به بهانه روز قلم 2/
شاکري: اهل قلم بايد صاحب فکر و تجربه زيستي باشد
احمد شاکري، نويسنده و عضو هيئت نظارت بر کتاب، تجربه زيستي و توليد فکر را از خصايل محوري نويسندگان براي خلق اثر متعهد مي‌‌داند و معتقد است مناسبت‌گرايي در جامعه زواياي حائزاهميتي را ناديده مي‌گذارد.
دبير جشنواره قلم زرين در گفت‌و‌گو با خبرنگار شهر گفت: در مناسبت با روز قلم چند محور مي‌تواند به‌صورت تفکيک شده مورد بحث و گفت‌و‌گو قرار گيرد که همه آن‌ها زير مجموعه مسائل حوزه قلم و به‌صورت خاص ادبيات هستند. محور اول نويسندگان و توليدکنندکان آثار هستند، محور دوم مخاطبان و خوانندگان آثار، محور سوم خود ادبيات و ساختار زبان ادبي است و محور چهارم نيز برنامه‌ريزي‌هاي کلان در مديريت حوزه فرهنگ را در برمي‌گيرد.
وي ادامه داد: غالب بحث‌هايي که در حاشيه روز قلم صورت مي‌گيرد، متوجه نويسندگان و توجه به بحث معيشتي آنان است؛ زيرا نگاه عرفي جامعه به نويسندگي به عنوان يک شغل، بررسي و سنجش جنبه‌هاي اقتصادي آن‌را مي‌طلبد. درباره مسائل حوزه قلم و ادبيات نيز دو مسئله اهميت جدي دارند. يکي تجربه زيستي نويسنده و ديگري تجربه فکري و عقلاني اوست.
عضو هيئت نظارت بر کتاب، درباره حوزه تجربه زيستي توضيح داد: تجربه زيستي نويسنده در توليد و خلق اثر و اهميتي که انتظار مي‌رود اثر ادبي داشته باشد بسيار حائزاهميت است و بايد به اين نکته توجهي خاص شود. اگر مقصود ما اين است که اهالي قلم براي مخاطب امروز بنويسند و هنر متعهد بيافرينند، اين امر ممکن نيست مگر از اين راه که تجربيات انسان امروز در حيات زيستي نويسندگان وارد شود.
شاکري افزود: راهکارهاي ساده و سهل‌الوصولي براي افزايش حوزه تجربي نويسندگان وجود دارد. برنامه‌هايي که براي اهالي قلم تدارک ديده مي‌شود، اعم از برگزاري جشنواره‌ها و اهداي جايزه‌‌ها، هزينه‌‌هاي بالايي را به خود اختصاص مي‌دهند؛ ولي يکي از راه‌هاي بسيار عملي براي ترغيب نويسندگان به نوشتن اين است که آن‌ها را در موقعيت‌هايي قرار دهيم که آن‌ها را با متن مسائل جامعه آشنا مي‌کند وبه آن‌ها انگيزه نوشتن مي‌دهد.
وي گفت: البته بخش‌هاي حمايتي دولت در حوزه ادبيات بيشتر بر برگزاري جشنواره‌ها متمرکز است، ولي چندي پيش اين پيشنهاد ارائه شد که همان مشارکتي که براي مديران دولتي و مديران فرهنگي در برنامه‌‌هاي ملي و جهاني اعم از کنفرانس‌ها و رايزني‌هاي فرهنگي وجود دارد، براي اهالي قلم نيز در نظر گرفته شود.
شاکري تاکيد کرد: به نظر من همراهي اهالي قلم در اين برنامه‌ها بسيار سازنده است. اگر توجه کنيد خواهيد ديد که در سال‌هاي اخير هيچ اثر قابل توجهي در حوزه مسائل سياسي و اجتماعي خلق نکرده‌ايم، از حوزه قاچق کالا و ارز و مواد مخدر گرفته تا مباحثي چون سياست خارجي و انرژي هسته‌اي که حائز اهميت بوده و جزء افتخارات جمهوري اسلامي ايران محسوب مي‌شوند.
دبير جشنواره قلم زرين گفت: اين تجربيات با حمايت مالي به‌دست نمي‌آيد بلکه نويسنده بايد در بطن و متن اين رويدادها قرارگيرد. ضمن اين‌که شايد هزينه اين مشارکت‌ها بسيار کمتر از هزينه جشنواره‌ها باشد.
وي درباره حوزه تجربه فکري و دانش نويسنده نيز گفت: نويسنده بايد صاحب فکر باشد. اين به اين معني نيست که نويسنده بايد به همه مبادي فلسفه و علم و اقتصاد مسلط باشد ولي مي‌توان موقعيت‌هايي را براي آثار داستاني فراهم آورد که براي اصحاب انديشه محل نقد و تحليل باشند. اين محل انديشه بودن هم جنبه مانعيت دارد و از نقاط ضعف نويسنده مي‌کاهد و هم جنبه اثباتي دارد به اين معنا که مي‌تواند افق‌هايي را براي نويسنده باز کند و توجه او را به دغدغه‌‌ها و افکار جامعه جلب کند.
شاکري درباره محوريت ادبيات و زبان نيز گفت: اين امر به آثار خلاقه ادبي برسيم و داستان و رمان قابل توجه و حتي جهاني داشته باشيم، حاصل نمي‌شود مگر با تدوين نظريه‌هاي ادبي. البته بيشترين سرمايه‌گذاري فرهنگي هنري در حوزه توليد آثار هنري صورت مي‌گيرد و متاسفانه در توليد فکر و تدوين قوانيني که براي اثر ادبي و هنري چهارچوب تعيين کنند و حد و حدودها را مشخص کنند، سرمايه‌گذاري نمي‌شود.
وي ادامه داد: اين موجب مي‌شود تجربيات ما پالوده نباشد و نتوانيم بر تجربيات نسل‌هاي گذشته نيز تکيه کنيم و از آن‌ها بهره گيريم.
شاکري همچنين بر اهميت برنامه‌ريزي‌هاي کلان در اين حوزه تاکيد کرد و گفت: معضلي که در جامعه ما وجود دارد، معضل مناسبت‌گرايي است. ما بيشتر در مناسبت‌ها به اين موضوعات توجه مي کنيم و اين توجه معمولا جهت‌گيري و سمت و سويي تکرارشونده دارد و برخي زوايا در اين جهت‌گيري‌ها هميشه ناديده باقي مي‌مانند؛ در حالي که اين زوايا عموما مسائلي بسيار تاثيرگذار هستند.