مراسم تقدير از برگزيدگان ششمين مسابقه کتابداري برگزار شد

به گزارش شهر به نقل از روابط عمومي مراکز فرهنگي هنري منطقه 13 جلسه اختتاميه ششمين مسابقه کتابداري و تقدير از برگزيدگان، اساتيد طراح، همکاران اجرايي اين دوره از مسابقات کتابداري در روز سه شنبه 28 تيرماه در فرهنگسراي اميد با حضور دکتر سعيد رضايي شريف آبادي، دکتر ابراهيم افشار زنجاني، دکتر افشين موسوي چلک، دکتر غفاري، دکتر کلهري، مدير امور کتاب و کتابخانه هاي شهرداري تهران در ساعت 18:30 آغاز شد.

در ابتدا عليرضا ناصري، دبير اجرايي ششمين دوره مسابقات تخصصي کتابداري، با خير مقدم به مدعوين، اساتيد و برگزيدگان، حضور اساتيد را نشانه قدرداني از کتابداران و رشته کتابداري دانست.

وي يادآور شد: طرح اوليه مسابقه کتابداري از هفت سال پيش ريخته شد و در يک فرايند سه ساله استقبال خوبي از اين مسابقه گرديد و پس از آن از ارگانهاي ديگر مانند انجمن کتابداري و اطلاع رساني و شرکتهاي مرتبط و نيز از اساتيد در اجرا و طرح اين مسابقه دعوت شد. هر سال اين مسابقه در 10 آيتم طراحي مي شود و هر آيتم به مسئولي سپرده مي شود که در آن زمينه فعاليت داشته است.

ناصري گفت: در دوره هاي قبلي انجمن کتابداري، دکتر رحمت الله فتاحي و همچنين دکتر محسن حاجي زين العابديني به برگزاري اين آزمون بسيار کمک کردند و اکنون هم دکتر سعيد رضايي شريف آبادي نيز کمک بسياري در اين زمينه داشته اند. امسال به همراه فرمت چاپي، فرمت ديجيتالي سوالات نيز فرستاده شد.

سوالات به 2500 ايميل ارسال شد و به 40 کتابخانه بزرگ مانند کتابخانه ملي، کتابخانه آستان قدس رضوي، کتابخانه مرکز منطقه اي شيراز، کتابخانه مرکزي و مرکز اسناد دانشگاه تهران و غيره ارائه گرديد. سعي بر آن بوده که سوالات در 10 آيتم «مباني کتابداري»، «پايگاههاي اطلاعاتي»، «سازماندهي منابع»، «چاپ و نشر»، «حفاظت و نگهداري»، «مرجع شناسي»، «روش تحقيق»، «مجموعه سازي»، «زبان تخصصي» و «مواد و خدمات کتابخانه براي کودکان و نوجوانان» با همراهي بسياري از اساتيد ارائه شود. در اجراي اين آزمون شرکتهاي پارس آذرخش، پيام و کتابدار کمک کردند.

دبير اجرايي ششمين دوره مسابقات تخصصي کتابداري در ادامه بيان کرد: سرانجام در هفته کتاب با همکاري خانه کتاب، ششمين دوره اين مسابقه اجرا و در نهايت 870 پاسخنامه از سراسر کشور عودت داده شد. پايگاه خبري ليزنا و سايت انجمن کتابداري با انتشار اخبار مربوط به اين مسابقه نقش بسزايي در اطلاع رساني مسابقه در نقاط مختلف کشور داشتند.

در ادامه اين جلسه، دکتر ابراهيم افشار زنجاني، استاديار گروه علوم کتابداري و اطلاع رساني دانشگاه اصفهان، سخناني را در رابطه با «کتابخانه هاي عمومي، کارکرد و اهداف آنها» ايراد کرد.

وي با ذکر اين نکته که اولين کتابخانه عمومي در ايران در دوره مشروطيت و توسط فرهنگيان داير شد، بيان کرد: در کشورهاي ديگر هم چنين مسأله اي وجود داشته و کتابخانه هاي عمومي توسط قشر فرهنگي جامعه داير شده اند. در ايران در سال 1343 دولت مرکزي قانوني را براي دولتي کردن کتابخانه ها تصويب کرد. در خارج از ايران هيچوقت کتابخانه هاي عمومي به دولت مرکزي متصل نبوده اند و زير نظر شهرداريها اداره مي شوند و ايران از اين نظر با کشورهاي ديگر متفاوت است.

دکتر افشار گفت: در ايران تقريبا هفت نوع کتابخانه عمومي وجود دارد که يک نوع مربوط به شهرداريهاست و بقيه به دولت مرکزي متصل هستند مثل کتابخانه هاي کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان، سازمان اوقاف، کتابخانه هاسي روستايي، کتابخانه هاي مساجد و غيره. اين کتابخانه ها داراي سازمان ستادي هستند و هزينه هاي زيادي در اين قسمتهاي ستادي مصرف مي شود. در هيچ کشوري چنين تشکيلات زيادي براي کتابخانه هاي عمومي وجود ندارد و حتي در تهران هم کتابخانه هاي عمومي هر منطقه زير نظر شهرداري همان منطقه اداره مي شود. بايد اداره کتابخانه هاي عمومي سراسر کشور به شهرداريها سپرده شود و بودجه سرانه اين کتابخانه ها به شهرداريها سپرده شود تا براي کتابخانه هاي عمومي هزينه شود.  

وي در ادامه افزود: عرض(گسترش) و طول(سلسله مراتب) هر سازماني بايد متناسب با ماهيتي باشد که آن سازمان دارد. در خارج از ايران استفاده از کتابخانه هاي عمومي در محل و نيز ورود به آنها هيچ محدوديتي ندارد و کتابخانه عمومي بايد حد واسط بين فضاي خانه و فضاي رسمي باشد. ساعت کار اين کتابخانه ها بايد زياد باشد. معماري آنها به گونه اي باشد که فضاي راحتي ايجاد کند و کتابداري که در آنها کار مي کند بايد متناسب با کار کتابخانه عمومي تربيت شده باشد. کتابخانه هاي عمومي بايد ادامه انس و الفتي باشد که مردم در خانه خود دارند. بعضي از کارهايي که در خانه ممکن است نتوانند انجام دهند بايد بتوانند در کتابخانه عمومي انجام دهند مانند تايپ کردن يا چک کردن ايميل و غيره.

افشار زنجاني در ادامه تاکيد کرد: برخلاف باور عمومي، مردم کشورهاي ديگر بيشتر از مردم ايران کتاب نمي خرند اما کمبود مطالعه خود را از طريق استفاده از کتابخانه ها بويژه کتابخانه عمومي برطرف مي سازند و در کنار همه موضوعات مورد مطالعه، کتابهاي رمان و مطالب عمومي از آمار بيشتري براي درخواست در ميان مراجعه کنندگان به کتابخانه عمومي برخوردار هستند. کتابخانه عمومي يک ستاد ايدئولوژيک نيست بلکه طبق صحبت دکتر حري کتابخانه عمومي در ذات خود يک کتابخانه دموکراتيک است. کتابخانه عمومي براي اين ساخته نشده که آدمها را شکل دهد و انسان کامل تربيت کند بلکه هدف آن اين است که آدمها را به صورت متنوع پرورش دهد.  

وي افزود: کتابخانه عمومي عرصه اي است براي مردمي که توان هزينه براي برآوردن نياز علمي و فرهنگي خود را ندارد تا از آن استفاده کنند، بنابراين بايد محيط نرمي داشته باشد که ادامه محيط خانه باشد. محيطي نيمه رسمي که داراي محيط ستادي نباشد. شهرداريها بايد به صورت الگويي برجسته براي پيشبرد کتابخانه هاي عمومي حرکت کنند. هم اکنون هم کتابخانه هاي شهرداري تهران و نيز کتابخانه هاي کانون پرورش فکري کودکان ونوجوانان به خوبي عمل مي کنند.

استاديار گروه علوم کتابداري و اطلاع رساني دانشگاه اصفهان، تغييرات کوچکي را در کتابخانه عمومي لازم دانست: مانند توقف گرفتن پول از مردم؛ چراکه اين پول اندک فقط باعث مي شود که ناتوان ترين مردم در برابر استفاده خود از کتابخانه هاي عمومي مانعي ببيند. در کشورهاي ديگر از مردم پولي براي عضويت گرفته نمي شود و اين هزينه به صفر مي رسد. هر چه هزينه استفاده از صفر بالاتر رود انگيزه استفاده از کتابخانه کمتر مي شود و ضرر آن متوجه جامعه خواهد شد. در بعضي جوامع کارهايي انجام شده که اين هزينه از صفر هم پايينتر رفته و مردم در قبال استفاده از کتابخانه پاداش مي گيرند.

سپس دکتر افشار زنجاني خدمات کتابخانه هاي عمومي را بر پايه سه عامل مهم دانست. اين سه عامل عبارتند از فضا و ساختمان مطلوب و دلپذير، مجموعه اي که مردم دوست دارند از آن استفاده کنند و کتابداري که کار خود را بلد باشد و بتواند با مردم درست رفتار کند.

در ادامه اين جلسه، دکتر سعيد رضايي شريف آبادي ضمن تشکر از برگزارکنندکان اين مسابقه و جلسه اختتاميه آن، از دکتر افشار زنجاني به خاطر صحبتهاي همراه با احساس وظيفه و به دور از سوگيري ايشان تشکر کرد و افزود : به سه رکني که دکتر افشار اشاره کرد، بايد اين نکته را بيفزايم که کتابخانه هاي عمومي فقط کتابخانه نيستند و بايد براي مردم آن محله برنامه داشته باشند.

وي ادامه داد: شايد اين برنامه ها ربطي به کتاب هم نداشته باشد اما خيلي از برنامه هاي محلي و يا برنامه هايي که غيرمستقيم به کتابخانه عمومي مربوط مي شود بايد در کتابخانه عمومي اجرا شود. برنامه هاي قصه خواني براي کودکان و والدين، برنامه هاي متنوعي که حرکتهاي گروهي در آن محله را توسط مردم به انجام مي رساند بايد از طريق کتابخانه عمومي انجام شود. همچنين رويدادهاي مختلف محله بايد از کتابخانه عمومي اطلاع رساني شود تا مردم ترجيح دهند که وقت خود را در اين کتابخانه ها بگذرانند. بعضي اوقات کتابخانه هاي عمومي در روزهاي تعطيل هم پر از مراجعه کننده هستند چون براي همه افراد داراي برنامه هستند.

سپس عليرضا ناصري، درخصوص برگزيدگان مسابقه و اهداي جوايز به ايشان گفت: 31 نفر از شرکت کنندگان در اين مسابقه که بيشترين پاسخ صحيح را داده بودند انتخاب شدند. 12 نفر از برگزيدگان مربوط به شهر تهران و سايرين از بقيه استانها بودند. اين 12 نفر به اين جلسه دعوت شدند و هداياي بقيه برگزيدگان براي آنها ارسال خواهد شد.

در پايان اين جلسه هدايا و لوح يادبودي به برگزيدگان، اساتيد، نمايندگان شرکتهاي اجرا کننده ششمين مسابقه کتابداري اهدا شد. اين جلسه در ساعت 19:30 به کار خود پايان داد.