مراسم شب يلدا در موزه هنر امام علي(ع) برگزار شد

به گزارش «شهر»، در اين مراسم محيط طباطبايي در سخنراني خود درباره شب يلدا تعداد آيين‌ها در هر ملت را نشان از فرهنگ غني و به نوعي نشان ثبات و توسعه يافتگي ملت ها بر شمرد و با اشاره به تاثيرات قرون 19 و 20 به برشمردن آثار و بي توجهي فرهنگ قرن بيستم پرداخت و به پيدايش لفظ توسعه پايدار در اواسط دهه 90 و توسعه فرهنگي اشاره کرد.


وي، استقلال فرهنگي ايرانيان و از دست ندادن آن در تمام دوره هاي تاريخي را نشان از توجه نمودن به آيين ها و گسترش اين آيين ها و فرهنگ ها در گستره جغرافيايي ايران را دانست و اشاره کرد با توجه به اين که فرهنگ ايراني در حالي که يگانگي دارد اما داراي تنوع شديد و متفاوتي هم هست و تنوع فرهنگي وحدت و عمق طولاني به درازاي هزاران سال را به وجود آورده است و کشور ايران مهم ترين و اصلي ترين راه انتقال فرهنگ هاي شرق به غرب و غرب به شرق دانست و اشاره کرد تفکرات آيين مهر از ايران به غرب و اروپا رفته است.


وي دو آيين عاشورا و نوروز در ايران اسلامي را مهم ترين و اصيل ترين آيين ها برشمرد و اظهار کرد: نوروز و عاشورا مهم ترين سنت ها و آيين هاي ايراني است که در جهت گردآوردن مردم در کنار هم، کامل ترين آيين به حساب مي آيد و در اين دو رويداد است که مردم به شهرها، روستاها و محله هاي خود برمي گردند.


وي در ادامه با اشاره به تقسيم بندي فصول در سال هاي گذشته که تنها دو فصل سرد و گرم در تقويم بوده است، نه چهار فصل و به اهميت و جايگاه خورشيد و آفتاب در فرهنگ پيشينيان ايران اشاره کرد و گفت: از آنجا که نور و روشنايي بعد از تاريکي به دست مي آيد و حرکت از تاريکي به سمت روشنايي است، شب يلدا هم رفتن از تاريکي رفتن به ذکر خوشي و شادي است و ايرانيان در گذشته شب يلدا را تا طلوع آفتاب نمي خوابيدند و خورشيد صبح فرداي يلدا، صبح مناجات و دعا خواندن بوده است و در يک وجه يلدا نماز عقد و پيمان است و به معناي ميلاد مهر در صبحي است که مي آيد.


سپس محيط طباطبايي به تشريح مراسم شب يلدا پرداخت و درباره پيشينه استفاده از آجيل، شيريني، خشکبار، انار و رشته در انواع غذاها در اين شب بلند سال توضيحاتي داد و سپس در خصوص استفاده سفره در فرهنگ ايراني اشاره کرد که سفره نقطه گرد آمدن اصحاب خانه بوده است، حال چه بافته يا چرمي يا از هر جنس باشد و شب يلدا محور جمع شدن در سفره ايراني است.


قصه گويي متعلق به همه سنين است



محيط طباطبايي به رسم ديرين شب يلدا و قصه گويي پرداخت و با اذعان اين نکته که قصه گويي متعلق به کودکان نبوده و نبايد باشد، تاکيد کرد، قصه گويي متعلق به همه  سنين است و از ديرباز در فرهنگ ايراني ريشه دار است. عشايرهاي ايراني در صورتي که جماعت غالبشان مرد بوده است به شاهنامه خواني مي پرداخته اند و چنانچه جمعيت حاضر در محافل، بيشتر زنان بوده و به خواندن خسرو و شيرين مي پرداخته اند، گفت: کانون قصه گويي در ايران بايد از همه کشورهاي جهان بيشتر باشد چرا که قصه گفتن در فرهنگ ايراني حالت عادي ندارد و قصه گويي در فرهنگ و ادب ايراني موزيکال و موسيقايي است.


وي با اشاره به اين نکته که «حافظ» کسي است که روايت را از قبل به بعد منتقل مي کند، و در قديم به جاي قصه گو، حافظان قصه داشته ايم. عاشيق هاي آذربايجان و بخشي از خراسان را همان حافظ هاي قديم ايران دانست و گفت: در شب مهر حتما قصه گفته مي شد و حافظان در شب يلدا قصه مي خواندند تا يلدا به صبح مهر نزديک شود.


محيط طباطبايي به مهجور واقع شدن قصه گويي در ايران اسلامي اشاره داشت: از آن جا که قديمي ترين سندهاي ادبيات تمام دنيا به صورت نثر است و ايران تنها کشوري است که اسناد قديمي فرهنگي، ادبي، تاريخي و حماسي آن به زبان نظم و شعر است و اگر تراژدي ايران از زبان نظامي بررسي شود يا جامعه شناسي با لسان سعدي و تاريخ گويي در سروده هاي فردوسي به زبان شعر روايت شده است، دليل خوبي است تا افراد بي سواد و عامي نيز در دوره هاي گذشته در هنگام کار و فعاليت اين سروده هاي منظم را بر لبان خود زمزمه کنند در صورتي که در هيچ نقطه اي از دنيا کارگران و افراد بي سواد متون ادبي پيشينيان خود را نمي توانند به اين شيوه مرور کنندو شاهد اين رويداد سفرنامه هاي مستشرقين است.


وي در پايان اين سخنراني به خصوصيات سفره و غذاهاي ايراني و مقايسه با سفره هاي چيني و مديترانه اي اشاره کرد و گفت: اين که بيش از 2 ميليارد نفر در کره زمين آيين ها و آرزوهايشان در چنين شبي پيوند مي خورد را مديون فرهنگ اصيل ايراني اسلامي دانست که به تمام دنيا صادر شده است و تاکيد کرد که قصه خواني يک پديده فرهنگي است و عامل انتقال فرهنگ محسوب مي شود و چنين عاملي در محدوديت شرايط سني قرار نمي گيرد و پير و جوان و کودک مي توانند در کنار هم قرار بگيرند.