موسس فرهنگسراي بهمن در گفت‌وگو با «شهر»:
راه‌اندازي «بهمن» نقطه عطفي در معماري و فرهنگ بود
روزي مکاني براي کشتار دام بود، اما امروز ارايه امکانات فرهنگي هنري براي گروه‌هاي مختلف سني آن را به يکي از قطب‌هاي فرهنگي هنري تهران مبدل کرده است. اين در حالي است که قرار است به بهانه بيستمين سالگرد تأسيس آن روز چهارشنبه 4 آبان با حضور جمعي از مديران ارشد شهرداري تهران و فعالان حوزه‌هاي فرهنگي و هنري، مراسمي برگزار شود.
به گزارش خبرنگار «شهر»، فرهنگسراي بهمن که روزي مکان سابق کشتارگاه تهران شناخته مي‌شد امروز امکانات فرهنگي و هنري، ورزشي، مذهبي و آموزشي براي گروه‌هاي سني مختلف را در دسترس شهروندان قرار مي‌دهد.
مکاني که زماني در آن اجراي نمايش بينوايان، کنسرت‌هاي موسيقي کلاسيک، مسابقات ملي و بين‌المللي ورزشي، برپايي نمايشگاه‌هاي هنري از جمله فعاليتهاي آن بود امروز نيز پس از گذشت 20 سال شاهد فعاليت مدرسه تئاتر و مقام آوري ارکستر سمفونيک در جشنواره هاي فجر است.
بيستمين سالگرد اين مکان فرهنگي ما را بر آن داشت تا با بهروز غريب پور ( نويسنده و کارگردان تئاتر )به عنوان نخستين مدير فرهنگسراي «بهمن» گفت و گويي کوتاه را انجام دهيم که با هم آن را مي‌خوانيم:
امروز بيستمين سالگرد فرهنگسراي بهمن است. 20 سال از راه‌اندازي اين مركز مي‌گذرد و يگانه فرهنگسراي شهر امروز به سي و اندي فرهنگسراي ديگر را نيز در كنار خود دارد كه همسو در حال فعاليت هستند. چه حسي نسبت به اين پروسه داريد؟
هيچ انساني نيست كه از قدرداني، تحسين و باقيماندن نام و اثرش در خاطره و ذهن ديگران لذت نبرد و اين في نفسه ارزشمند است در عين حال قدرداني از مدير يا جمعي از مديران در 20 سال پس از مديريت حركتي فرهنگي است که به ندرت رخ مي دهد.
فرهنگسراي بهمن به عنوان نقطه عطف تاريخي در فرهنگ و تحولات معماري ما محسوب مي‌شود. معماري به اين خاطر كه يك فضاي متروك و كشتارگاه با تحولاتي جدي از فضاي قبلي خارج و وارد فضاي آينده و قابل استفاده شود و فرهنگي به اين دليل كه شيوه مديريت آن نيز تغيير يافت و به فضايي داراي پتانسيل‌هاي فرهنگي هنري شد.
عملکرد فرهنگسراها را چطور ارزيابي مي کنيد؟
فرهنگسراي بهمن با اينكه در حال حاضر در حوزه‌هاي مختلف موسيقي، تئاتر و ادبيات فعال است و چهره‌هاي شاخصي مانند قطب‌الدين صادقي در مدرسه تئاتر و كيوان ساكت در حوزه موسيقي فعاليت مي‌كنند ولي آن طور كه بايد عمل نمي‌كند و تبديل به يك فرهنگسراي محلي شده است با اينكه تلاش عزيزاني كه هم اکنون در فرهنگسرا هستند را نمي‌توان ناديده گرفت. ولي روزگاري اين مركز مكاني براي اجراي اركستر سمفونيك و بهترين گروه‌هاي موسيقي بود و فضاي ويژه‌اي را براي تربيت نيروهاي مستعد و خلاق جنوب شهر و حتي اجراي برنامه‌هاي بين‌المللي اختصاص مي داد. هر چه در فرهنگسراها آثار موثر ببينيم نسبت به شهر علاقه‌مندي بيشتر پيدا مي‌كنيم .
تمامي فرهنگسراها به لحاظ داشتن سالن براي اجراي تئاتر بودجه خود را خوب هزينه نکرده اند، چراكه داراي صندلي‌هاي شيك و سيستم صوتي و تصويري مناسب هستند ولي عمق صحنه دو متر است و اين طراحي غلط باعث هدر رفتن بودجه شده است. در شوراي انتخاب آثار در تماشاخانه ايرانشهر پيشنهاد كردم كه به دليل حجم تقاضا و متقاضيان از فضاهاي تئاتري فرهنگسراها استفاده شود ولي همه اعتراض كردند چون هيچ فرهنگسرايي فضاي تئاتري ندارد. اگرچه فرهنگسراها فعال و موثرند ولي اعتقاد دارم كه مي‌توانند خيلي بهتر عمل كنند.
تفاوت‌هاي عملکردي و تفکرات در مورد فرهنگسراي آن زمان را در مقايسه با حال حاضر چطور ارزيابي مي کنيد؟
ايجاد فرهنگسراي بهمن در 20 سال گذشته، زماني كه برخي تنها مساجد و حسينيه‌ها را منشا رشد مي‌دانستند، باعث شد مكان‌هايي مانند فرهنگسرا در ذهن گروهي در تقابل با مساجد قرار بگيرد. در حالي‌كه اين دو نهاد مردمي در يك راستا و تنها در قالب‌هاي متفاوت، براي تامين يك هدف، فعاليت مي‌كنند. مساجد وظايف خاص خود را دارند و فرهنگسراها نيز در راستاي اخلاق و باورهاي عميق فرهنگي عمل مي‌كنند. ماهيت اين دو يكي است ولي از لحاظ شكل فرق مي‌كنند. ما براي توسل به خدا به مسجد مي‌رويم ولي به مسجد نمي‌رويم تئاتر ببينيم يا موسيقي بشنويم. البته در مساجد بعضا شاهد برپايي نمايشگاه‌هاي نقاشي و كتاب هستيم كه نافي اهميت مسجد نيست.
تقابل عملكرد فرهنگسراها با حسينيه‌ها و مساجد و اينكه با ايجاد فرهنگسرا مخاطبان از مساجد به سمت فرهنگسراها سوق مي‌يابند، تفكري اشتباه است و يك مسجد با كاركردهايش هرگز در قياس با فرهنگسرا شكست نمي‌خورد.
با تاسيس فرهنگسراي بهمن و فرهنگسراهاي ديگر فضايي به وجود آمد تا شهرونداني مومن، باسواد و با اخلاق داشته باشيم. در جنوب شهر با احداث فرهنگسراي بهمن فرزنداني كه روزي چاقو به دست داشتند به جاي اينكه زندگي‌شان تباه شود تبديل به انسان‌هاي فهيم و باسواد با باورهاي عميق اخلاقي و ديني شدند ضمن اينكه بزهكاري چنان تنزل يافت كه حوزه انتظامي طي مكاتبه‌اي كه به عمل آمد اين تغيير را باعث شگفتي عنوان كرد و اين همه از امتيازات تاسيس فرهنگسراي بهمن بود.
چه پيشنهادي براي بهتر شدن عملکرد فرهنگسرا ها داريد؟
برداشتن اين توقع كه بايد فرهنگسراها درآمدزا باشد نكته مهمي در عملكرد صحيح و مثبت اين مراكز است و تبديل به نهاد فرهنگي براي خدمت به شهروندان، تقديم فضاي طراحي شده براي پرورش بهترين نيروها در حوزه‌هاي مختلف هنري، بهبود فضاها از لحاظ معماري و توزيع درست فضاي فرهنگي درون فرهنگسرا از ديگر نكاتي است كه براي بهبود عملكرد فرهنگسراها مفيد است.
*بيستمين سالگرد فرهنگسراي بهمن در حالي فردا ساعت 18 برگزار مي‌شود که در اين برنامه از بهروز غريب پور به عنوان موسس فرهنگسرا و 9 نفر از چهره هاي فرهنگي هنري همکار با اين مجموعه و همچنين 13 نفر از مديران سابق فرهنگسرا در طول 20 سال فعاليت تجليل خواهد شد.
صلاح الدين علامه زاده، يکي از قديمي ترين مربيان معرق ايران، هوشنگ کامکار، ابوالفضل ورمزيار از چهره هاي فعال عرصه نمايش، ربابه صفايي مسئول کانون نابينايان و کم بينايان فرهنگسرا، ابراهيم حق شناس از مربيان تيم ملي شطرنج، محسن يونسي فعال عرصه هنرهاي تجسمي، استاد حسيني فر مدرس قرآن، کامران شرفشاهي شاعر و نويسنده و شهردار منطقه 16 ديگر منتخبان اين مراسم هستند.
اين مراسم با تأکيد بر لزوم بازنگري در نگاه مسئولان و مردم به مراکز فرهنگي و هنري پايتخت، آشنايي بيشتر مردم با فعاليت ها و خدمات فرهنگي، هنري و آموزشي در فرهنگسراها و غني سازي برنامه ريزي ارگان ها و نهادهاي فرهنگي در طول سال برگزار مي شود.