پاسخ آيت‌الله جوادي آملي به شبهات حجاب

به گزارش شهر، آيت‌الله العظمي عبدالله جوادي آملي اظهار داشت: قرآن کريم وقتي درباره حجاب سخن مي‏گويد مي‏فرمايد حجاب عبارت است از احترام گذاردن و حرمت قائل شدن براي زن که نامحرمان او را از ديد حيواني ننگرند، لذا نظرکردن به زنان غيرمسلمان را، بدون قصد تباهي جايز مي‏داند.

وي ادامه داد: شبهه‏اي که در ذهنيت بعضي افراد هست، اين است که خيال مي‏کنند حجاب براي زن محدوديت و حصاري است که خانواده و وابستگي به شوهر براي او ايجاد کرده است، و بنابراين حجاب نشانه ضعف و محدوديت زن است.

اين مرجع تقليد تاکيد کرد: راه حل اين شبهه و تبيين حجاب در بينش قرآن کريم اين است که زن بايد کاملاً درک کند که حجاب او تنها مربوط به خود او نيست تا بگويد من از حق خودم صرف‏نظر کردم، حجاب زن مربوط به مرد نيست تا مرد بگويد من راضيم، حجاب زن مربوط به خانواده نيست تا اعضاي خانواده رضايت بدهند، بلکه حجاب زن، حقي الهي است.

آيت‌الله جوادي آملي با اشاره به تفاوت بينش قرآني در مورد زنان با آنچه که در غرب مي‌گذرد، اظهار داشت: مي‏بينيد در جهان غرب و کشورهايي که به قانون غربي مبتلا هستند اگر زن همسرداري آلوده شد و همسرش رضايت داد، قوانين آنها پرونده را مختومه اعلام مي‏کنند، اما در اسلام اين چنين نيست، حرمت زن نه اختصاص به خود زن دارد نه شوهر و نه ويژه برادر و فرزندانش است.

اين مرجع تقليد ادامه داد: همه اينها اگر رضايت بدهند قرآن راضي نخواهد بود، چون حرمت زن و حيثيت زن به عنوان حق‏الهي مطرح است و خداي سبحان زن را با سرمايه عاطفه آفريد که معلم رقّت باشد و پيام عاطفه بياورد، اگر جامعه‏اي اين درس رقّت و عاطفه را ترک کردند و به دنبال غريزه و شهوت رفتند به همان فسادي مبتلا مي‏شوند که در غرب ظهور کرده است. لذا کسي حق ندارد بگويد من به نداشتن حجاب رضايت دادم، از اين که قرآن کريم مي‏گويد هر گروهي، اگر راضي هم باشند، شما حد الهي را در برابر آلودگي اجرا کنيد، معلوم مي‏شود عصمت زن، حق‏الهي است و به هيچ کسي ارتباط ندارد.

وي با بيان اينکه همه اعضاي خانواده و اعضاي جامعه و خصوصاً خود زن امين امانت الهي هستند، گفت: زن به عنوان امين حق‏الله از نظر قرآن مطرح است يعني اين مقام را و اين حرمت و حيثيت را خداي سبحان که حق خود اوست، به زن داده و فرموده: اين حق مرا تو به عنوان امانت حفظ کن، آنگاه جامعه به صورتي درمي‏آيد که شما در ايران مي‏بينيد، جهان در برابر ايران خضوع کرده است، زيرا که در مسئله جنگ تا آخرين لحظه، صبر کرد و کاري که برخلاف عاطفه و رقت و رأفت و رحمت باشد انجام نداد. با اينکه دشمنان او از آغاز، حمله به مناطق مسکوني، کشتار بي‏رحمانه بي‏گناهان و غير نظامي‏ها را مشروع کردند.

آيت‌الله جوادي آملي افزود: جامعه‏اي که قرآن در او حاکم است، جامعه عاطفه است و سرّش اين است که نيمي از جامعه را معلمان عاطفه به عهده دارند و آن مادرها هستند، چه بخواهيم، چه نخواهيم، چه بدانيم و چه ندانيم اصول خانواده درس رأفت و رقّت مي‏دهد، و رأفت و رقّت در همه مسائل کارساز است.

وي افزود: در هر بخشي و هر بعدي از ابعاد براي سير به مدارج کمال بين زن و مرد تفاوتي نيست منتها بايد انديشه‏ها قرآن‏گونه باشد، يعني همان گونه که قرآن بين کمال و حجاب و انديشه و عفاف جمع کرد، ما نيز در نظام اسلامي بين کتاب و حجاب جمع کنيم. يعني عظمت زن در اين است که "أن لا يرين الرّجال ولا يراهنَّ الرّجال"؛ نبينند مردان نامحرم را و مردان نيز آنان را نبينند.

اين مرجع تقليد افزود: قرآن کريم وقتي درباره حجاب سخن مي‏گويد مي‏فرمايد: حجاب عبارت است از احترام گذاردن و حرمت قائل شدن براي زن که نامحرمان او را از ديد حيواني ننگرند لذا، نظر کردن به زنان غير مسلمان را، بدون قصد تباهي جايز مي‏داند و علت آن اين است که زنان غير مسلمان از اين حرمت بي‏بهره‏اند.

آيت‌الله جوادي آملي ادامه داد: حال اگر کسي از تشخيص اصول ارزشي عاجز باشد، ممکن است معاذالهع حجاب را يک بند بداند، و حال اينکه قرآن کريم وقتي مسئله لزوم حجاب را بازگو مي‏کند، علت و فلسفه ضرورت حجاب را چنين بيان مي‏فرمايد: "ذلک أدني أن يعرفن فلا يؤذين" يعني براي اينکه شناخته نشوند و مورد اذيت واقع نگردند. چراکه آنان تجسم حرمت و عفاف جامعه هستند و حرمت دارند.

استاد برجسته حوزه تصريح کرد: مرد و زن در آن معيارهاي اصلي همتاي هم هستند، و يک سلسله مسئوليت‏هاي اجرايي براي مرد است که اگر انجام ندهد بايد وزر آن را تحمل کند، بنابراين نتيجه مي‏گيريم که اولاً: آن تهمت‏هايي که به اسلام زده و مي‏گويند که اسلام نيمي از جامعه را از بسياري از حقوق محروم کرده است، نارواست. ثانياً، اين تعصّبات و رسومات جاهلي که از ديرباز در فرهنگ جوامع اسلامي رواج پيدا کرده است که زن را به عنوان مظهر ضعف و زبوني ياد مي‏کنند اين بايد زدوده بشود. ثالثاً، اگر کسي احساس مي‏کند که زن نبايد از علوم و مسائل تربيتي و مانند آن که خدمات قابل عرضه‏اي به جامعه ارائه مي‏دهد استفاده کند، بايد از اين اعتقاد صرف‏نظر کند و علاقه‏مند باشد زن همتاي مرد در اين علوم و معارف بار يابد و به جامعه خدمت کند مگر آنجايي که به طور استثنا وظيفه مرد قرار گرفته است. رابعاً، جمله (عاشروهنّ بالمعروف) اختصاصي به مسائل داخل منزل ندارد، بلکه در کل جامعه هم جاري است.

آيت‌الله جوادي آملي ادامه داد: مسئله پنجم اين است که زن در مقابل مرد غير از زن در مقابل شوهر است، يعني زن در مقابل شوهر بايد تمکين کند اما زن در مقابل جامعه، مثل فردي از افراد جامعه است و اين چنين نيست که بايد اطاعت کند و در مسائل خانوادگي هم مي‏بينيم که گاهي زن قوام و قيّوم است و مرد بايد اطاعت کند، همچنانکه پسر بايد از مادر اطاعت کند ولو در حد بالايي از تخصص‏هاي علمي باشد.

وي گفت: در پايان گرچه هنوز شبهاتي در مسئله برابري زن و مرد قابل طرح است ليکن با توجه به اصول کلي ياد شده و آشنايي با خطوط اصيل نظام ارزشي در اسلام و تبيين محور سعادت و شقاوت پاسخ آنها روشن خواهد بود.