پائيزهاي تهران قديم در باغ 200 ساله
پائيز يا پاي ريز، فصل هزار رنگ طبيعت، باران، صداي خش خش برگ‌ها و نسيم خنكي كه روح نواز است و هر آدمي را به ياد خاطره‌اي زيبا در گذشته مي‌اندازد، اما انگار قديم‌ها، پائيز تهران زيبا‌تر بود تهران امروز با آلودگي هوا و ترافيك سنگين خيابان‌ها و نداشتن يك روز پاك، از آغاز سال تاكنون باعث مي‌شود پائيز را كمتر حس كنيم. اما هنوز مي‌توان در گوشه و كنار اين كلانشهر، مكان‌هايي را پيدا كرد كه در هر فصل سال حال و هواي واقعي همان فصل را داشته باشد.
به گزارش«شهر»، اهالي منطقه چهار كه يكي از پر جمعيت‌ترين مناطق تهران است حتماً نام فرهنگسراي اشراق را شنيده‌اند اگر سري به اين مكان بزنيد پائيز در اينجا چشم نواز است.
فرهنگسراي اشراق در فلكه دوم تهران پارس انتهاي خيابان جشنواره قرار دارد. فضايي كاملاً خانوادگي كه بيش از يك فرهنگسرا مي‌تواند امكانات تفريحي و آموزشي را براي هر نسلي فراهم كند. با ورود به اين مكان شما در واقع قدم در يك باغ بزرگ با مساحت 8 هكتاري مي‌گذاريد كه در حدود 200 سال قدمت دارد.
انواع درختان سر به فلك كشيده، استخري بزرگ، دو مجسمه اسب و تمساح، حوضچه‌هاي زيبا و ساختمان قديمي آجري رنگ، شما را به گذشته‌ها مي‌برد.
ساختمان قديمي كه در حال حاضر ساختمان اصلي فرهنگسرا است مساحتي در حدود 4000 متر مربع و بيش از 100 سال قدمت دارد. در اين ساختمان يكي از بزرگترين و زيباترين بادگير‌هاي ايران وجود دارد و تزئيناتي مانند آئينه كاري و گچبري در تمام بخش قديمي بنا ديده مي‌شود.
در وسط يكي از تالارها، حوضخانه‌اي قرار دارد كه آب جاري در آن از قنات تلو سرچشمه مي‌گيرد و پس از ورود به باغ، در حوض‌ها و حوضچه‌هاي متعدد جاري مي‌شود. يكي از مشهورترين قسمت‌هاي باغ، حوض‌هاي هفت گانه است كه به صورت پله مانند با هم ارتباط دارند براي همين به باغ «هفت حوض» نيز معروف است.
در گذشته باغ دو دهنه قنات هم داشته كه از قنات‌هاي سرخه حصار و تلو سرچشمه مي‌گرفته‌اند اما قنات سرخه حصار به علت لايروبي نشدن، خشكيده و قنات تلو نيز به خاطر آلودگي كارخانه‌هاي اطراف ازجمله يك كارخانه روغن‌نباتي غير‌قابل استفاده است. با اين حال هنوز هم شادابي باغ از آب جاري قنات تلو نشأت مي‌گيرد.با ديدن اين مكان، مسحور طبيعت و كار دست هنرمند مي‌شويد و شما را به فكر مي‌اندازد تا تاريخچه آن را بدانيد.
گفته مي‌شود اين بنا توسط ميرزا زين‌الدين ظهيرالاسلام در سال1261 ش/1321ق بنا گرديد. وي فرزند ميرزا ابوالقاسم امام جمعه، امام جمعه تهران بود و تاريخ ساخت قسمت اعظم باغ و ساختمان قديمي به دوره قاجار باز مي‌گردد.
پس از پيروزي انقلاب اين باغ به شهرداري منطقه 4 تبديل شد.اين مجموعه در اسفند 1373 تخليه و در اوايل سال 1374 تحويل فرهنگسراي اشراق شد كه پس از بازسازي كامل كل مجموعه در سال 1375، رسماً كار خود را آغاز كرد.
در حال حاضر اين مجموعه تحت پوشش سازمان فرهنگي هنري شهر تهران قرار دارد. براي ديدن اين مكان مي‌توان يك روز كامل را به گشت وگذار واستفاده از مكان‌هاي مختلف فرهنگسرا اختصاص داد و يا از كلاس‌هاي مختلف اين مجموعه استفاده كرد.
واحد آموزش فرهنگسرا كه در زمينه هنرهاي دستي، تجسمي، موسيقي، علمي و ورزشي، كلاس برگزار مي‌كند، مي‌تواند طيف وسيعي از افراد با سليقه‌هاي متفاوت را تحت پوشش قرار دهد.
كتابخانه شيخ اشراق مكاني مناسب و دنج با بيش از 20 هزار جلد كتاب در زمينه‌هاي مختلف تخصصي در دو سالن مطالعه مجزا براي بانوان و آقايان است.
مخزن كتب مرجع، كتب ويژه كودكان و نوجوانان نيز از جمله امكانات اين كتابخانه است كه براي تمام اعضاي يك خانواده قابل استفاده است.
نگارخانه نقش با برگزاري نمايشگاه‌هاي مختلف آثار هنري، مي‌تواند فضايي مناسب براي تجربه‌اي متفاوت در يك عصر پائيزي باشد. از ديگر مكان‌هاي تفريحي اين مجموعه مي‌توان به سينما گلبانگ اشاره كرد كه با ظرفيت 173 صندلي ثابت و 100 صندلي متحرك پذيراي دوستداران سينما است تا ساعتي به تماشاي فيلم‌هاي اكران شده روز بنشينند. بعد از سير و سياحت در باغ و فرهنگسرا، سفره‌خانه سنتي انارستان و چايخانه سنتي چشمه كه در فضاي باز قرار دارد، با طراحي زيبا وحال و هواي ايراني انتخاب ديگر اين مجموعه است كه با غذاهاي سنتي و غرفه عرقيات گياهي پذيراي مهمانان است تا لذت يك روز شما كامل شود.
منبع: ويژه نامه روزنامه ايران استان تهران