به بهانه برگزاري جشنواره تفريحات ورزشي(1)
ضرورتي به نام تفريح
تفريحات هم در بازتوليد انرژي براي تداوم فعاليتهاي اقتصادي ، اجتماعي و هم در عرصه تعامل و ارتباط افراد با يکديگر، تقويت کنش ها نقش اساسي و مهمي دارد. طبعا اقداماتي که از سوي دستگاههاي دولتي و غيردولتي براي برگزاري جشنواره ها و مسابقات صورت مي گيرد، نيز ميتواند در اين ميان نقش مهم و تاثيرگذاري داشته باشد.

يکي از ضرورتهاي جامعه در کنار کار، تفريحات است که چند ويژگي دارد و اين ويژگيها ضرورت آن را تشديد ميکند.
ورزش به لحاظ جسمي خواه ناخواه باعث بازسازي قواي جسمي و فعاليتهايي ميشود که افراد براي انجام شغل و کسب درآمد انجام ميدهند. اين يک بعد صوري است که در ارتباط با تفريحات مطرح است. ابعاد ديگري که تفريح را از لحاظ جامعه شناسي مهم مي کند، شامل اين موارد است.
1) فرصتهايي براي افراد پيش مي آيد تا بتوانند استعداد ديگر خود را بروز دهند.ممکن است افراد در زندگي روزمره و معيشتي فرصتي براي برخي از خلاقيت هايشان نداشته باشند زيرا شغل، بعد اجباري دارد و آن طور که بايد فرد را بر نميانگيزد خصوصا اگر مدتي از کار بگذرد و انجام امور براي فرد، عادي و خسته کننده شود.
2) در زمان فراغت ممکن است فرد مشغول امور هنري شود يا حتي ورزش و مسافرت، فرصتهايي را براي خلاقيتهاي ديگر او به وجود بياورد. نکته مهمتر اين است که اين حوزه باعث نوآوري در فرهنگ ميشود و در واقع بخش عمدهاي از فرهنگ يک جامعه ، در زمان فراغت توليد ميشود. چنانچه ما در حوزه فرهنگ مطالعه داشته باشيم، خواهيم ديد بخش عمدهاي از توليدات فرهنگ يک جامعه در حوزه ورزش اتفاق ميافتد.
بنابراين ورزش کارکردهاي متفاوتي دارد. تفريحات هم در بازتوليد انرژي براي تداوم فعاليتهاي اقتصادي ، اجتماعي و هم در عرصه تعامل و ارتباط افراد با يکديگر، تقويت کنش ها و... نقش اساسي و مهمي دارد. طبعا اقداماتي که از سوي دستگاههاي دولتي و غيردولتي براي برگزاري جشنواره ها و مسابقات و ... صورت مي گيرد، نيز ميتواند در اين ميان نقش مهم و تاثيرگذاري داشته باشد.
در کنار اين تفريحات اتفاق ديگري مي افتد .انسان ها ضمن اينکه در عرصه شغل و خانواده با هم تعامل دارند، در عرصه تفريحات هم با تعامل مي توانند به زندگي جمعي خود رونق بيشتري ببخشند. از آنجا که اين حوزه يک حوزه داوطلبانه است، تعاملي که بين افراد برقرار ميشود از نوعي شادابي، نشاط وانگيزش هاي بيشتري برخوردار است.
فرض کنيد در تفريحات ورزشي چه کسانيکه صحنهاي را ايجاد ميکنند مثل بازيکنان يک تيم که تعامل و همکاري و تلاش هايي براي فعاليت دارند و چه کسانيکه شاهد بازي ورزشکاران در استاديوم يا ورزشگاهي هستند و چه افراد ديگري که براي ورزش يا سايرفعاليت هاي جمعي پيش از انجام بازي در کنار يکديگر هستند، همه با هم در تعامل قرار مي گيرند.
همه اين عوامل باعث پرنشاط شدن جامعه مي شود. جامعه شناسي اوقات فراغت، ورزش و فعاليت هاي فرهنگي، برانگيزاننده حوزه تفريحات است و اين امر ميتواند عامل مهمي در شادابي و نشاط افراد شود.
* جامعه شناس و عضو هيات علمي دانشگاه تهران