محمودرضا رحيمي در يازدهمين نشست تئاتر امروز:
هنرمند براي رسيدن به «فن بدن» بايد از طبيعت بهره گيرد
در يازدهمين نشست تئاتر امروز، اجراي «هديه مرموز» و تئاتر فيزيکال و زبان نو در اجرا، روز گذشته (12 آذرماه) با حضور ياسر خاسب نويسنده، بازيگر، طراح و کارگردان اين اجرا، محمودرضا رحيمي استاد دانشگاه و امين عظيمي منتقد در فرهنگسراي رسانه مورد بررسي قرار گرفت.

به گزارش شهر به نقل از روابط عمومي فرهنگسراي رسانه، در ابتداي اين نشست، محمودرضا رحيمي، استاد دانشگاه، يکي از مهمترين مسائلي که بايد در تئاتر فيزيکال مورد توجه قرار گيرد را «طبيعت» دانست و افزود: هنرمند براي رسيدن به «فن بدن» بايد در طبيعت قرار بگيرد و از آن بهره مند شود.
در ادامه ياسر خاسب کارگردان و بازيگر اجراي «هديه مرموز» به شرح گذشته و چگونگي ورود خود به اين عرصه پرداخت و گفت: من در محيطي روستايي و در خانوادهاي که به نمايشهاي آييني ميپرداختند، متولد شدم و از همين جهت در تمامي کارهاي نمايشي خانواده حضور داشتم. در کنار آن به ورزش علاقه مند شدم و ژيمناستيک رابه صورت حرفه اي دنبال کردم.
وي ادامه داد: پس از کسب مهارت بدني که در هنر بدن بسيار متاثر است، به دنبال هنرهاي رزمي رفتم. در کنار اين فعاليتها، وجود دوستان «کر و لال» بر کارم تاثير فراواني داشت.
همچنين يک چوپان «ناشنوا» که عليرغم داشتن شرايط خاص با حيوانات به خوبي اتباط برقرار مي کرد، توجه من را به خود جلب کرد.
خاسب در کنار شرايط طبيعي و وجود فن بدن در ذات، تعليم آکادميک و دانشگاهي اين رشته را نيز بسيار ضروري دانست.
کارگردان اجراي "گل" يکي از انگيزه هاي خود براي پيگيري اين هنر را زندگي کارگران دانست و تصريح کرد: استقامتي که در کارگران بود نظر من را متوجه خود مي کرد و برايم جاي سوال داشت که چگونه با وجود خستگي فراوان همچنان به فعالت خود ادامه مي دهند. همچنين از حرکات حيوانات تاثير فراواني گرفته ام و در آثارم انسان و حيوان را از نظر فيزيکي به هم نزديک ميکنم.
ياسر خاسب درباره گروه «بدن ديوانه» توضيح داد: گروه ما، تمرينهاي سالانه را در کارگاه آموزشي و در دل طبيعت دنبال ميکند که به اجرا يا جشنواره خاصي محدود نميشود. از طرف ديگر براي رسيدن به ايده اجرايي، موسيقي کمک کننده کار ماست همچنين مسائل و اتفاقات زندگي بر طرح ايده ها، موثر است.
وي افزود: براي هر نمايش، تمرينات سنگين و فشرده اي را دنبال مي کنيم. برخي مواقع نيز از حضور دوستان «کر و لال» در تمرينات کمک ميگيريم و در مواردي نظرات آن ها را اعمال ميکنيم.
خاسب خاطر نشان کرد: در حال حاضر بيشتر بر مسئله «تولد و مرگ» متمرکز شده ام. از آنجا که همزمان با تولد من، پدرم از دنيا رفت، اين موضوع در زندگي شخصي ام بسيار ملموس بوده است. معتقدم همه چيز در دنيا، چرخه اي گذرا دارد.
وي حمله به بخشي از احساسات مخاطب را از اهداف گروه نمايشي اش دانست و ادامه داد: در تلاش هستيم تا به تماشاگر اجازه غافل شدن از نمايش را ندهيم که با تمام وجود و بدنش، به تماشاي کار بنشيند. به نظر من اگر تنها لحظه اي پس از نمايش به تفکر بپردازد، هدف ما محقق شده است.
خاسب ضمن اشاره به يک اجرا در کشور خارجي در کنار دريا و در دل طبيعت گفت: در ايران فضاي طبيعي مشابه کشورهاي ديگر وجود دارد اما متاسفانه مورد غفلت واقع شده و نمي دانم که چرا نمايش هاي فرم، در طبيعت اجرا نمي شود.
در ادامه محمودرضا رحيمي به بررسي تئاتر فيزيکال پرداخت و گفت: فيزيک از دو فعاليت «کشاورزي» و حرکاتي براي برداشت محصول و «نيايش» وارد تئاتر شده است. اين دو خواستگاهي هستند که جريان فيزيکي در تئاتر از آن ها برخاسته است. با پيگيري و رصد در طول تاريخ به رسومات ديگري مي رسيم که بر هنر نمايش متاثر بوده اند.
رحيمي افزود: به طور مثال نمايش هاي «گلادياتوري» در تمدن رم شکل گرفت چراکه اين تمدن، از ترس يونان و ايران چاره اي جزء جنگاوري نداشت و به اين صورت، اين شيوه نمايشي به وجود آمد.
وي افزود: در ادامه همين روند موج شديدي از تئاتر فيزيکال در کشور آمريکا شکل گرفت، به گونه اي که بدن را بيان کننده همه مسائل مي دانستند.
اين استاد دانشگاه يکي از مهمترين مسائلي که در تئاتر فيزيکال مورد توجه قرار مي گيرد را «طبيعت» دانست و متذکر شد: هنرمند براي رسيدن به " فن بدن" بايد در طبيعت قرار بگيرد و از آن بهره مند شود.
محمودرضا رحيمي رقص را زبان بدن دانست و گفت: رقص زندگي و خواسته بدن است که زبان اجتماعي و نيازهاي مردم در آن قرار مي گيرد. اساسا زبان بدن مختص داستان هاي زيستي است اما از آنجايي که صحبت فلسفي به ميان مي آيد، قدرت «نطق» نيز وارد عمل ميشود.
رحيمي درخصوص نحوه عملکرد «ياسر خاسب» تاکيد کرد: در شرايط فعلي «خاسب» مباحثي را به تئاتر وارد مي کند که پيش از اين وجود نداشته است. درنتيجه شگفتي هايي به دنبال دارد اما جريانش مجزا از خط کلي است. خوشبختانه «ياسر خاسب» در نمايش هاي اخير، از پوسته فانتزي بودن خارج شده و مردم را مي بيند و آن ها را به اثر خود اضافه مي کند.
محمود رضا رحيمي همچنين در مورد اجراي «هديه مرموز» اظهار داشت: «هديه مرموز» تمريني است که نشان مي دهد هر يک از اعضاي بدن ميتواند شخصيت مستقلي داشته باشد و معتقدم ياسر خاسب اين تمرين را به بهترين نحو ارائه کرده است.
اين استاد و کارگردان تئاتر در پايان يادآور شد: اخيرا در برنامه ها و نشريه هاي تئاتري، مي شنوم که گفته مي شود براي تئاتر بايد تماشاگر تربيت کرد که بسيار تاسف برانگيز است چراکه مخاطب خودش اثر را انتخاب مي کند و هنرمند حکم آموزگار را ندارد که چيزي را به مردم تعليم دهد.
در پايان اين نشست از مهمانان اين نشست تقدير به عمل آمد.