گزارشي از روند پيگيري مشكلات در محلات(بخش پاياني)
شوراياران تهراني چه ميكنند؟
تهران هر روز و هر روز بزرگ و بزرگتر مي‌شود. جمعيت تهران ساعت به ساعت افزايش مي‌يابد. زندگي شهري در تهران لحظه به لحظه پيچيده تر مي‌شود. همين بزرگي، افزايش و پيچيدگي مشكلاتي را براي كلان شهر تهران مي زايد كه بايد براي آن راه حلي يافت. مشكلاتي كوچك و بزرگ. گاه آنقدر بزرگ كه لاينحل مي‌شود و گاه آنقدر كوچك كه ديده نمي‌شود.
به گزارش خبرنگار«شهر»، تهران هر روز و هر روز بزرگ و بزرگتر مي‌شود. جمعيت تهران ساعت به ساعت افزايش مي‌يابد. زندگي شهري در تهران لحظه به لحظه پيچيده تر مي‌شود. همين بزرگي، افزايش و پيچيدگي مشكلاتي را براي كلان شهر تهران مي زايد كه بايد براي آن راه حلي يافت. مشكلاتي كوچك و بزرگ. گاه آنقدر بزرگ كه لاينحل مي‌شود و گاه آنقدر كوچك كه ديده نمي‌شود، تنها تخريب‌هايش قابل لمس است و شناسايي اش نيازمند نگاهي كارشناسانه و موشكافانه است. گاه نگاه آنقدر بايد دقيق باشد كه جز نزديك‌ترين افراد به موضوع، صلاحيت اظهار نظر ندارند. درست در همين مواقع است كه ضرورت شكل‌گيري نهادهاي مردمي با عنوان «شوراياري محلات شهر» حس مي‌شود. شورايي كه شورايارانش بايد وضع موجود را بشناسند، فرهنگ‌سازي كنند و با محله‌ها هم تعامل كنند. اين شوراياران بايد بانک اطلاعات محله را تشکيل بدهند و امکانات را شناسايي كنند، جمعيت ساکن منطقه را بشناسند که چه توانمندي‌ها دارند و در عين حال چه مشکلاتي.
ساماندهي از برج‌هاي بلند تا موزاييك‌هاي لق
برجي كه به تازگي در منطقه 3 شهرداري تهران و در محله داوديه به بهره‌برداري رسيد و هم‌اكنون علاوه بر ساكنان محله داوديه و ميرداماد و ارسباران و... ساير شهروندان تهراني هم ميتوانند به اين برج مراجعه كنند و مايحتاج خود را تهيه كنند. بهره‌برداري از اين برج و سر و سامان يافتن آن را بايد مديون شوراياري محله داوديه دانست. چرا كه اين برج مدت‌ةا بود كه نيمه كاره مانده بود و بخشي از نماي شهري اين محله را نازيبا كرده بود.
هادي سيف، عضور شوراياري محله داوديه «منظر شهري» را يكي از مواردي عنوان مي‌كند كه اعضاي اين شورا بر حفظ آن تاكيد دارند. بر پايه همين اعتقاد هم ساماندهي ساختمان‌ةاي نيمه كاره از جمله برج لعل را در اولويت فعاليت‌هاي خود قرار داده‌اند.
به گفته‌ي اين فعال مدني زير پل ميرداماد هم فضايي بود كه بلا استفاده سال‌ها از آن استفاده‌اي نمي‌شد و با پيشنهاد اعضاي شوراياري محله داوديه در حال حاضر به دستشويي عمومي تبديل شده كه اتفاقا يكي از كمبودها و معضلات كلان شهري مانند تهران است كه خيلي هم به آن توجه نمي‌شود.
اعضاي شوراياري محله داوديه براي بررسي مشكلات محله‌شان، روش مشاهده عيني را برگزيده‌اند. بدين ترتيب كه تمامي اعضا هر پنج شنبه به محدوده‌هايي كه بين خودشان تقسيم شده سركشي ميكنند و از نزديك با معضلات شهري مانند جدول‌كاري‌ها، فضاي سبز، موزاييك‌كاري پياده‌روها و...آشنا مي‌شوند. شايد به همين دليل است كه در اين بخش از شهر كمتر موزاييك لقي وجود دارد كه پس از بارش يه باران جانانه پر از آب شده باشد و درست زماني كه لباس مرتب و شيكتان را براي يك قرار رسمي پوشيده‌ايد را خراب كند و تمام برنامه‌ريزي‌هايتان را براي ان ديدار مهم برهم بريزد.
سيف معتقد است كه ارتباط نزديك با مسجد محله نيز از جمله راهكارهايي‌ست كه توانسته شوراياران اين مخله را به توفيقت روزافزون نزديك كند و ايشان بتوانند ظرف مدت فعاليت خود در اين شورا دستك ظاهر اين تكه از شهر را به ايده آل ممكن نرديك كنند.
چمبره سنت در ظهيرآباد
محله ظهيرآباد در منطقه 20 شهرداري تهران نيز از ديگر محله‌هاي قديمي تهران است كه سال‌هاي نه چندان دور در كنار شهر ري و ابن بابويه به نوعي از تهران جدا بودند و امروز با گسترش كلان شهر تهران از جمله مناطق حاشيه‌اي تهران محسوب مي‌شوند.
«زورخانه تختي» يكي از مهمرتين فعاليت‌هايي ست كه به گفته‌ي حسين رمضاني عضو شوراياري اين محله با پيگيري او و ديگر همكارانش در اين شورا به ثمر نشسته و امروز بسياري از جوانان اين محل كه براي خود برو بيايي هم دارند به سبك پدران و اجدادشان رد اين زورخانه گرد هم مي‌آيند و راه و رسم جوانمردي مي‌اموزند و مي آموزانند.
اين زورخانه به علت همجواري با مزار جهان پهلوان «تختي» ناميده شده است. البته اين منافي ارادتمندي اهالي اين محل به اين بزرگمرد ايراني نيست. شوراياران با نامه‌نگاري‌ها و پيگيري‌هايي كه با معاونت فرهنگي اجتماعي شهرداري تهران داشتند توانستند اين زورخانه را احيا كنند و علاوه بر احياي فيزيكي اين محل، روحيه زورخانه‌اي را نيز در ظهيرآباد زنده و جاري كردند.
يكي ديگر از عمده فعاليت‌هايي كه اعضاي شوراياري محله ظهير آباد دارند، مصلحت انديشي و پادرمياني است. همان شيوه تهران قديم. حل مشكلات به شيوه كدخدا منشي. اعضاي شوراياري محله ظهير آباد كه همگي از معتمدين محله نيز هستند در مواردي كه اختلافي بين همسايگان به وجود مي‌آيد ، پادر مياني ميكنند و در همون ابتدا پيش از آنكه آتش خشم و كينه بالابگيرد دو طرف را به هم وصل ميكنند و اين چنين است كه روحيه جوانمردي هنوز در اين محله رونق دارد.
در كنار ورزش‌هاي سنتي، ورزش‌هاي كلاسيك و مدرن از جمله فوتبال هم كه طرفداران زيادي در سراسر جهان دارد، در ظهير آباد رونق دارد. با پيگيريهاي اعضاي شوراياري زمين چمن مضنوعي هم براي جوانان راهاندازي كردند و روزانه جوانا زيادي وقت خود را در اين فضا مي‌گذرانند.
روياي نوسازي سنگلج 200 ساله
مصطفي درودي يكي از شهروندان تهراني ست كه مي‌توان با جرات لفظ «بچه تهرون » را برايش بكار برد. نه تنها به خاطر لهجه تهروني‌اش و نه به خاطر مرامش كه حتي در حرف زدنش هم مشهود است، بلكه به خاطر سابقه سكونتش در محله سنگلج، يكي از قديمي‌ترين محله‌هاي تهران.
سابقه تاريخي سنگلج به سال 1250 هجري قمري برمي‌گردد زماني كه محمد تقي خان اين منطقه را براي كاربري مسکوني طراحي كرد.
سنگلج در عصر خود يکي از بزرگ‌ترين و آبادترين و پرجمعيت‌ترين محلات تهران بود که تکيه‌هاي آن شهرت بسياري داشت. تکيه مشهور«قورخانه کهنه» از جمله آنها است که در حال حاضر به خيابان قورخانه تبديل شده و در آن اتصالات لوله و پيراهن و کت و شلوار به فروش مي‌رسد.
از آن بافت قديمي چيز زيادي باقي نمانده ، تنها خانه‌هاي قديمي كه لابه لاي مراكز خريد گم شده‌اند. اتفاقا يكي از مشكلاتي ست كه شوراياران محله با آن دست و پنجه نرم ميكنند نيز همين موضوع است. به گفته‌ي درودي تعداد كفاشان در اين محله رو به افزايش است. از هر دو سه دري كه مي گذري يك كفاشي وجود دارد و اين خيلي زيبنده يه محله هم كه جنبه مسكوني هم دارد نيست.
اين عضو شوراياري محله سنگلج با آنكه از تهروني‌هاي قديم است، با نوسازي و تجميع پلاك‌ها موافق است و بر اين بارو است كه اين مي‌تواند يكي از راه حل‌ها براي حل مشكل هدم تفكيك بافت مسكوني و تجاري در محله امروز سنگلج است.
با اين حال سازمان ميراث فرهنگي در اين مسير موضع گيري‌هايي دارد. ظاهرا اين سازمان در آخرين ابلاغيه اش اجازه ساخت بيش تر از سه طبقه را به ساختمان‌هاي محل نمي‌دهد. اين در حالي‌ست كه بسياري از ساكنان محله پيش از 6 ماه گذشته مجوز 4 طبقه را گرفته‌اند.
درودي در اين‌باره مي‌گويد: موضوعاتي از اين دست باعث به وجود آمدن اختلاف ها و بدبيني‌هايي در بين شهروندان و مسولان مي‌شود كه بايد مانع آن شد. در حال حاضر هم اين عضور شوراياري سنگلج خواستار تعامل مناسب‌تر شهرداري و شوراياري‌ها است.
اين فعال مدني مي‌افزايد: شوراياري‌ها بايد اتاق فكر محلات باشد. شوراياران بايد هدف نهايي و غايي خود از شورايار شدن را مشخص كنند. آن زمان است كه ميتوانند مشكلي از هم محله‌هايي خود و شهر خود حل كنند و مفيد باشند.
از اشخاص صاحب نام ساكن در محله سنگلج مي‌توان به آيت الله سيد محمد طباطبايي و آيت الله سيد عبدالله بهبهاني که از روحانيان صدر مشروطيت است، نام برد.
موش‌هايي از نژاد اسكانديناوي!
جايگاه شوراياران در اداره شهركجاست. نقش شوراياران در چه قالبي مي‌گنجد؛ مشورتي يا اجرايي؟ شوراياران بازوان اجراي‌اند و يا تنها نقش اتاق فكر را دارند؟
اينها هنوز مسائلي ست كه براي برخي از شوراياران محلات شهر تهران حل نشده است و هنوز پاسخ مناسبي براي آنها نيافتند. از همين روست كه برخي از شوراياران گاه از فعاليت‌هايشان رضايت كافي ندارند و گاه دلزده مي‌شوند.
در همين زمينه سيد تقي مير، يكي از كاسب‌هاي محله تهران‌پارس كه عضو شوراياري اين محل نيز است شوراياري‌ها را نهادي ارزيابي مي‌كند كه هيچ قدرتي ندارند و در سيستم كنوني هيچ كارآيي نخواهند داشت.
با اين حال اين عضو شوراياري معتقد است كه بايد انتخابات اين شورا با سر و صداي بيشتر و پرشورتر برگزار شود، تبليغات در روزنامه‌هاي محلي افزايش يابد. مير ظاهرا اين‌گونه برگزار شدن انتخابات شوراياري‌ها را عاملي براي افزايش بازدهي و كارآيي شوراياري مي‌داند.
اين فعال مدني جوابگو بودن اعضاي شوراياري در قبال ساكنان محله را مستلزم تاثيرگذاري آنها مي‌داند و مي‌گويد: اين همه در حالي محقق مي‌شود كه ما وظايف تدوين شده اي داشته باشيم، ساز و كار مناسبي براي حل مناسب باشد و كاملا مشخص باشد كه شهرداري و مردم از شوراياران چه مي‌خواهند، در اين صورت است كه شوراياران ميتوانند نقش موفقي را در ميان نهادهاي مدني اجرا كنند.
اين عضو شوراياري محله تهران‌پارس در كنار مسائل بنياديني كه درباره نقش و عملكرد شوراياران بيان مي‌كند، موشها را مهمترين معضل براي تمام تهران و نه تنها تهران‌پارس مي‌داند. به گفته‌ي مير «موش»ها از همان ابتداي روي كار آمدن شوراياران معضلي بودند براي محلات، اما امروز برخلاف اجراي راه‌هاي مختلف از جمله تله‌گذاري و سم ريزي موشها هر روز بزرگ و بزرگتر مي‌شوند تا حدي كه انسان‌ها از موشها مي‌ترسند.
به تازگي نيز برخي نژاد موش‌هاي تهران را به كشورهاي اسكانديناوي از جمله نروژ متصل كردند و گفته‌اند كه اين موشها به مروز زمان اينقدر بزرگ مي‌شوند كه شايد آدم بخورند! اينجاست كه بايد اظهارات عضو شوراياري تهران‌پارس را جدي گرفت و در كنار حل مشكلات اراذل و اوباش، كيف قاپي و دزدي تجهيزات خودرو از رشد بي حد و حصر موشها در تهران هم جلوگيري كرد.
سراي محله نداريم
برخلاف برخي از شوراياران كه باور دارند در صورتي نقش شورايان پررنگ مي‌شود كه بتوانند در امور اجرايي دخل و تصرف داشته باشند و خود وارد صحنه كار و زار شوند، برخي از شوراياران نيز نقش مشورتي خود را باور كرده و تنها در همين حد و حدود گام بر مي‌دارند.
از جمله اين شوراياران پوپك حاجي سيد جوادي، بانوي خانه‌دار عضور شوراياري محله پيروزي در منطقه 13 شهرداري تهران است. او نقش شوراياران در مشكلات محله را تاثيرگذار ارزيابي مي‌كند و مي‌گويد: شوراياران مله پيروزي تلاش فراواني در شناسايي مشكلات دارند و پس از شناسايي با ارتباطاتي كه با مسوولان دارند اطلاعات را در اختيار شان گذاشته و حل مشكل را بر عهده نهادهايي كه وظايف اجرايي دارند، مي‌گذارند.
اين همان پروسه‌اي است كه در قانون شوراياري‌ها كه برگرفته از قانون اساسي نيز هست در نظر گرفته شده است.
حاجي سيد جوادي يكي از مهمترين مشكلات محله پيروزي در بخش فرهنگي را نبود فضاي مناسب براي راهاندازي سراي محله مي‌داند و مي‌گويد: در حال حاضر اغلب محله‌ها سراي محله دارند و بسياري از مشكلات فرهنگي محله را با اجراي برنامه‌ها و برنامه‌ريزي‌هاي بلند مدت وكوتاه مدتي كه در اين مكان‌ها انجام مي‌دهند حل ميكنند، از همين رو نبود اين فضاي فرهنگي در محله ما بسيار احساس مي‌شود.
عمده مشكل محله پيروزي براي راهاندازي سراي محله نداشتن فضاي فيزيكي مناسب براي اين محل فرهنگي ست ولي با توجه به اظهارات سخنگو و معاون اجتماعي فرهنگي شهردار تهران مبني بر راهاندازي سراي محله رد تمامي محلات شهر تهران تا پايان سال 90 اميد مي‌رود اين مشكل محله پيروزي كه شوراياري‌هاي اين محله را نيز درگير خود كرده تا پايان سال جاري حل مي‌شود.
همه چيز آرومه
سيد حيدر حاجي گتميري متولد 1320 است، بيش از 50 سال است كه ساكن محله شكوفه است و كاسب. از همين روست كه عضو شوراياري محله اش شده و زود به زود كركره مغازه را پايين مي‌كشد تا با حضور در جلسات شوراياري محله‌اش براي هم محلي‌هايش تاثيرگذارتر از يك كاسب قديمي باشد. حاجي گتميري واگذاري بخش نظافتي شهر به پيمانكاران را يكي از مسائلي مي‌داند كه در ابتداي اجراي طرح مشكلاتي را براي شهروندان ايجاد كرده بود، اما با پيگيريهاي اعضاي شوراياري و هماهنگي با شهرداري ناحيه نظارت بر فعاليت پيمانكاران بيشتر شد و مشكلات نيز حل شد.
اين عضو شوراي شهر با بيان اينكه از ابتداي فعاليتم در شورا مسائل را ساده مي‌گيريم و با صبر و پيگيريهاي مداوم به همراه ساير اعضا مشكلات را حل مي‌كنيم، مي‌گويد: با همين روند كوچه‌ها آسفالت شد، خيابان‌ها آباد شد و پياده‌روها سنگ‌فرش شد ، باغچه‌ها سبز شد و هم محلي‌ها شاد.
امروز رفتگران در محله شكوفه وظايفشان را مرتب انجام مي‌دهند، و كارها به خوبي پيش مي‌رود. شوراياران مفيد بودند.
با اين حال يك مساله در اين محله وجود دارد كه بر خلاف پيگيريهاي مداوم كه هنوز هم ادامه دارد مسوولان ترتيب اثري نداده‌اند. اين مساله مشكل ساكنان بزرگراه اميركبير است كه منازلشان در خطر تخريب قرار دارد و در حال حاضر اغلب آنها ترك‌هاي زرگي در ديوارهايشان دارند و اين خطر آوار را هر روز و هر ساعت برايشان تداعي مي‌كند. شوراياران محله شكوفه علاوه بر شهرداري و شوراي شهر تهران رونوشت نامه‌شان را به ساير نهادهاي مسوول هم فرستادند و همچنان منتظر اقدام مسوولان براي تامين خاطر شهروندان اين گوشه از تهران بزرگ‌ند.
در همين زمينه بخوانيد: