يكي از طرحهايي كه در سالهاي اخير به بهانه روز ازدواج، همزمان با سالروز ازدواج حضرت علي (ع) و حضرت فاطمه (س) صورت گرفته برپايي مراسم ازدواجهاي دانشجويي است . اجراي اين گونه مراسم به منظور ارتقاي فرهنگ ازدواج بايدها و نبايدهاي متفاوتي را از نگاه كارشناسان مسايل اجتماعي به همراه دارد و نگاه زوجين در ارتباط با اين گونه تبليغات فرهنگي متفاوت است.
از زمان اجراي اولين مراسم ازدواج دانشجوي كه از سوي نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاهها برگزار شد نزديك به 12 سال ميگذرد در آن مراسم به گفته حسين جوادي رئيس اداره ازدواج دانشجويي نهاد، 60 دانشجو حضور داشتند ولي هماكنون 45 هزار زوج در اين جشنها حضور دارند.
بدرالسادات بهرامي كارشناس مسايل اجتماعي در گفتوگو با خبرنگار شهر، درباره اين نوع از ازدواجها معتقد است يكي از معايب اين طرح اين است كه از ميان راه شروع به كار ميكند؛ در واقع زماني كه انتخاب صورت گرفته در حالي كه بيشتر ازدواجهايي كه به طلاق ميانجامد در بحث انتخاب همسر دچار مشكل هستند.
وي مي گويد : سرفصلهايي كه در كلاسهاي آموزشي به زوجهاي دانشجو ارايه ميشود بيتشر در زمنيههاي ارتباط با همسر و ارتباط با خانواده همسر است كه اين سرفصلها لازم اما كافي نيست و بايد در كلاسهاي همچون كلاسهاي كنترل مخارج، نحوه رابطه اجتماعي سالم و فرزند پروري براي پيشگيري از معضلات اجتماعي به زوجهاي دانشجو آموزشهاي مناسب داده شود.
به گفته اين استاد دانشگاه فرهنگ سازي ازدواج ساده و آسان، در سطح دانشگاهها جوابگو نخواهد بود و بايد در سطح جامعه اين كار صورت گيرد بنابراين براي رسيدن به فرهنگ ساده زيستي بايد تمام جامعه يكسو به سمت هدف مشخصي حركت كنند.
اگرچه به گفته جوادي تنها 5/1 درصد اين ازدواج ها كه از سال 76 تا كنون با استناد به تحقيقي كه بر روي 90 هزار زوج دانشجو صورت گرفت منجر به طلاق شده است اما بسياري از كارشناسان اجتماعي با وجود تاكيد بر نمادين كردن ازدواج دانشجويي اجراي اين طرح را خالي از ايراد نميدانند.
دكتر افشاري تموك، از روانشناسان معتقد است: تلقي ما از اجراي اين طرح اين بود كه هزينههاي ازدواج پايين بيايد و دانشجويان با آگاهي بهتر و بيشتر به انتخاب همسر بپردازند، اما بايد فرهنگ خانوادهها و رسم و رسومات آنها را نيز در نظر گفت و براي فرهنگ سازي تمام مراكز و ارگانها بخصوص صدا و سيما به طور هماهنگ شده عمل كنند.
اما از سوي ديگر وي در كنار پايين آمدن سن ازدواج با نمادين كردن ازدواجهاي دانشجويي يكي از مزاياي اين طرح را در حاشيه نبودن دانشجو معرفي ميكند چراكه با خيال راحت انتخاب خود را انجام مي دهد و به اين ترتيب با انگيزه به تحصيل و كار ميپردازد.
* سكه؛ انگيزه حضور در ازدواجهاي دانشجويي؟!
اين در حالي است كه زوجين و مردم نيز درباره اين نوع از ازدواجها اظهار نظرهاي متفاوتي دارند و برخي از دانشجويان شركت در آن را منوط به پرداخت هدايايي ميدانند كه در اين مراسم دريافت خواهند كرد رحيمي، 22 ساله و دانشجوي سال آخر رشته علوم اجتماعي دانشگاه آزاد واحد تهران شمال، هدف خود را از شركت در اين جشن دريافت هدايايي كه براي زوجهاي دانشجويي در نظر گرفته شده است ذكر ميكند و ميگويد:« يك سكه را حتماً ميدهند. در مورد هداياي ديگر هم صحبتهايي كردهاند، اما هنوز قطعي اعلام نشده.»
اودر مورد برگزاري جشن ديگري در خانواده ميگويد: «حتماً اين كار را ميكنم، ولي من دوست داشتم اين نوع را هم تجربه كنم. اما اگر فردي وضعيت اقتصادي مناسبي نداشته باشد، ميتواند با كمي اغماض به همين جشن اكتفا كند.»
جواد آرين منش نائب رئيس كميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي در اين باره ميگويد: ازدواج دانشجويي گامي مؤثر براي تسهيل امر ازدواج در جامعه ما محسوب ميشود. اين نوع ازدواج فرهنگ ازدواجهاي كم هزينه ساده و بدون تشريفات را در جامعه ترويج ميدهد.
وي با بيان اين كه در تسهيل امر ازدواج و ترويج ازدواجهاي آسان مثل ازدواج دانشجويي نخبگان جامعه بايد الگو باشند افزود: اگر رهبران سياسي مسئولان، نخبگان جامعه زندگي ساده و به دور از تجملات داشته باشد، از سوي مردم مورد توجه قرار ميگيرند. به گفته وي متأسفانه برخي از مقامات سياسي و نخبگان كشور در اين زمينه شعار زياد ميدهند اما در زندگي شخصيشان به اين اصول پايبند نيستند.
برگزاري نمادين جشنهاي ازدواج دانشجويي بدون شك تنها تشويقي در دانشجويان به امر ازدواج است، اما هيچ گونه تاثيري در پايداري آن نميتواند داشته باشد، بنابراين نهادينه كردن ازدواجهاي ساده در بين دانشجويان و در سطح جامعه به مشاركت تمام دستگاههاي متولي نياز دارد.
متاسفانه قرار گرفتن در دنياي تكنولوژي و صنعت باعث شده تا برداشتها از ازدواج تغيير كند و اين براي جامعه سودمند نيست و براي جلوگيري از ايجاد ناسازگاري در بين زوجين بايد تصوير درستي از زندگي با استناد به آيات قرآن و احاديث اسلامي به جامعه معرفي شود.