محسن هاشمي:
احمدي‌نژاد مترو نمي‌خواهد، منوريل مي‌خواهد
محسن هاشمي مديرعامل سابق مترو تهران مي‌گويد كه اگر مقاومت‌هاي او نبود در زمان رياست احمدي‌نژاد بر شهرداري تهران «بايد مترو را مي‌گذاشتيم كنار و روي طرح منوريل صدواندي كيلومتري كار مي‌كرديم كه حتي خودشان هم نتوانستند شش كيلومتر آن را در صادقيه اجرا كنند...»
خبرآنلاين: به گفته محسن هاشمي بايد سعي كرد كه بخش معتدل هر طيف مياندار باشد تا كشور به سمت عقلانيت و اعتدال پيش رود. پسر هاشمي‌رفسنجاني در مورد سوالي در زمينه فضاي فعلي جامعه، بداخلاقي‌ها و اتهام‌زني‌ها خاطرنشان كرد: اخيرا رهبري در افطار با دانشجويان گفته‌اند: به صرف اتهام نمي‌توان افشاگري كرد. هاشمي همچنين با اشاره به موضوع هدفمندي يارانه‌ها خاطرنشان كرد: به نظر من دولت آن چيزي را كه مجلس تصويب كرده بود را دقيقا اجرا نكرد. مجلس سياست تدريجي پنج ساله را در نظر گرفته بود كه دولت آن را اجرا نكرد و در برابر يك سياست تهاجمي را در پيش گرفت. اين نحوه مديريت دولت موجب شد كه توسعه و توليد دچار مشكل شود و در نهايت به همان سه پارامتري كه مورد تاكيد مقام رهبري قرار گرفت، آسيب وارد شود. وي با تاكيد بر اينكه دولت هاشمي هم هدفمندي يارانه‌ها را انجام داد، گفت: ايشان اين برنامه را اجرا كردند اما در يك زمان مجلس اصولگرا تصويب كرد كه دولت نبايد اين افزايش قيمت‌ها را ادامه بدهند چون ايشان قانونمند بودند و برخلاف قانون عمل نمي‌كردند. نظرات مجلس براي ايشان از اهميت ويژه‌اي برخوردار بود چون قرار شده بود كه دولت را تحويل بدهند، بنابراين سياست‌ها را اندكي كند كردند. سياست تعديل اقتصادي كه در واقع نام ديگر هدفمند كردن يارانه‌هاست در آن زمان دنبال شد. اين سياست باعث افزايش توليد و رشد شش درصدي در كشور شد. در صورتي‌كه هم اكنون سه درصد است.
محسن هاشمي مديرعامل سابق مترو تهران مي‌گويد كه اگر مقاومت‌هاي او نبود در زمان رياست احمدي‌نژاد بر شهرداري تهران «بايد مترو را مي‌گذاشتيم كنار و روي طرح منوريل صدواندي كيلومتري كار مي‌كرديم كه حتي خودشان هم نتوانستند شش كيلومتر آن را در صادقيه اجرا كنند...» محسن هاشمي در ادامه اين جمله خود در گفت‌وگو با «سايت قانون» گفته كه آقاي احمدي‌نژاد شد شهردار؛ صبح رفتم سر كار ديدم ايشان اصلا مترو را قبول ندارد و مي‌خواهد قطار هوايي بزند.» مديرعامل سابق تهران اضافه كرد: «البته شهردار وقت تهران بعد از مدتي به من گفتند كه شما مترويتان را بساز ما هم منوريل‌مان را مي‌سازيم! يعني در مدتي كه من با آقاي احمدي‌نژاد در شهرداري كار كردم جلو كار من را نگرفتند ولي وقتي به دولت آمدند واقعا مانع كار شدند.» محسن هاشمي گفته است در مدت زمان مديريتش، «125 كيلومتر مسير تحويل داديم. وقتي هم كه من رفتم صد كيلومتر ديگر هم در حال ساخت بود كه برخي مسيرها بعد از من افتتاح شد. وقتي ما شروع كرديم هدف، رسيدن به هفت خط و 160 كيلومتر مسير بود كه قرار بود در 22 سال (از سال 54) تكميل شوند. ببينيد مترو ما در سال 54 تاسيس شد. همزمان با ما شهر سئول در كره‌جنوبي هم ساخت مترو خود را شروع كرد. اگر خود را با آنها مقايسه كنيم بله ما قطعا عقب هستيم. چرا كه آنها در حال حاضر 9 خط مترو دارند. ولي در مقايسه با كشوري مانند تركيه ما جلو هم هستيم. البته ما در اين مدت، توقف‌هايي هم داشتيم. از طرفي در ابتداي انقلاب بسياري از مسوولان، مترو را وسيله‌اي تجملي مي‌دانستند و به همين دليل پروژه مترو به طور كامل خوابيد. تا اينكه آقاي هاشمي در خطبه نماز جمعه سال 63 اعلام كردند كه مترو براي تهران ضروري و حياتي است و به اين ترتيب كار دوباره شروع شد. البته باز هم مقاومت‌ها در دولت، برنامه و بودجه و حتي در ميان علما در قم صورت گرفت و حتي پروژه مترو در دولت رأي ناپلئوني گرفت. بودجه‌اي هم به آن ندادند. در واقع شروع مترو را مي‌توان از سال 68 دانست كه آقاي هاشمي رييس‌جمهور شد و چون ايشان اعتقاد ويژه‌اي به مترو داشتند كار ادامه پيدا كرد. مديرعامل سابق مترو در رابطه با تامين اعتبارات نيز گفته است: «ما براي ساخت مترو به بودجه زيادي نياز داشتيم كه بايد براي اخذ اين بودجه‌ها در بسياري از مواقع در مجلس قانون تصويب مي‌شد. چون آقاي هاشمي (آيت‌الله هاشمي) هم در مجلس بوده‌اند و هم در رياست‌جمهوري. در كل كشور و روش گرفتن پول را خوب مي‌شناختم. از يك تاريخ معيني به مجلس مي‌رفتم؛ با نمايندگان صحبت مي‌كردم، با شوراي شهر مذاكره مي‌كردم. مصوبات شوراي شهر را مي‌گرفتم، بر اساس اين مصوبات از وزارت كشور مصوبه مي‌گرفتم و بعد اين مصوبات را در مجلس تبديل به قانون مي‌كردم تا اعتبار مورد نياز را تامين كنم. او ادامه داده است كه در بعضي موارد از شهرداري به جاي بودجه تراكم مي‌گرفتيم، زمين مي‌گرفتيم. اما مشكل از آنجا شروع مي‌شد كه برخي نهادها اين قوانين را اجرا نمي‌كردند. او خبر داده است كه وقتي قانون‌ها زير دست آقاي احمدي‌نژاد مي‌آمد خيلي راحت مي‌گفت كه اين اصلا قانون نيست و من آن را قبول ندارم. يعني قانون مجلس را خيلي راحت خلاف قانون معرفي و آن را اجرا نمي‌كردند و به همين راحتي هزار ميليارد تومان پول مترو پرداخت نمي‌شد. يكي از مهم‌ترين انتقادهاي مخالفان هاشمي به او ناتواني‌اش در جذب فاينانس (وام‌هاي بين‌المللي) بود كه او در پاسخ به آنها مي‌گويد: «من بهترين نوع فاينانس يعني فاينانس غيرخودگردان را در زمان آقاي خاتمي از مجلس گرفتم. ولي وقتي رسيديم به دوره آقاي احمدي‌نژاد و سياست‌هاي خارجي و مسايلي مانند تحريم‌ها، باعث شد كه بسياري از اين فاينانس‌هاي بين‌المللي از بين بروند. تا قبل از دولت آقاي احمدي‌نژاد ما يك ميليارد و 600 ميليون دلار فاينانس جذب كرديم. اما بعد از آن به دليل تحريم‌هاي بين‌المللي امكان جذب فاينانس از بين رفت. بعد از آن هم در خود دولت تصويب كردند كه اگر پروژه‌اي به دليل تحريم‌هاي بين‌المللي منابع مالي‌اش را از دست داده باشد مي‌تواند از حساب ذخيره ارزي استفاده كند. به پروژه‌هاي خودشان از اين صندوق پول مي‌دادند به ما نمي‌دادند و مي‌گفتند شما بي‌عرضه‌ايد؛ نمي‌توانيد فاينانس بگيريد. خود آنها يك جا هم نتوانستند فاينانس بگيرند و تمام مسايل نفت و پتروشيمي و احداث پالايشگاه‌ها را از طريق صندوق ذخيره ارزي حل كردند؛ اما به ما مي‌گفتند برويد فاينانس بگيريد. هاشمي ادامه داد: با تمام اين مشكلات من پارسال نزديك 800 ميليارد تومان پول وارد مترو كردم. علت هم اين بود كه حتي وزرا مي‌خواستند مشكل مترو حل شود اما به محض اينكه تصميم‌گيري به سطوح بالاتر دولت مي‌رسيد مساله ما دچار مشكل مي‌شد.» استعفاي گلايه‌آميز هاشمي از مترو نيز نكته‌اي بود كه او ترجيح داد در اين گفت‌وگو به آن پرداخته و اعلام كند كه استعفايش نه خودخواسته بلكه از سر ناچاري بوده است: «وقتي ديدم حضورم به منافع عمومي ضربه مي‌زند تصميم به كناره‌گيري گرفتم. شبيه داستان همان مادر واقعي كه براي اينكه به فرزندش آسيبي وارد نشود، حاضر نشد دست او را بيش از اندازه بكشد و از يك جايي او را به مادر ناواقعي‌اش بخشيد. احساسم اين بود كه با شرايط موجود بايد كمي از مترو عقب نشست.» يكي از ويژگي‌هاي مديريتي محسن هاشمي در مترو، عمر طولاني مديريت و همكاري او با چهار دولت و پنج شهردار بوده است بنابراين ارزيابي او از اين دولت‌ها به عنوان يك مدير اجرايي مي‌تواند شنيدني باشد. او معتقد است كه «دولت آقاي هاشمي، يك دولت واقع‌گرا و عمل‌گرا بود چرا كه آقاي خاتمي از آن بيرون آمد اما دولت‌هاي بعد از آقاي هاشمي كمي ايده‌آليستي شدند. حتي دولت آقاي خاتمي هم ايده‌آليستي بود. چرا كه از دولت خود آقاي خاتمي دولت احمدي‌نژاد بيرون آمد. دولت آقاي احمدي‌نژاد هم، آرمان عدالت را هدف خود قرار داد و يك دولت كاملا ايده‌آليستي است. با اين تفاوت كه دولت آقاي خاتمي ثبات مديريتي داشت. مديران اجرايي چون آقاي زنگنه و تركان آدم‌هاي قوي‌اي بودند كه در اين دولت كار مي‌كردند. در دولت آقاي احمدي‌نژاد ما ثبات مديريتي را كاملا از دست داديم. در طول شش سال، چهار رييس بانك مركزي داشته‌ايم. سه وزير اقتصاد عوض شده است. چهار وزير كشور تغيير يافته و در نفت كه مهم‌ترين وزارتخانه كشور است تاكنون شش وزير آمده‌اند و رفته‌اند. نمي‌توان چنين دولتي را موفق دانست. فقط كافي است تلويزيون در كنار احمدي‌نژاد قرار نگيرد و براي دولت او تبليغ نكند بعد ما مي‌بينيم نتيجه چه خواهد شد. محال است كه كسي تا اين اندازه مدير تغيير داده و موفق باشد، او در ادامه گفته است كه مترو تهران بيشترين مشكلاتش را در زمان رياست‌جمهوري محمود احمدي‌نژاد تجربه كرده چرا كه هاشمي معتقد است: «وقتي عده‌اي با افكار و رفتار تند، يك برنامه مدون را به هم مي‌ريزند و به جز چند حرف آرمان‌گرايانه، چيزي هم جايگزين آن نمي‌كنند به كشور خدمت نمي‌کنند، دو خط ما را مي‌گفتند بايد منوريل شود. در برابر اعتراض ما كه چه دليل كارشناسي براي اين كار داريد مي‌گفتند آقاي رييس‌جمهور گفته است! يعني بدون هيچ مطالعاتي! اما من ايستادم و اجازه ندادم و اگر موفقيتي هم بوده ناشي از همين ايستادگي بوده است. شما الان برويد منوريل قم را ببينيد كه چه وضعيتي دارد. بي‌جهت پول در آن خرج مي‌كنند تا بگويند پروژه موفقي است. در اسلام و قرآن نيامده كه حتما بايد منوريل بزنيد. اين يك تكنولوژي است كه از خارج از كشور آمده است.» مديرعامل سابق مترو و يكي از سرسخت‌ترين مخالفان منوريل مي‌گويد: «بايد به تجربه دنيا نگاه كنيم. الان در دنيا 10 هزار كيلومتر ريل شهري وجود دارد. از اين مقدار تنها 300 كيلومتر آن منوريل است. 200 كيلومتر از اين منوريل هم جنبه تفريحي دارد. يعني در پارك‌ها يا ميان ترمينال‌هاي فرودگاه‌ها و اماكن اينچنيني احداث شده‌اند. به عبارتي تجربه دنيا منوريل را نپسنديده است. اصرار بر منوريل هم نوعي اصرار بر خطا بود. آن هم براي پروژه پرهزينه‌اي كه ممكن است هزار ميليارد تومان خرج داشته باشد؛ پروژه‌اي كه با اين هزينه زياد راه جبران و برگشتي هم ندارد. شايعاتي هست كه محسن هاشمي قصد ورود به انتخابات پيش روي مجلس را دارد اما خود مي‌گويد: «هنوز تصميمي براي ورود به انتخابات ندارم. شرايط هم به گونه‌اي نيست كه بتوانم به انتخابات وارد شوم. افرادي چون من هم از طرف تندروهاي اصلاحات و هم از سوي تندروهاي اصولگرايان تخريب شده‌اند. راديكا‌ل‌هاي همه جناح‌ها هم از پشت به نوعي به هم مي‌رسند. بنابراين از نظر من اصلاح‌طلب تندرو، هيچ تفاوتي با همتاي اصولگرايش ندارد. البته او در ادامه گفته است: «ببينيد كشور نياز به عمل‌گرايي دارد. نه اينكه نبايد آرمان و ايده داشت اما با آرمان نمي‌شود كشور را اداره كرد، بلكه كشور بايد با واقع‌گرايي اداره شود. بر اساس گفته يك فرد، كه مي‌گويد؛ آمريكا تا چهار سال ديگر نابود مي‌شود، نمي‌توان سياست خارجي را برنامه‌ريزي كرد. يا مثلا بر اساس اينكه كسي بگويد ظهور كوچك امام زمان (ع) نزديك است. اول اينكه با اين بحث، مساله ولايت فقيه و رهبري زير سوال مي‌رود و دوم اينكه اگر كسي بخواهد بر اساس اين آرمان كشور را اداره بكند فكر مي‌كنيد واقعا بتواند؟ بنابراين كشور نياز به عمل‌گرايي و واقع‌گرايي دارد كه متاسفانه از بين رفته است. ولي اگر فضايي ايجاد شود كه هم از جناح اصلاح‌طلب و هم اصولگرا آدم‌هاي معتدل، واقع‌گرا و عمل‌گرا بتوانند وارد ميدان شوند، بله آمدن ما به صلاح است. به هر حال فرصت انتخابات فرصت مناسبي است و نبايد اين فرصت را از دست داد.