داستان 33 ساله ضبط و نشر رديف استاد كسايي

به گزارش خبرنگار «شهر»، نوزدهمين نشست نقد نغمه با بررسي رديف ني استاد «حسن کسايي» از آهنگسازان و ني‌نوازان برجسته کشور با حضور محمدرضا لطفي، فرزندان استاد كسايي و جمعي از پيشکسوتان و هنرمندان عرصه موسيقي شب گذشته در فرهنگسراي شفق تهران برگزار شد.

اين نشست با سخنراني جواد كسايي فرزند استاد و توضيحات وي پيرامون ضبط رديف استاد كسايي آغاز شد و در ادامه دقايقي از فيلم مستند زندگي استاد كسايي (ساخته مهرداد دفتري) براي حضار به نمايش درآمد.

سخنراني استاد محمدرضا لطفي، و پرسش و پاسخ پيرامون رديف استاد كسايي، ني‌نوازي آقاي غيوري از شاگردان برجسته استاد و تقدير از دست‌اندركاران تهيه و توليد رديف ني از بخش‌هاي مختلف نوزدهمين نشست نقد نعمه بود.

بايد هزارسال بگذرد تا هنرمندي مانند صبا و كسايي در تاريخ كشور ظهور كند

در ابتداي اين نشست جواد كسايي به نيابت از استاد كسايي به سخنراني براي حاضران پرداخت. جواد كسايي با اشاره به اين نكته بايد هزارسال بگذرد تا هنرمندي مانند صبا و كسايي و ... در تاريخ موسيقي كشور ظهور كنند گفت: رديف استاد كسايي نتيجه ديدن و شاگردي 50 استاد درجه يك ساز و آواز در زندگي و شاگردي آن‌ها است.

در حال حاضر با وجود هنرستان‌هاي موسيقي، دانشگاه‌ها و بيشمار آموزشگاه موسيقي در كشور باز هم شاهد ظهور شخصيت‌هاي بارز موسيقي نيستيم.

شرايط روزگار به گونه‌اي بوده كه بستر فرهنگي هنري مناسبي موجود نيست و متاسفانه در دهه‌هاي اخير بيشتر به جنبه‌هاي مكانيكي پرداخته شده است و نه به باطن موسيقي.

داستان ضبظ رديف از سال 1353 تا 1386

جواد كسايي در ادامه گفت: اوايل دهه 50 قسمتي از آواز ابوعطا ضبط شد اما به دليل نبود حامي استاد نتوانستند 12 مايه موسيقي را ثبت و ضبط كنند. اما در سال 53 با پشتيباني آقاي كيا مديريت وقت راديو اصفهان رديف موسيقي استاد كسايي ضبط شد و از راديو اصفهان ايران پخش شد. كه رديف سه‌تار و آواز بود.

چيزي كه موسيقي امروز ما را حفظ كرده آواهاي تعزيه است

وي افزود: موسيقي سازي به دليل تحريم‌هايي كه وجود داشته بيشتر مربوط به دوره قاجار است. ولي موسيقي آوازي حفظ شده و سينه به سينه انتقال پيدا كرده است.

استاد صبا هم در تاييد اين موضوع مي‌گويند: چيزي كه موسيقي امروز ما را حفظ كرده تعزيه و آواهاي تعزيه است.

متاسفانه در سال 1358 تمام آرشيو راديو اصفهان از جمله رديف ضبظ شده از بين رفت. و تنها در درست دوستداران استاد به صورت پراكنده باقي ماند. با توجه به استقبال زيادي كه از اين رديف وجود داشت. تلاش كرديم تا اين رديف را جمع‌آوري كنيم اما با توجه به كيفيت‌هاي متفاوت اين مهم مقدور نشد.

تا اينكه در سال 1358 يك دوره رديف سه‌تار و آواز دوباره ضبط شد و در مجموعه 6 لوح‌فشرده منتشر شد همچنين در تيرماه 1386 اين توفيق دست داد تا رديف ني را ضبط كنيم.

رديف استاد كسايي يك رديف آوازي است

فرزند استاد كسايي اظهار داشت: مبناي رديف موسيقي استاد كسايي آوازي است. بعضي گفته‌اند كه اين رديف مكتب اصفهان است كه اين جمله غلط است. ما مكتبي به نام رديف مكتب اصفهان نداريم و رديف موسيقي استاد كسايي رديف موسيقي ايران است.

باستاني پاريزي به سال 1370 در جشنواره ني‌نوازان گفت نايب كسي بود كه ني را از آغل گوسفند به دربار برد و كسايي كسي است كه ني را از دربار به ميان مردم آورد.

جواد كسايي در پايان از همه دوستداران موسيقي و ني نوازان درخواست كرد تا بهاصالت ساز و حفظ آن بيشتر توجه كنند همچنين وي از عوامل ضبط و انتشار اين اثر از جمله سيد عباس سجادي مديريت موسيقي سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران تشكر كرد كه موجبات ضبط اين اثر را فراهم آوردند.

گزارش «شهر» از مراسم نقد آثار رديف ني حسن کسايي ـ 2