ما و ميراث كهن عاشورايي
عاشوراي سال شصت و يك هجري ، منبع حركت جنبش هاي بزرگ اجتماعي و ديني بود و جوشش خون حسين ابن علي(ع) در عرصه هاي مختلف تاريخ حكومت ها و دولت هاي خود كامه را هميشه مورد تهديد قرار داده است.
اين اتفاق تمدن آفرين در عرصه ي هنر نيز باعث زايش بسياري از ظرايف و فنون انساني و حجمي بود. موسيقي ، هنرهاي تجسمي و شعر و ادب ، از جمله هنرهايي بود كه از عاشورا تاثير پذيرفت و هنرمندان با تاسي از نهضت سرخ حسين سعي در انعكاس حقيقت واقعه ي طف نمودند.
هنر عاشورايي نيز مانند بسياري از بخش هاي تاريخ دست خوش سلايق مختلف بود و با تغيير و تحول روزگار ، چه دانش ها و چه ظرايفي كه از ياد مي رفتند و چه مفاهيمي كه در وادي هنر دچار تغيير و تحريف و ابهام شد.
اين روزها خيمه خورشيد كه راوي هنرهاي عاشورايي است بهانه اي براي حراست از كيان هنرهاي عاشورايي و بازپيرايي آن از خرافات شده است كه در طول تاريخ به خاطر كم خبري برخي هنرمندان دامن هنر ديني عاشورايي را گرفته بود.
بررسي هنرهاي عاشورايي عرضه شده در نمايشگاه خيمه خورشيد نشان از موفقيت و نوع آوري هاي خاصي در عرصه اين حوزه ي بسيار ظريف و مقدس دارد.
برگزاري مجالس تعزيه صحنه اي كه در آن با استخراج نسخ درست تر نقل عاشورا، با تحريف زدايي از آن ارائه شده و براي بهره گيري از فضاي بهتر از دكورهاي ساده اما با مفهوم بهره گرفته شده است يكي از بخش هايي است كه استاندارد جديدي را در عرصه ي تعزيه مطرح نموده و الگوهاي جديدي از تعزيه سالني (به ويژه در فصولي كه اجراي خياباني داراي محدوديت هايي است) به افراد معرفي نموده است.
از ديگر هنرهاي معرفي شده در اين نمايشگاه بايد به موسيقي نواحي در حوزه ي عاشورا اشاره كرد. به ويژه در سال هاي اخير كه رشد مداحي پاپ در برخي هيات ها ، بسياري از نواهاي محلي را نيز به فراموشي تهديد مي كند كشف و ارائه اين موسيقي بخش از احياي شور و حال سنتي محرمي است.
اما از اين گذشته الگوهاي ارائه شده در بخش هاي حجمي نمايشگاه خيمه خورشيد ، روايتي نوين و بسيار جذاب است كه مي تواند به عنوان الگويي مطلوب براي همه ي بخش هاي كشور، نمادسازي مورد توجه مديرت شهري و روستايي قرار گيرد.
حجم هاي نويني از پوستر و عكس عاشورايي ، در كنار مجسمه سازي، پتينه كاري و خوشنويسي ، جلوه هاي بديعي از نام و ياد امام حسين در عرصه ي هنر ارائه مي كند.
در ميان اين حجم ها البته بخش هاي انقلاب و دفاع مقدس كه با اجراي ويدئو آرت، هنر مفهومي و پرفورمنس آرت در صدد مخاطبه با گستره ي جديدي از مخاطبين است .
استفاده از اين تكنيك ها در اجراي مفاهيم توانسته تاثير به سزايي در فهم و ايجاد ادبيات مشترك بين مخاطبين مختلف اين هنرها نهاده و با ساده تر كردن پيام ها ، رويكردهاي ساختاري را به سمت اموري مفهومي و ادراكي هدايت كند.
بي ترديد اين امكان جديد مي تواند، افراد را ضمن احترام و مساعي براي حفظ سنت هاي گذشته از پوسته ي هنر به مغز مفهوم عاشورايي عبور داده و در دل خود مسئوليت هاي عاشورايي بودن را به معرفت افزايي و امام شناسي بيافزايد.
استمرار برنامه هايي مانند نمايشگاه خيمه خورشيد به بهانه هاي ديني و انقلابي و دست گذاشتن بخش هاي فرهنگي و هنري به توسعه ي مفهوم عاشورا ، در كنار صيانت و پيرايش سنت هاي قويم قديمي راهي است كه مي تواند باعث رونق زندگي عاشورايي به افق امروز ، به عنوان راه باشكوه تفكر اصيل اسلامي گردد.