روايتي از نهمين روز محرم؛
علمدار بر زمين افتاد
به راستي که حضرت عباس عليه السلام در ستيز با دشمن، سنگ تمام گذاشت. بدنش مجروح گشت، دستهايش قطع شد، عمود آهنين بر فرقش زدند و تير به چشم و مشک آب او رسيد. کشت و کشته شد.

حضرت عباس(ع) در چهارم ماه شعبان سال بيست و ششم هجري در مدينه به دنيا آمد. او فرزند بزرگ ام البنين(س) و پسرچهارم اميرالمومنين علي(ع) است. مادر او فاطمه دختر حزام بن خالد از قبيله کلاب است که تاريخ گواهي مي دهد که پدران و دايي هاي ام البنين( س ) در دوران قبل از اسلام جزو دليران عرب محسوب مي شدند و مورخان آنان را به دليري در هنگام نبرد ستوده اند، افزون بر اين، آنان علاوه بر شجاعت وقهرماني، سالار و بزرگ و پيشواي قوم خود نيز بوده اند، آن چنان که سلاطين زمان در برابرشان سر تسليم فرود مي آورده اند. اينان همان هايي هستند که عقيل به اميرالمومنين علي(ع) گفت: در ميان عرب از پدرانش شجاعتر و قهرمان تر يافت نشود.
در مورد شمايل حضرت عباس(ع) ، ابوالفرج اصفهاني در مقاتل الطالبين گفته:" عباس بن علي مردي خوش صورت و زيباروي بود و چون سوار بر اسب مي شد پاهاي مبارکش به زمين کشيده مي شد و به او قمر بني هاشم نيز مي گفتند و پرچمدار لشکر حسين(ع) در روز عاشورا بود. نام آن حضرت را امام علي(ع) انتخاب کرده است . حضرت ابوالفضل (ع) نه فقط برادر جسماني حضرت حسين(ع) بود بلکه برادر ايماني و روحاني آن حضرت نيز بوده است.
برجسته ترين نمونه اين اخوت بي نظير را مي توان در ايثار و مواسات و فداکاري آن بزرگوار مشاهده کرد زيرا حضرت ابوالفضل (ع) درباره برادرش بزرگترين ايثار را انجام داد، جان را فداي او کرد و در سخت ترين بلاها و آزمايش هاي الهي با آن حضرت مواسات کرد.
فضايل حضرت عباس(ع)
ادب: حضرت علي(ع) از همان اوايل خردسالي حضرت عباس(ع) ، توجه خاصي به تربيت او داشت و او را به تلاشها و کارهاي مهم و سخت مانند کشاورزي، تقويت روح و جسم، تيراندازي، شمشيرزني و ساير فضايل اخلاقي ، تعليم و عادت داده بود.
يقين: ( درجه بالاي ايمان) ويژگي است که کمتر درغير معصوم ايجاد مي شود، اما حضرت عباس(ع) از همان کودکي، يقين به وجود آفريدگار يکتاي جهان داشت و در سراسر زندگي خود با همان ويژگي مستظهر به عنايات الهي بود و از اين رهگذر ويژگي هاي ديگر خود را متبلور مي ساخت.
وفا: وفاي او نسبت به اهل بيت عليهم السلام به غايت زياد و در خور نخستين است. در وفا همين بس که باقر شريف قريشي، نويسنده عرب زبان معاصر، در کتاب«حياة الامام حسين بن علي عليهما السلام»مي نويسد: در تاريخ انسانيت، در گذشته و امروز، برادري و اخوتي صادق تر و فراگيرتر و با وفاتر از برادري ابوالفضل (ع ) نسبت به برادر بزرگوارش امام حسين(ع) نمي توان يافت که براستي همه ارزشهاي انساني و نمونه هاي بزرگواري را در بر داشت.
دلاوري: دلاوري حضرت عباس(ع) نه تنها در حماسه کربلا نمايانگر بود، بلکه در صفين نيز نمايان شده بود به ويژه در جنگ صفين افراد زيادي را کشت و حيرت همگان را از آن دلاوري برانگيخت.
القاب حضرت عباس(ع)
حضرت عباس(ع) القاب گوناگوني دارد که ما در اين قسمت به مهمترين آنان اشاره مي شود:
باب الحوائج: بر اثر بروز کرامات و برآورده شدن حاجات متوسلين به او در السنه و افواه عامه و خاصه به اين لقب مشهور شد.سقا: در روزهايي که اهل کوفه آب را بر روي اهل بيت امام حسين(ع) بستند، قمر بني هاشم(ع) براي آنها آب آورد.سپهسالار: لقب سپهسالار به بزرگترين شخصيت فرماندهي و ستاد نظامي داده مي شود و آن حضرت را نيز به سبب اينکه فرمانده نيروهاي مسلح امام حسين(ع) در روز عاشورا بود و رهبري نظامي سپاه ايشان را بر عهده داشت سپهسالار ناميده اند.
قمر بني هاشم: از آنجا که آن حضرت در ميان بني هاشم از نظر زيبايي ممتاز بود وي را ماه بني هاشم مي ناميدند.
اطلس: ظاهرا يکي از معاني اطلس شجاعت است و چون آن حضرت شجاع بوده و از کثرت شجاعت صفوف دشمن را مي شکافته است، به وي اطلس مي گفتند.
پرچمدار: از القاب مشهور حضرت ، پرچمدار و «حامل اللواء» است، زيرا ايشان ارزنده ترين پرچمها، پرچم سرور آزادگان امام حسين(ع) را در دست داشتند حضرت به دليل توانايي هاي نظامي فوق العاده در برابر خود، از ميان ياران خود، پرچم را تنها به ايشان سپردند.
طيار: ديگر از القاب حضرت ابوالفضل(ع) طيار است، يعني پرواز کننده در فضاي قدس و درجات و مقامات عالي بهشت.المستجار: از ديگر القاب حضرت، مستجار يعني منجي و نجات دهنده است.
العبد الصالح: ديگر از القاب آن جناب عبد صالح است، چنانکه در زيارت او مي خوانيم" السلام عليک ايها العبد الصالح المطيع لله و لرسوله"؛
حامي الضعيفه: از القاب مشهور حضرت ابوالفضل(ع) حامي الضعيفه به معني حامي بانوان است به خصوص در نقشي که در دفاع از بانوان حرم و اهل بيت نبوت بر عهده داشت.
جهاد با نفس
به راستي که حضرت عباس عليه السلام در ستيز با دشمن، سنگ تمام گذاشت. بدنش مجروح گشت، دست هايش قطع شد، عمود آهنين بر فرقش زدند و تير به چشم و مشک آب او رسيد. کشت و کشته شد. ولي جهاد با نفس او ارزش مندتر است؛ زيرا با لب تشنه، آب را تا نزديک دهان آورد. آن گاه از لب تشنه ي برادر و کودکان تشنه اش ياد کرد و آب را بر روي شريعه ريخت. و همين نشان دهنده ي جهاد عباس عليه السلام با نفس خويش است.
علمدار بر زمين افتاد
در روز عاشورا چون تشنگي بر حسين و يارانِ او سخت گشت، کودکان به امام عليه السلام شِکوِه آوردند و از فَرط عطش مي ناليدند. امام، عباس عليه السلام را صدا کرد و فرمود تا با چندنفر به فرات برود و براي تشنگان آب بياورد. عباس با ده سوار همراه شد و مَشکها را برداشت و چون به مدخل آبِ فرات رسيد، يارانِ ابن زياد بر کنار فرات نشسته بودند و شريعه را بر حرمِ رسولِ خدا بسته بودند. چون عباس را ديدند، بر او حمله کردند. عباس پس از آن رجزي خواند و بر آنها حمله کرد.
آنگاه که از شريعه فرات بيرون آمد و مشک بر دوش داشت دشمنان از هر طرف او را تيرباران کردند و در همين حال کسي بر او حمله کرد و دست راست او را بريد و حضرت مشک را با دست چپ گرفتند در حالي که تمام فکر حضرت به حرم ابا عبدالله بود تا بر تشنگان آب برساند در اين حال شخص ديگري حمله کرد و دست چپ حضرت را بريد و حضرت بر زمين افتاد و مشک را بر دهان گرفت. در اين حال عمر سعد ندا داد که مشک را تيرباران کنند در اين زمان بود که عمودي آهنين بر فرق سر حضرت فرود آوردند. وقتي که امام حسين ( ع) بر بالين خون آلود حضرت عباس ( ع) حاضر شد، فرمود: اکنون کمر من شکست؛ الان انکسر ظهري و لتحيلتي.