گزارشي از هجدهمين نشست «نقد نغمه»:
ساخت 1000 دقيقه موسيقي براي مختارنامه/ انتخاب خواننده زن يک ريسک بود
آهنگساز سريال مختارنامه با بيان اينکه موسيقي اين سريال در يکهزار دقيقه و 40 تم مختلف اجرا شده است، گفت: استفاده از خواننده خانم، ريسکي بود که با حمايت داود ميرباقري در سريال مختارنامه انجام شد.

به گزارش «شهر»، نشست نقد و بررسي موسيقي سريال «مختارنامه» با حضور «امير توسلي» آهنگساز سريال مختارنامه، «سيدعليرضا ميرعلينقي» پژوهشگر و منتقد موسيقي به همراه جمعي از هنرمندان عرصه موسيقي شب گذشته در فرهنگسراي شفق تهران برگزار شد.
توسلي در اين نشست اظهار داشت: آقاي ميرباقري کارگردان سريال مختارنامه خيلي متمايل بودند موسيقي سريال مختارنامه با ديگر برنامهها متفاوت باشد و به همين خاطر تمايل به استفاده افراد جوان کشور را داشتند و با فراخواني که در اين زمينه انجام گرفت اثر من انتخاب شد.
* موسيقي اصلي «مختارنامه» و خواننده آن در زمان پخش عوض شد
وي با اشاره به اينکه موسيقي اصلي مختارنامه و خواننده آن در زمان پخش آن عوض شده است، افزود: در واقع خواننده موسيقي سريال مختارنامه يک خانم بود و قرار شد اين اتفاق بيفتد ولي روز پخش به ما اعلام کردند که اين موضوع منتفي است؛ هر چند براي ادامه اثري بهتر با يک خواننده عرب سوريهاي در اين زمينه صحبت شد که با لحن عربي و به زبان فارسي آهنگها را اجرا کند ولي زمان کم اين امر را محقق نساخت.
آهنگساز سريال مختارنامه با بيان اينکه براي اجراي آهنگ سريال مختارنامه از «اکبر سلطانعلي» دعوت شده بود، تصريح کرد: با حفظ مقام موضوع از «اکبر سلطانعلي» دعوت کردم و او نيز به خوبي بخش تصنيف را اجرا کرد.
توسلي خاطرنشان کرد: موضوع موسيقي قسمت سوم اين سريال به بعد عوض شد چرا که شروع داستان با موضوع امام حسين(ع) تغيير کرد و به همين دليل خوانندهاي ديگر آوردم که همانند ساير تيراژها اجرا نشود.
*موسيقي سريال مختارنامه در هزار دقيقه و 40 تم مختلف اجرا شد
وي با بيان اينکه ماجراي مختارنامه براي مردم شناخته شده است، تصريح کرد: اتفاقات دراماتيک اين سريال براي جذابيت آن است، چرا که قصه امام حسين(ع) و مختار براي بينندگان معلوم بود.
اين آهنگساز جوان کشورمان با اشاره به اينکه بخش عمده موسيقي سريال مختار به عنوان تکميل تصوير است، گفت: به دليل اينکه ساختار موسيقي فيلم جزئي از فيلم محسوب ميشود و در جاهايي کمتر اتفاق ميافتد که شنيده نشود، موسيقي اين سريال در هزار دقيقه و 40 تم مختلف اجرا شد.
توسلي تمهاي مختلف اين سريال را کعبه، مکه، امام حسن(ع)، کربلا، امام حسين(ع) و مختار دانست و گفت: تعداد تمهاي موسيقي سريال مختارنامه به دليل شخصيتها و موضوعها زياد است و اين تعدد تمها به گونهاي بود که در يک قست سريال از سه تم مختلف استفاده کرديم چرا که در اين سريال با تعدد قصهها مواجه ميشديم.
*موسيقي سريال مختار هفته به هفته ساخته شد
آهنگساز سريال مختارنامه اظهار داشت: اين سريال در واقع 52 قسمت بوده است که برحسب شرايط به 40 قسمت رسيد و طراحي تعداد شخصيتهاي مختلف، کار موسيقي را سنگينتر ميکرد به گونهاي که با کار هفته به هفته موسيقي اين سريال را آماده ميکرديم و اگر همکاري آقاي عبدي در اين زمينه نبود نميتوانستيم به قسمتهاي پاياني برسيم.
*به دليل کمبود وقت از گروه ارکستر کمتر استفاده شد
توسلي طراحي صداهاي الکترونيکي و اصوات کامپيوتري را از ديگر ويژگيهاي موسيقي اين سريال دانست و خاطرنشان کرد: به دليل کمبود وقت بخشي از کار با طراحي صداهاي الکترونيکي و اصوات کامپيوتري امکانپذير شد و کمتر از ارکستر همنوازان پارس و گروه کر استفاده شد.
وي در ادامه افزود: موسيقي مختارنامه براي نخستين بار در تالار رودکي و تالار وحدت به صورت آزاد اجرا شد و رامين مظاهري و ثمره زينبي و دوستان ديگر از جمله صدابرداران ما بودند.
*مقام سحري کرمانشاهي و بوشهري در موسيقي مختارنامه مورد استفاده قرار گرفت
اين آهنگساز جوان کشورمان يادآور شد: اکشنهاي مختلف در سريال مختارنامه ما را برآن داشت تا برخي از کار مقام سحري کرمانشاهي و موسيقي جنوب کشورمان استفاد شود.
توسلي با اشاره به فهم موسيقي کارگردان سريال مختارنامه گفت: آقاي داود ميرباقري با برخورد غريزي و درست با موسيقي اين سريال نشان داد که درک درستي از موسيقي دارد و اين امر را در آهنگسازي فيلم امام علي(ع) شاهد هستيم به گونهاي که آهنگساز در اين سريال خيلي موفق عمل کرد.
وي «شهرام غلامپور» را به عنوان مشاور خود در زمينه موسيقي اين سريال معرفي کرد و بيان داشت: آقاي غلامپور به موسيقي محلي و مقامي تسلط دارد و به عنوان مشاور در زمينه موسيقي اين سريال کمک زيادي به من کردند.
توسلي در ادامه افزود: براي ساخت موسيقي اين سريال نميخواستم موسيقي عربي کار شود اما بايد طوري عمل ميکردم که خيلي هم از موسيقي عربي دور نباشيم به همين خاطر موسيقي جنوب ايران را که شناخت کافي نسبت به آن داشتم در اين سريال مورد استفاده قرار دادم.
*استفاده از خوانند خانم ريسکي بود که در اين سريال انجام شد
آهنگساز سريال مختارنامه اظهار داشت: مرثيه علياکبر توسط شبنم مرضيه در اين سريال خوانده شد و آقاي ميرباقري همکاري و حمايت زيادي براي اين ريسک و استفاده از خواننده خانم انجام دادند.
وي در ادامه يادآور شد: لالايي تنها يک نغمه است که نغمه اصلي نيست و بدون صدا و با برشهاي مختلف در اين سريال مورد استفاده قرار گرفت و با واکنشهاي زيادي هم روبرو شد، اما تلاش کردم با فاصلهگرفتن از مسائل حاشيهاي موسيقي خوبي براي اين سريال توليد کنم.
*سي دي قطعات اصلي موسيقي «مختارنامه» به زودي عرضه ميشود
توسلي با بيان اينکه سيدي کامل موسيقي سريال مختارنامه تا چند وقت ديگر به بازار عرضه خواهد شد، گفت: قطعات اصلي موسيقي اين سريال به همراه ارکستر و پشت صحنه که با بودجه اندکي همراه بوده است تا چند وقت ديگر به بازار عرضه خواهد شد.
*علينقي: موسيقي «مختارنامه» داراي نغمه و ماهيت است
عليرضا ميرعلينقي از منتقدان موسيقي سريال مختارنامه در اين نشست، اظهار داشت: ورود موسيقي سريال مختارنامه به شکل خاص و جالبي طراحي شده است چرا که با نغمه و ملودي نيامده و اين تيراژ است که نغمه را ميدهد و ميگويد که ماهيت چقدر فرق ميکند.
وي در ادامه افزود: موسيقي توصيفي، سريال مختارنامه را تکميلتر کرده است و استفاده از طراحي موسيقيها در آن لحاظ شده است.
*همخواني سنتور و عود در اين سريال ذهن مخاطب را همراه ميکند
عليتقي منتقد موسيقي کشورمان با بيان اينکه موسيقي سريال مختارنامه همخواني فوقالعادهاي با تمهاي آن دارد، گفت: در موقع درو کردن گندمها همخواني فوقالعادهاي با صداي کلي دارد و درو کردن گندم توسط داس و استفاده از موسيقي با آن به طور ناخودآگاه ذهنيت مخاطب را همراه ميسازد.
وي صداي موسيقي اين سريال را «لاينقطع» دانست و خاطر نشان کرد: هوشمندي عوامل آهنگسازي باعث شد تا تقسيم موسيقي سکوت در اين سريال به اندازه باشد. هر چند صداي خانمها ترکيبي خاص و جذاب ايجاد کرد اما گفتوگوي حنانه با جاريه در بخشي از اين سريال به خوبي با سنتور و عود همراه و همخوان است.
منبع:فارس