

تيموري در بخش ديگري از سخنان خود با انتقاد از دوره هاي کوتاه مديريتي در سازمان تاکسيراني به انتخاب اولين مديرعامل پس از پيروزي انقلاب و تشکيل شوراي سرپرستي اشاره کرد و درباره مديريت واحد در تاکسيراني گفت: 49 ارگان و سازمان با تاکسيراني در ارتباط هستند که تصميم هر يک از اين سازمانها بر تاکسيراني تاثيرگذار است و اين در حالي است که سازمان تاکسيراني به اين دليل تشکيل شد که هريک از ارگان ها تصميمات را با اين سازمان در ميان بگذارند تا پخته شود و در مورد تصميمات به توافق برسيم.

او همچنين به برخي مشکلات فعلي و راهکارها نيز اشاره کرد و گفت: ما همواره بدون مطالعه بر توسعه تاکيد داشته ايم و متاسفانه هيچ گاه اتحاديه تاکسيراني در انتخاب خودرو جدي گرفته نشده د و مديران عامل تاکسيراني نمي توانند حرفشان را به درستي بزنند.

تيموري تاکسي را ويترين شهر دانست و ادامه داد: در آيين نامه اجرايي به صراحت دراستقاده از بخش خصوصي تاکيد شده است اما اين اتقاق هنور رخ نداده و در مورد آن ترديد وجود دارد . استفاده از بخش خصوصي تواني است که در اختيار مردم وجود دارد .

او همچينين به بر خي مشکلات رانندگان از جمله بيمه اشاره کرد و گفت: در ارتباط با بيمه پيشکسوتان با بيش از 3 نفر از اعضاي مجلس ديدار کردند و به نهاد رياست جمهوري نيز اعلام شد اما هنوز هيچ نتيجه اي نداشته است.

تيموري همچنين به بحث فرهنگ در رانندگي و توقع سايرين از اين سازمان اشاره کرد و ادامه داد: ديد مردم نسبت به راننده هاي تاکسي ديد خوبي نيست . ما در اطلاع رساني ضعيف هستيم و اين يکي از عوامل مهم است.

حق حمل و نقل از ذخيره ارزي

در ادامه نشست محمد حسن شهيدي کارشناس ارشد ترافيک به بررسي تاکسيراني و جايگاه آن در سيستم حمل و نقل پرداخت.

اوبا اشاره به اينکه ما همواره با پديده تاکسي سهل انگارانه برخورد کرده ايم، گفت: مشکل تاکسيراني درکشور تنها يک مبحث کارشناسي يا اقتصادي، مديريت پرسنلي، بخشنامه اي،... و انتظامي  نيست بلکه يک موضوع بسيار پيچيده است .

به گفته شهيدي، تاکسيراني در شهرهاي کوچک وضعيت ديگري دارد و مشکل تاکسي مشکل حمل ونقل همگاني است . حمل و نقل همگاني يک استراتژي پايه است. اگر با يک موضوع خوب برخورد کنيم ده‌ها مسئله را مي‌توانيم حل کنيم .

شهيدي ادامه داد: ما به صورت غلط طرح مسئله مي‌کنيم و زماني که مسئله را غلط طرح کنيم در بهترين شرايط و با آخرين امکانات و فن آوري‌ها نيز يک مسئله غلط را اشتباه حل مي‌کنيم.

اين کارشناس ترافيکي با بيان اينکه حل مشکل ناشناخته اگر هم تحقق يابد حتما معجزه اي رخ داده است ،تصريح کرد: چندين دهه است که سيستم تاکسيراني ناشناخته مانده است.

او با بيان اينکه تمام تلاش ما بايد اين باشد که مردم اتومبيل شخصي خود را کنار بگذارند، گفت: تاکسي نوع ديگري از وسيله شخصي با مشکلات مضاعف است.

شهيدي در مقايسه جايگاه تاکسي در حمل و نقل شهري ايران و برخي کشورهاي در حال توسعه و کشورهاي توسعه يافته ،افزود: شيوه حمل و نقل نيمه عمومي، سطح کيفيت معمولا پايين،فعاليت در قالب اشخاص دولتي ،بهره وري پايين و مصرف بالا وادامه حيات در شرايط فلاکت بار از ويژگي هاي تاکسيراني در کشورهاي در حال توسعه و شيوه حمل و نقل خصوصي، لولس و گران قيمت، خدمات رساني مبدا و مقصدي ، فعاليت در قالب شخصيت حقوقي و رعايت استانداردها و مقررات در ظاهر ناوگان از ويژگي هاي تاکسيراني در کشورهاي توسعه يافته است.

او همچنين به تشريح مشکلات تاکسي هاي گردشي پرداخت و اظهار داشت: سرگرداني در سطح شبکه و ايجاد اصطکاک و تراکم ترافيک زائد در شبکه از مشکلات اصلي است.حضور حدود 4 هزارو 500دستگاه تاکسي به صورت گردشي، 5 هزار تاکسي به صورت خطي در تهران، 110 هزار دستگاه وانت سرگردان و 11 هزار موتور سيکلت بزرگترين عامل اختلال در جريان عادي شبکه معابر، کاهش ظرفيت شبکه و مخصوصا ظرفيت و سرعت حرکت در عبور تمام شبکه اصلي است که مانع عمده حرکت اتوبوس‌هاي حمل و نقل همگاني مي‌شود.

شهيدي مصرف سوخت و آلودگي هوا را نيز از ديگر مشکلات عنوان کرد و گفت: در نهايت به دليل آنکه سيستم حمل و نقل همگاني کارآمد نيست، مديريت با استيصال با تاکسي ها کنار مي آيد و يکي از دلايل اصلي چنين شرايطي نيز وارونگي جايگاه عرضه و تقاضا است .

اين کارشناس ترافيکي در ادامه سخنانش با تعريفي از تاکسي استاندارد با اين عنوان که تاکسي وسيله‌اي است که در هنگام نياز و مواقع استثنايي براي مسافر، او را در زماني کوتاه و و متعارف به صورت دربست و با قيمت بيشتر به مقصد برساند، بيان کرد: اگر تاکسي استاندارد نباشد، ايستگاه تاکسي مطلقا عمل نمي‌کند ، تاکسيمتر بلا استفاده مي‌شود و امکان استفاده از فن‌آوري هاي جديد و با کارآمد براي مسافر و راننده از بين رفته و يا به شدت کاهش مي‌يابد.

او ادامه داد: از سوي ديگر نيز امکان کنترل کرايه، وصول ماليات عادلانه، خدمات رفاهي، رفتار مدني و ارائه خدمات کيفي، اعتماد پذيري راننده تاکسي و بسياري از مسائل ديگر ايجاد مي شود و در نهايت نيز امکان وابستگي سيستم به گروه ها و جريانات فشار اجتماعي افزايش مي يابد و به اين ترتيب مديرت حمل ونقل از سيستم به عنوان امري زائد و مستاصل ياد مي کند.

شهيدي با بيان اينکه دسترسي هر شهروندي از هر نقطه شهر به نقطه ديگر حق مسلم شخص است، بيان کرد: اين در حالي است که مراجع با حمل و نقل همگاني طوري رفتار مي کنند که انگار قرار است صدقه بدهند . پولي که به خزانه واريز مي شود به همان اندازه که بايد صرف بهداشت و درمان و رفاه شود بايد براي حمل ونقل درون شهري نيز هزينه شود.

او اهداف آينده براي تاکسيراني را استاندارسازي ، ايجاد سيستم هماهنگ، حذف مسافر بر شخصي و قابليت اعتماد به تاکسيراني دانست و راهبردهاي اصلي در اين فرآيند را کاهش سهم جابجايي تاکسي از 22 درصد به حداکثر 5 درصد ، فعال سازي بخش خصوصي و يکپارچه سازي سيستم عنوان کرد.

ساماندهي خوردوهاي شخصي کار غير منطقي و غير کارشناسي

مهرداد تقي زاده مشاور شهردار تهران و معاون سابق حمل ونقل و ترافيک نيز تفاوت تاکسي با خوردوهاي شخصي را در بيانات خود مورد بررسي قرار داد.

او تفاوت هاي عمده تاکسي با خودروي شخصي را عدم نياز به پارکينگ، سرمايه گذاري مسافر براي خريد تاکسي و رانندگي فرد، سرعت رسيدن به مقصد، امنيت بيشتر، کاهش سوانح و مکمل بودن براي سيستم حمل و نقل دانست.

تقي زاده همچنين برخي از مزيت هاي خودروي شخصي را نيز محيط کاملا اختصاصي، تميزي و بهداشت، زمان کمتر در مبدا، امکان استفاده از خودروي لوکس و حذف احتمال برخورد با راننده بي ادب و عصبي عنوان کرد.

او در ادامه اين سئوال را مطرح کرد که آيا مزيت هاي تاکسي به معناي افزايش سهم آن است و پاسخ داد: هر مد حمل و نقلي جايگاه خود را داردو سهم تاکسي دراين ميان بين 5 تا 22 درصد است و بايد ديد که سهم مطلوب تاکسي در کشور ماچه ميزان است.

تقي زاده گفت: اگر قرار باشد سهم تاکسي در کشور ما به 5 درصد برسد ، بار حذف تاکسي ها به خودروهاي شخصي وارد مي شود واين اتفاق خوبي نيست. ما بايد سهم تاکسي را به حمل و نقل عمومي منتقل کنيم و اگر نه 22 درصد موجود را نگه داشته و حتي افزايش دهيم.

او تصريح کرد: حذف تاکسي گردشي نيز کار درستي نيست . در کشورهاي مختلف تاکسي هاي گردشي وجود دارند اما اين تاکسي ها نبايد سرگردان باشند. تاکسي گردشي بايد به لحاظ ايستگاه و مسائل ديگر ساماندهي شود.

تقي‌زاده درباره علل اجرايي نشدن تاکسيمتردر کشور نيز بيان کرد: ما تاکسي متر را مترادف با نصب سخت افزار مي دانيم . به نظر بنده اين 20 درصد کار است و مابقي بايد به شکل ديگري ساماندهي شود.

او ساماندهي خوردوهاي شخصي را نيز يک کار غير منطقي و غير کارشناسي دانست و گفت: اکنون گمان مردم اين است که مسافربرهاي شخصي ساماندهي شده اند درحالي که هيچ ساماندهي صورت نگرفته است.

فن آوري‌هاي نوين در سيستم تاکسيراني

عليرضا قنادان ، مدير عامل تاکسي بيسيم تهران نيز در ادامه اين نشست نقش فن آوري هاي نوين در سيستم تاکسيراني را بيان کرد و گفت: 60 درصد از ترافيک شهري در ساعات اداري مربوط به مراکز دولتي و بانک ها است ، اگر IT در شهر گسترش يابد بخش عمده اي ازاين مشکلات رفع مي شود.

قنادان فن آوري اطلاعات در يک شرکت تاکسيراني را به دو بخش تقسيم کرد: سيستم هاي کاربردي پشتيباني سازماني که سيستم هاي داخلي و پيشخوان هستند و سيستم هاي حمل و نقل که به دو گروه برنامه ريزي و مديريت ناوگان و خدمات به مسافران تقسيم مي شود.

او راهکارها و نحوه گسترش فن آوري هاي نوين در بخش تاکسيراني را نيز تشريح کرد.

ورود سازمان هاي غير مرتبط به بحث تاکسيراني

در ادامه نشست نيز پنلي با مديريت مهندس شهيدي و با حضور تيموري، تقي زاده، قنادان و اسلامي برگزار شد که در اين پنل برخي مدير عاملان تاکسيراني شهرهاي ديگر و مديران شرکت هاي خصوصي سئوالاتي را مطرح کردند و کارشناسان ومسئولان به سئوالات آنها پاسخ گفتند.

اسلامي مدير عامل سازمان تاکسيراني در ابتداي اين پنل گفت: تاکسيراني تهران يک سوم تاکسي هاي کشورر را به خود اختصاص داده و تهران داراي بزرگترين ناوگان تاکسيراني در دنيا است و بايد بيشتر اين مورد تاکيد قرار گيرد.

او با بيان اينکه اميدواريم اين نشست در آينده پس از مباحث علمي به مشکلات ورود پيدا کند، بيان کرد: در کشور ما ورود به مشکلات به صورت غير علمي است و جنبه سياسي به خود مي گيرد. اميدواريم با طرح مباحث علمي بتوانيم مشکلات را مرتفع کنيم .

اسلامي عمده مشکل تاکسيراني را ورود سازمان‌هاي غير مرتبط به بحث تاکسيراني دانست و اظهار داشت: عمده تاکيد شهردار تهران در تاکسيراني بخش خصوصي است و زماني که بحث تقويت شرکت هاي خصوصي مطرح مي شود رانندگان فکر مي کنند که شرکت هاي خصوصي تقويت مي شوند که پول بيشتري از تاکسيران ها بگيرند ، در صورتي که نگاه ما به بخش خصوصي اين است که پولي از رانندگان دريافت نشود.بايد در ابتدا بتوانيم مشتريان داخلي را راضي کنيم تا پاسخگوي شرکت‌هاي خارجي باشيم.

در همين زمينه بخوانيد:

مديرعامل تاكسيراني:نگاه علمي به تاكسيراني ضروري‌ست