«راه آبي ابريشم» حماسه‌اي در ستايش نياکان

به گزارش«شهر»،با فيلم سينمايي «راه آبي ابريشم» محمد بزرگ‌نيا دوباره دل به دريا زده است، لوکيشني که هميشه محبوب او بوده و فيلم‌هايش را در آن ساخته است. اما فضا و حال و هواي «راه آبي ابريشم» با ديگر فيلم‌هاي اين کارگردان تفاوت دارد، هاليوودي است و قهرماني و غرور ملي‌مان را احيا و تجديد مي‌کند. در فيلم قهرماني داريم به نام شازان که بهرام رادان نقش او را بازي مي‌کند، از آن قهرمان‌هاي کلاسيک مثبت و باهوش و قوي که به جنگ دشواري‌هاي زندگي مي‌رود و همه آنها را از پا در مي‌آورد.

يکي از مهمترين کارکردهاي سينما تقويت روحيه جمعي و ايجاد انگيزه در مردم يک جامعه است و اين کارکرد به شکل غريبي در سينماي ايران فراموش شده است، اگر تجربه‌هايي با اين هدف داشته‌ايم معمولا نتيجه کارآمدي نديده‌ايم و حاصل کار جذاب نبوده است. اما «راه آبي ابريشم» با نمايش يک داستان حادثه‌اي، قوم ايراني را به عنوان قومي هوشمند و تلاشگر معرفي مي‌کند، ملتي که اقوام ديگر را دوست دارد و مي‌تواند با انديشه و افکارش روي آنها تاثير بگذارد.

فيلم همه اين مضامين دوست داشتني را در قالبي غيرشعاري مي‌گويد، بدون آنکه به دام تمهيدهاي غيرسينمايي بيفتد در قالب حوادثي که بر «شازان» مي‌گذرد و او سربلند از همه آنها بيرون مي‌آيد ما نکاتي را مي‌بينيم که گذشته فرهنگي و نياکانمان را به خاطرمان مي آورد، گذشته‌اي زيبا و سراسر شکوه.

محمد بزرگ‌نيا هميشه کارگردان باوسواسي بوده، اين را مي‌شود از فاصله‌اي که بين فيلم‌هايش وجود دارد فهميد، در "راه آبي ابريشم" اين دقت نظر و وسواس را مي‌شود در طراحي صحنه و لباس و فضاسازي‌ها ديد، که عالي و چشم‌نواز است، هم چشم‌انداز قرن‌ها قبل مقابل چشم بيننده زنده مي‌شود، هم فيلم را سرو گردني بالاتر از استانداردهاي سينماي ايران قرار مي‌دهد، لباس‌ها، کشتي، لوکيشن‌هاي داخلي و... به خوبي ساخته و آراسته شده اند.

بهرام رادان در نقش اصلي فيلم حضوري دوست داشتني دارد، غرور ذاتي‌اش به فيلم کمک کرده و سيماي قهرمان باهوش، جذاب و موفق را دارد، حضورش در کنار بازيگرهاي بزرگي مانند داريوش ارجمند و رضا کيانيان قابل توجه است و در کنار پگاه آهنگراني زوجي رويايي و سينمايي به نظر مي‌رسند، بخش‌هايي از فيلم دوبله شده که در مورد آهنگراني انتخاب يک صداي تازه کمک کرده تا براي ايفاي نقش شاهزاده ايراني اصيل و باوقار مناسب‌ترين گزينه باشد.

اما کاش بزرگ نيا روي قصه بيشتر کار مي‌کرد و بخش کارگرداني اين قدر ذهنش را درگير نمي‌کرد، داستان در ميانه فيلم افت مي‌کند، ريتم فيلم کند مي‌شود و نکته آزاردهنده بعدي بخشي است که شخصيت‌هاي خارجي، فارسي را سليس و روان حرف مي‌زنند و نشان مي‌دهند حسابي به زبان مادري شخصيت‌هاي اصلي وارد هستند، براي فيلمي با اين ويژگي‌ها حيف است که چنين ضعف و کاستي وجود دارد، هرچند که قطعا بزرگ‌نيا اين تمهيد را به خاطر راحت بودن تماشاگر عام انتخاب کرده است.

«راه آبي ابريشم» در کنار "کشتي آنجليکا" يکي از بهترين فيلم‌هاي کارنامه محمد بزرگ‌نيا است، هم براي ساخت آن انرژي صرف شده، ايراني و ملي است، جذاب و چشم نواز است و پس از سال ها جماعت ايراني را به تماشاي فيلمي دعوت مي‌کند که به آنها يادآوري مي‌کند نياکاني باهوش، مقتدر و فرهنگ دوست داشته‌اند. تماشاي اين فيلم در سالن‌هاي سينما در کنار پاسداشت زحماتي که براي ساخت اين فيلم صرف شده، اداي دين به گذشته پرافتخار اين سرزمين هم هست.

 منبع:شبكه ايران/علي احمدي