گزارش«شهر» از نشست بررسي «وضعيت سفيد»
نعمت‌الله: فضاسازي و شخصيت‌پردازي برايم مهم‌تر است
حميد نعمت‌الله معتقد است در ساخت فيلم‌هاي سينمايي و سريال‌هاي تلويزيوني، بيش از آنكه قصه برايش اهميت داشته باشد بر روي شخصيت‌پردازي و فضاسازي تاكيد داشته است.
به گزارش خبرنگار «شهر»، حميد نعمت‌الله در نشست نقد و بررسي مجموعه تلويزيوني «وضعيت سفيد» كه روز گذشته در فرهنگسراي رسانه برگزار شد، گفت: فيلمنامه اين کار را به همراه هادي مقدم دوست، پس از فيلم بوتيک نوشتم. قرار بود اين سريال همان زمان ساخته شود اما اين اتفاق نيافتاد تا اينکه پس از گذشت سالها شرايط براي ساخت آن فراهم شد. گروه ما حدود 7 ماه درگير پيش توليد بود و نزديک به 18 ماه فيلمبرداري به طول انجاميد. تدوين کار نيز تا به امروز ادامه دارد و همزمان با پخش سريال انجام مي‌شود.
نويسنده و کارگردان فيلم بي پولي در ادامه افزود: من و هادي مقدم دوست معمولا سفارشي کار نمي‌کنيم. بلکه ايده‌هايي را که به ذهنمان مي رسد با يکديگر در ميان مي گذاريم و بدون توجه به جزئيات، درباره آنها حرف مي زنيم. به نظرم هر طرح و ايده جالبي، بالاخره راه خود را پيدا مي کند. طرح و ايده «وضعيت سفيد» هم با در نظر گرفتن شرايط آن سالها، يعني بمباران تهران در زمستان سال 66 و اينکه مردم چطور از تهران خارج مي شدند و به روستاهاي اطراف پناه مي بردند، شکل گرفت.
وي اظهار داشت: براي من و هادي مقدم دوست اين وضعيت به اندازه کافي، جذاب و سينمايي جلوه مي کرد و کاملا قابليت پرداخت داشت. بعد از اين مرحله، شکل گيري شخصيت ها اهميت پيدا کرد. اينکه چند خواهر و برادر با سلايق مختلف مجبور مي‌شوند براي مدتي در يک مکان با هم زندگي کنند. در اين مرحله بايد سعي مي‌کرديم شخصيت‌هاي جذابي بسازيم که به نظرم اين اتفاق افتاده است.
وي همچنين درخصوص جنس روايت سريال افزود: شايد بشود گفت که «وضعيت سفيد» داستاني که در آن اتفاقات شگفت انگيز و غافلگير کننده اي بيافتد، ندارد. به هر حال شيوه هاي روايت داستاني به صورت آکادميک، از غرب وارد ايران شده اند. اما در کنار آنها، شيوه هاي ديگري هم وجود دارد. خاطرم هست که مرحوم علي حاتمي در گفتگويي که خودم با او داشتم به شيوه روايت شرقي اشاره مي کرد. مثل "هزار و يک شب" يا سريال "هزار دستان" که مبتني به همين شيوه روايت بود. نکته اينجاست که در نحوه روايت، الگوي مشخصي وجود ندارد که کارگردان و نويسنده ملزم باشند که حتما از همان شيوه استفاده کنند. گاهي کارگردان نياز به يک داستان پرافت و خيز دارد. گاهي براساس کششي که يک شخصيت ايجاد مي کند، داستان را مي پروراند يا از روش‌هاي ديگري استفاده مي کند.
نعمت الله در پاسخ به سوال يکي از خبرنگاران درباره تفاوت سريال وضعيت سفيد و تئاتر «زمستان 66» به کارگرداني محمد يعقوبي و همچنين نوع نگاهش به اين رويداد (بمباران سال 66) گفت: من هنوز موفق نشدم تئاتر زمستان 66 را ببينم اما نکته اي که مي توانم بگويم اين است که به مقوله جنگ مي توان از زواياي مختلفي نگاه کرد. تلخي و تباهي جنگ، يکي از معروف ترين وجوه اين پديده مي باشد. اما نگاه من کمي متفاوت است. به هر حال واقعيت اين است که آن دوران براي خيلي از ما خاطره انگيز شده است. ارتباط مهرآميزي که در آن دوران ميان مردم جاري بود، به شدت قابل پرداخت است. به نظرم مي شود با اين نگاه کمي از تلخي آن سالها را گرفت.
اين کارگردان در پاسخ به سوال ديگري مبني بر نظارت صدا و سيما بر سريال توضيح داد: ما گام به گام با تلويزيون پيش رفتيم و بديهي است که بر مسئولان سيما بر کار نظارت داشته باشند. وي همچنين درباره بازي اغراق گونه عباس غزالي تصريح نمود: بازي غزالي برايم جالب است و نوع آن را در جمع بازيگران اين مجموعه مي پسندم.
در ادامه نشست حميرا رياضي بازيگر سريال وضعيت سفيد درخصوص چگونگي پيوستن به اين مجموعه اظهار داشت: من بعد از گذشت 3 ماه از شروع کار، به گروه پيوستم. نقش من به دليل فراز و نشيب هايي که داشت کار کارگردان را براي انتخاب بازيگر مشکل کرده بود. من بعد از اينکه چند روز به صورت ميهمان در لوکيشن سريال حضور داشتم، با فضاي فيلنامه و صميمت گروه ارتباط برقرار کردم و بعد از آن تست گريم و ساير مراحل طي شد تا اينکه من رسما به گروه پيوستم و پشت دوربين حميد نعمت الله قرار گرفتم.
رياضي بازيگر با سابقه تئاتر و تلويزيون، فضاي سريال را براي خود بسيار ملموس دانست و افزود: موشک باران سال 66 مصادف بود با زماني که من 18 يا 19 سال بيشتر نداشتم. آن دوران را با تمام وجود حس کرده ام. حتي يادم مي آيد که با خانواده مجبور شديم چنيدن بار به خارج شهر بريم. اين تجربه قطعا در نزديک شدن من به نقش، خيلي موثر بوده است. وي در ارتباط با بازخورد مخاطبان پس از ديدن سريال نيز گفت: در برخورد با مردم تنها نکته جالبي که بين تمامي آنها مشترک ديدم، حس خوبي است که آنها از اين نوستالژي به دست مي آورند و اينکه احساس مي کنند به شعور آنها احترام گذاشته شده است. اين نکته براي من به عنوان بازيگر اين مجموعه بسيار دلگرم کننده و رضايت بخش است.
سهيلا گلستاني ديگر بازيگر مجموعه «وضعيت سفيد» درباره نحوه نزديک شدن به کاراکتر خود عنوان کرد: نقش خود را همانند تمامي نقش هاي ديگر سريال حاصل کشفياتي مي دانم که به صورت مشترک ميان کارگردان و بازيگران اتفاق افتاده است. وي همچنين درخصوص لهجه اي که در نقشش از آن استفاده کرده است افزود: در روزهاي اول فيلمبرداري کاراکتر من و عباس غزالي بدون لهجه و لحن خاصي جلو مي رفت. بعد از چند روز، نظر حميد نعمت الله نسبت به اين دو شخصيت تغيير کرد. در مورد کاراکتر خودم اينطور يادم مي آيد که در همان روزهاي اول، ايشان از من خواستند که يک شعر بخوانم. چند شعر محلي مثل کردي و ترکي را با هم امتحان کرديم و در نهايت به يک شعر محلي که در گذشته خيلي دور آن را شنيده بودم، رسيديم. از آنجايي که ريشه آن شعر گيلاني بود، کم کم اين لهجه به نقش من اضافه شد.
در ادامه نشست خشايار موحديان يکي از تدوينگران سريال، نقش نعمت الله را در تدوين خوب اين کار بسيار پررنگ دانست و گفت: بخش زيادي از آنچه که شما مي بينيد مثل صحنه هاي با دور کند (اسلوموشن) يا ديگر افکت هاي تصويري، در زمان فيلمبرداري اتفاق افتاده است نه هنگام تدوين. اين روش نشان از نگاه روشن و درک دقيق کارگردان نسبت به آنچه که مي خواهد توليد کند، دارد. اين درک دقيق و نگاه روشن به من و همکارم کمک ميکند تا بتوانيم کارمان را به آنچه که کارگردان از ما مي خواهد، نزديک کنيم.
سودابه سعيدنيا ديگر تدوينگر سريال نيز درباره نحوه همکاري اش با موحديان اظهار داشت: من و خشايار موحديان سالهاست که کار تدوين را به صورت مشترک انجام مي دهيم. بنابراين به يک تفاهم کاري رسيده ايم که هم حرف يکديگر را مي فهميم و هم حرف کارگردان را درک مي‌کنيم.
حميد نعمت الله در پايان خاطر نشان کرد: در تمام مدت ساخت اين سريال به شدت در حال و هواي کارهاي علي حاتمي بودم. به خصوص هزار دستان. حتي شيوه قصه گويي سريال نيز خيلي به روايت آثار مرحوم حاتمي نزديک است. به همين علت قصد داشتم ابتداي تيتراژ از او نيز ياد کنم. اما نمي دانم چرا و به چه علت، تلويزيون با اين کار مخالفت کرد. به هر حال علي حاتمي و شيوه روايت آثارش در زمان ساخت "وضعيت سفيد" تاثير زيادي بر من گذاشت.
نشست نقد و بررسي مجموعه تلويزيوني «وضعيت سفيد» با حضور حميد نعمت الله (کارگردان)، حميرا رياضي (بازيگر)، سهيلا گلستاني (بازيگر)، خشايار موحديان، سودابه سعيدنيا (تدوين گران) و نيما حسني نسب (منتقد) روز گذشته 4 آبان در فرهنگسراي رسانه برگزار شد.
اين نشست با اهدا لوح تقدير از سوي رئيس فرهنگسراي رسانه به عوامل سريال پايان يافت.