زيان شش ميليارد دلاري افتتاح نمايشي 2 فاز پارس جنوبي
با گذشت 845 روز از افتتاح پالايشگاههاي فاز 9 و 10 پارس جنوبي 75 درصد چاههاي اين دو فاز هنوز قادر به استخراج گاز از مخزن مشترک نيستند که اين تاخير تاکنون بيش از 6 ميليارد دلار عدم النفع نصيب اقتصاد کشور کرده است.
مهر: پالايشگاههاي فاز 9 و 10 ميدان پارس جنوبي اسفند ماه 1387 پس صرف ميلياردها تومان تبليغات به طور رسمي افتتاح شد و مقرر شده بود در کوتاه ترين زمان ممکن بخش فراساحلي و چاههاي دريايي اين دو فاز مشترک با قطر هم راه اندازي شوند.
تاکنون 845 روز از افتتاح رسمي اين دو فاز مشترک گازي مي گذرد و با وجود وعده هاي مختلف شرکت ملي نفت ايران هنوز 75 درصد از چاههاي گازي فازهاي 9 و 10 پارس جنوبي قادر به توليد گاز طبيعي از مخزن مشترک با قطر در آبهاي خليج فارس نيستند.
در طرح توسعه فاز 9 و 10 پارس جنوبي حفاري 24 حلقه چاه گازي برنامه ريزي شده و قرار بود با تکميل و راه اندازي اين تعداد چاه دريايي روزانه 50 ميليون متر مکعب گاز ترش از پارس جنوبي استخراج و براي شيرين سازي به پالايشگاههاي ساحلي ارسال شود.
با وجود آماده بودن پالايشگاههاي خشکي فاز 9 و 10 پارس جنوبي در زمستان سال 1387 اما به دليل توقيف کشتي حامل تجهيزات سرچاهي و درون جاهي اين پروژه، عملا امکان افتتاح رسمي اين پروژه پنج ميليارد دلاير وجود نداشت اما مسئولان وقت با وجود ناآماده بودن چاه‌ها اقدام به افتتاح نمايشي اين فازها کردند.
در مراسم افتتاح اين پروژه در عسلويه مسئولان وقت وزارت نفت وعده دادند که تا شهريور ماه سال 1388 چاههاي اين دو فاز مشترک گازي راه اندازي مي شود اما در نهايت ارديبهشت ماه سال 1389 ابتدا چهار چاه و سپس آذر سال گذشته سه چاه راه اندازي شدند.
در شرايط فعلي بر اساس اعلام مسئولان شرکت نفت و گاز پارس روزانه 18 ميليون متر مکعب گاز طبيعي از چاههاي فاز 9 پارس جنوبي استخراج مي شود و اين در حالي است که 16 حلقه چاه گازي ايران در خليج فارس بدون استفاده باقي مانده اند.
هدف از طرح توسعه فاز 9 و 10 پارس جنوبي توليد روزانه 50 ميليون مترمکعب گاز، استخراج روزانه 80 هزار بشکه ميعانات گازي براي صادرات، سالانه يک ميليون تن اتان براي مصرف پتروشيمي، سالانه يک ميليون و 50 هزار تن گاز مايع (ال.پي.جي) و روزانه 400 تن گوگرد است.
به عبارت ديگر، تاخير در راه اندازي هر چاه مشترک گازي در پارس جنوبي علاوه بر عدم توليد گاز گاز طبيعي منجر به توقف توليد ميعانات گازي، گوگرد گرانول، پروپان، بوتان، هگزان و پروپان به عنوان برشهاي گران قيمت گاز طبيعي را به همراه دارد.
عدم النفع هر فاز پارس جنوبي چند ميليارد دلار است؟
به گزارش مهر، برآوردهاي کارشناسي شده در سطح کلان شرکت ملي نفت ايران نشان مي دهد در شرايط فعلي ارزش هر يکهزار متر مکعب گاز توليدي پارس جنوبي با قيمتهاي منطقه اي حدود 140 دلار (قيمت گاز وارداتي از ترکمنستان) بوده و به عبارت ديگر اگر هر فاز استاندارد پارس جنوبي روزانه يک ميليارد فوت مکعب گاز توليد کند حدود 3.5 ميليون دلار زيان فقط از محل عدم توليد گاز نصيب اقتصاد ملي مي شود.
از سوي ديگر، ظرفيت توليد ميعانات گازي هر فاز استاندارد پارس جنوبي روزانه 40 هزار بشکه است که با احتساب قيمت بشکه اي 100 دلاري روزانه چهار ميليون دلار در اين بخش و با در نظر گرفتن عدم توليد مايعات گازي شامل اتان، متان، بوتان، پنتان، هگزان و گوگرد گرانول هم روزانه بيش از 1.5 ميليون دلار ضرر عايد کشور مي شود.
بر اين اساس، با يک محاسبه ساده تاخير در راه اندازي هر فاز پارس جنوبي روزانه 9 ميليون دلار، ماهانه 270 ميليون دلار و سالانه حدود 3.3 ميليارد دلار در پايين ترين وضع زيان را نصيب اقتصاد ملي مي کند و از اين رو در بهترين شرايط تاکنون عدم راه اندازي 16 حلقه چاه فاز 9 و 10 پارس جنوبي حدود 6 ميليارد دلار زيان را براي اقتصاد کشور به ارمغان آورده است.
موسي سوري خرداد ماه امسال درباره دلايل تاخير در راه اندازي چاههاي فازهاي 9 و 10 پارس جنوبي و عدم النفع چند ميليارد دلاري عدم برداشت گاز از اين دو فاز به مهر گفته بود: در آينده هفت چاه جديد گازي در مدار بهره برداري قرار مي گيرد و مطابق با برنامه زمان بندي تا پايان آذر ماه امسال تمامي چاههاي گازي اين دو فاز مشترک با قطر به طور کامل راه اندازي خواهند شد.
وي با اعلام اينکه تاخير به وجود آمده در اين دو فاز مشترک گازي را قبول داريم، اظهار داشت: اما با تلاش متخصصان داخلي سعي در کاهش زمان راه اندازي فازهاي مختلف پارس جنوبي داريم.
حميدرضا کاتوزيان رئيس کميسيون انرژي مجلس هم اخيرا با تاکيد بر اينکه تا سال 1391 هم چاههاي باقيمانده فاز 9 و 10 پارس جنوبي وارد مدار بهره برداري نخواهند شد به مهر گفته است: امسال روي گاز هيچ يک از فازهاي پارس جنوبي حساب نمي کنيم.
قطر با گاز پارس جنوبي چه مي کند
قطر به عنوان مهمترين شريک صنايع نفت و گاز ايران حدود دو سوم گاز پارس جنوبي را در اختيار دارد و اخيرا با استفاده از تکنولوژي هاي جديد همچون حفاريهاي هوشمند افقي و يا ايجاد مخازن ذخيره سازي براي تخليه کامل گازهاي ترش پارس جنوبي خيز برداشته است.
هم اکنون قطر با ايجاد 77 ميليون تن سالانه توليد گاز مايع (LNG) بزرگترين توليدکننده و صادرکننده LNG به چهار گوشه جهان است و حتي اخيرا قراردادهاي 25 ساله اي با شرکتهايي از انگليس، آرژانتين، هند، چين و تايلند براي صادرات گازهاي ترش پارس جنوبي امضا کرده است.
موسسه کيو.ان.بي کپيتال اخيرا با انتشار گزارشي درباره آخرين وضعيت توليد و صادرات LNG شريک گازي ايران در ميدان مشترک پارس جنوبي، اعلام کرده است: سال گذشته ميلادي قطر با صادرات 55 ميليون و 700 هزار تن گاز طبيعي مايع شده (ال.ان.جي) بزرگترين صادر کننده اين کالاي استراتژيک اقتصادي در جهان بوده است.
در همين حال انگليس با پيشي گرفتن از ژاپن و با واردات 10 ميليون و 200 هزار تن LNG، به بزرگترين مشتري گاز مايع کشور قطر در سال 2010 تبديل شده است.
در شرايط فعلي قطر با دراختيار گرفتن 14.6 درصد از کل تجارت جهاني ال.ان.جي از سال 2006 ميلادي تاکنون به عنوان بزرگترين صادرکننده LNG در بازار جهاني تبديل شده است.
از سوي ديگر، قطر با افزايش 53 درصدي (55 ميليون و 700 هزار تن) صادرات ال.ان.جي در سال 2010 ميلادي بالاترين رشد تجارت جهاني گاز را در اختيار گرفته است.
اين در حالي است که در کنار تاخير در راه اندازي چاههاي فاز 9 و 10 پارس جنوبي، طرح توسعه تمامي فازهاي جديد و موجود اين ميدان مشترک گازي هم با تاخيرهايي روبرو هستند و قطعا ادامه وضع موجود شانس توسعه 35 ماهه فازهاي اين ميدان مشترک را به حداقل کاهش مي دهد.