يعقوبي: بازتوليد يک ضرورت فراموش‌شده در تئاتر ايران است

به گزارش خبرنگار «شهر»، در ابتداي اين نشست که عصر ديروز -شنبه نهم مهر- با حضور محمد يعقوبي، آيدا کيخايي، رويا افشار، باران کوثري و رامتين شهبازي، در سالن اجتماعات اين فرهنگسرا برگزار شد،‌ شهبازي، در رابطه با متن نمايشنامه «زمستان 66» و استقبالي که از باز نمايش آن در مجموعه تئاتر شهر شده است، اظهار داشت:‌ اين متن نگاهي خاص به موضوعات پيرامون و نوعي روايتگري مختص اين نسل است که از حدود 15 سال پيش آغاز شده است.


سپس يعقوبي در پاسخ به اين سوال شهبازي که چرا «زمستان 66» را دوباره اجرا مي‌کنيد،‌ گفت:‌ از سال گذشته در محافلي گفته بودم که تصميم دارم چند نمايش از جمله «خشکسالي دروغ»،‌ «نوشتن در تاريکي» و «زمستان 66» را بازسازي و بازاجرا کنم. حال توانسته‌ام مجموعه تئار شهر را راضي به پذيرفتن بازتوليد کنم و «زمستان 66» را از نو کارگرداني کنم. تمرينات «خشکسالي دروغ» نيز از همين امروز آغاز خواهد شد.


وي درباره لزوم نمايش آثار قديمي و بازتوليد آن‌ها گفت:‌ در سالن‌هاي مهم دنيا از جمله سالن «برادوي» نمايش‌هاي مهمي هستند که سال‌هاست اجرا مي‌شوند، از آثار شکسپير گرفته تا پينتر. بازتوليد يک ضرورت فراموش‌شده در تئاتر ايران به‌ويژه پس از انقلاب است. حال با بازتوليدي که سال گذشته از نمايش «جنگير» و همچنين «يک دقيقه سکوت» شد،‌انگيزه کافي براي بازتوليد «زمستان 66» و يکي دو نمايش ديگر را يافته‌ام.


در ادامه اين نشست، رويا افشار درباره نقشي که در نمايش «زمستان 66» بر عهده دارد و همچنين پررنگ شدن حضورش در عرصه تئاتر اظهار داشت: بله اين درست است که از فروردين امسال من در چند نمايش روي صحنه بوده‌آم و اين به دليل شرايطي است که در کشور ما به دليل زمان‌بندي جشنواره‌ها ايجاد مي‌شود. همچنين از سر اتفاق يکي دو کار نيز به اين مجموعه نمايش ها اضافه شد و خوشبختانه اين امکان را يافتم که با محمد يعقوبي کار کنم.


وي درباره شيوه کارگرداني يعقوبي گفت: من از همان ابتدا با يک هنرمند مولف مواجه شدم که يک تاليف ويژه در شرايط ويژه ندارد؛ بلکه همزمان با دوران خود پيش مي‌رود. اين براي من يک امکان بود که با يک هنرمند مولف، که اين سال‌ها کمتر پيدا مي‌شود،‌ کار کنم.


افشار تاکيد کرد: نه تنها من که همه گروه به اتفاق در طول تمرينات به چيزي رسيديم که در اجرا مي‌بينيد. آقاي يعقوبي در طول کار به يک شناخت از گروه رسيدند و ما در تمرينات با يک ناظم خط کش به دست مواجه نبوديم؛ بلکه با هر آن‌چه در تجربياتمان داشتيم تمرينات را انجتم داديم و به مرور ديديم که در حال پالايش شدن هستيم و بخش‌هايي از ما جدا شده و تجربياتي تازه به ما اضافه مي‌شود.


وي افزود:‌ کار کردن با کساني که اين امکان را به شما مي‌دهند،‌ باعث مي‌شود احساس کنيد زنده‌ايد و به جاي اين‌که خود را تکرار کنيد، دائما چيزهايي به شما اضافه مي‌شود. اين هنر بزرگي است که ايشان توانسته‌اند فکرها و تجربيات محتلف را در يک پرده کنار هم بگذارند.


آيدا کيخايي نيز درباره شيوه کار يعقوبي گفت:‌ در اين‌باره بخش عمده‌اي از حرف‌ها را خانم افشار گفتند. تنها چيزي که من مي‌خواهم بگويم اين است که وقتي تمرينات تمام شد و ما مي‌تواستيم روي صحنه برويم با خود فکر مي‌کرديم که مگر ما به چيزي هم رسيده‌ايم و مگر چيزي ثبت شده است؟ در واقع آقاي يعقوبي به قدري خط اصلي را درست و بدون انحراف به ما نشان مي‌دهند که اصلا امکان خارج شدن از آن و مخالف زدن وجود ندارد.


شهبازي نيز درباره «زمستان 66» اظهارداشت: اين نمايشنامه و اجراي آن در حال تبديل شدن به يک کارگاه يک طرفه در حال اجرا براي کساني است که به نمايشنامه‌نويسي علاقه دارند. اين نمايشنامه يک تاريخ تقويمي را تبديل به يک نشانه زماني کرده و بار دراماتيک به آن مي‌دهد.



در ادامه يعقوبي درباره نحوه شکل‌گيري ساختار نمايشي «زمستان 66» گفت: اين نمايش به شدت تحت تاثير بخشي از «برادران کارامازوف» است و ساختاري که در نمايشنامه وجود دارد از آن بخش متاثر است. به نظر من زمستان سال 66، زمستان انتظار مرگ و شادي زنده ماندن بود و با گذشت زمان در سال 75 توانستم تاثير اين بخش از زندگي را تبديل به يک نمايشنامه کنم. اينن نمايشنامه تا امروز بارها بازنويسي شده و در چاپ‌هاي مختلفش تغييرات بسياري داشته است.


اين کارگردان و نويسنده همچنين از انتشار بازنويسي تازه‌اي از «زمستان 66» توسط انتشارات افراز خبر داد.
باران کوثري نيز که با تاخير به اين نشست پيوست درباره نقش خود در «زمستان 66» که به گفته شهبازي بسيار دير وارد صحنه مي‌شود، اظهار داشت: برخي کارگردان‌ها هستند که اگر فقط از يک بازيگر بخواهند که در يک پلان از جلوي دوربين رد شود، بازيگر آن‌را با کمال ميل مي‌پذيرد. سکانس پروانه در «زمستان 66» نيز به نظر من شاه سکانس اين نمايشنامه است.


وي ادامه داد: البته به دليل جذابيت بسيار بالاي اين نقش و همچنين بازي بسيار زيباي پوپک گلدره در اولين اجراي «زمستان 66»،‌ بازي در اين نقش برايم بسيار مشکل بود ولي من هميشه دوست داشتم که با آقاي يعقوبي کار کنم و خوشبختانه ايشان از آن کارگردان‌هايي هستند که نمي‌گذارند نقش آن‌طور که بايد از آب درنيايد.


در اين نشست همچنين شهبازي با اشاره به تبديل تجربه زيستي از طريق هنرمند به يک متن هنري و تاکيد بر کيفيت قرارگرفتن تنش اجتماعي پيرامون و تنش دروني يک خانواده همراه با صداهاي انفجار در خلال نمايش،‌ سوالاتي را از افشار،‌ کيخايي و کوثري درباره پياده کردن تجربه زيستي خود در بازي‌شان پرسيد.



هر سه اين بازيگران در اين مورد که تجربه خاصي از دوران جنگ به غلظتي که در «زمستان 66» بازي کرده‌اند نداشته‌‌اند،‌اتفاق نظر داشته و مهم‌ترين تجربه خود را از سال‌هاي جنگ در بازي در «زمستان 66» دانستند. چنان‌که کيخائي گفت:‌ از آن‌جا که در سال‌هاي جنگ در مشهد زندگي مي‌کردم، اولين بار که موشکباران را حس کردم،‌ سال 77 بود که نمايش «زمستان 66» را ديدم.



در انتهاي اين نشست، هداياي همراه با تنديس و لوح تقدير از سوي فرهنگسراي رسانه توسط سلطاني، معاونت آفرينش فرهنگسراي رسانه به يعقوبي، افشار، کيخايي و کوثري اهدا شد.