حذف دلار از مبادلات تهران-پکن

همزمان با بالا گرفتن اختلافات نفتي ايران و چين بر روي قيمت و نحوه پرداخت پول نفت خام صادراتي شرکت ملي نفت ايران به پالايشگاه‌هاي چيني، دور جديد مذاکرات نفتي دو کشور تا چند روز آينده در پکن برگزاري مي شود.
آمارهاي غير رسمي حاکي از آن است که از ابتداي سالجاري ميلادي واردات نفت خام پالايشگاه‌هاي چين از ايران به نصف کاهش پيدا کرده اين در حالي است که سال گذشته ميلادي صادرات نفت ايران به اين کشور آسيايي حدود 30 درصد افزايش يافته بود.
تا پيش از شدت گرفتن اختلافات نفتي تهران- پکن، شرکت ملي نفت ايران به طور متوسط روزانه حدود 500 هزار بشکه نفت خام در قالب قراردادهاي بلند مدت و تک محموله به پالايشگاه‌هاي چيني همچون ساينوپک، پتروچاينا و ژويي ژوآنگ چين صادر مي کرد.
اين در حالي است که از ابتداي سالجاري ميلادي تاکنون صادرات نفت ايران به چين به حدود 285 تا 300 هزار بشکه در روز کاهش يافته است.
در همين حال اخيرا يکي از منابع خبري چين با تاييد کاهش خريد نفت از ايران اعلام کرده است: باز پرداخت مالي نفت ايران دچار مشکل شده است در حالي که شرکت نفتي "ژويي ژوآنگ" در سال2011 ميلادي با پيش خريد نفت ايران به ميزان 465 هزار بشکه در روز موافقت کرده بود.
همزمان شرکت "سينوپک" سومين شرکت وارد کننده نفت ايران هم که در سال گذشته ميلادي حتي خريد 750 هزار بشکه اي در روز داشته، در ماه ژانويه خريد خود را به مقدار زيادي کاهش داده است. يکي از کارشناسان اين شرکت آسيايي، تاکيد کرده است: احتمالا خريد ماه فوريه هم به همين مقدار ماه ژانويه باقي بماند.
با اين حال شرکت "پتروچاينا" دومين شرکت بزرگ تصفيه کننده نفت چين اعلام کرده است: خريد جديد نفت اين شرکت آسيايي از ايران نسبت به سال گذشته تفاوت چنداني ندارد به طوريکه اين پالايشگر بزرگ چين روزانه 50 هزار بشکه نفت از ايران خريداري مي کند.
با اين وجود سيدمحسن قمصري مدير امور بين الملل شرکت ملي نفت با رد کاهش صادرات نفت ايران به چين از مذاکره با شرکتهاي چيني براي تمديد قراردادهاي نفتي براي سال 2012 خبر داده و به مهر گفته بود: شرکتهاي چيني تاکنون درخواستي براي کاهش واردات نفت مطرح نکرده اند.
2 پيشنهاد نفتي تهران به پکن
رستم قاسمي وزير نفت ايران هفته جاري در جمع خبرنگاران با رد هرگونه ارائه تخفيف نفتي ايران به پالايشگاه‌هاي هندي و چيني، گفت: ايران نفت خام خود را با قيمت‌هاي بين‌المللي به پالايشگاه‌هاي مختلف نفت جهان عرضه مي کند.
اين عضو کابينه دولت دهم همچنين از امکان تهاتر کالا با نفت خام خبر داد و افزود: اين طرح در حد يک پيشنهاد بوده که تاکنون در هيچ يک از مبادلات نفتي، کالايي به جاي پول نفت خام صادراتي دريافت نشده است.
وي همچنين با اعلام اينکه ايران هيچگونه محدوديتي براي دريافت پول نفت خام صادراتي خود با "يوان" ندارد، تاکيد کرد: در حال حاضر ايران با کشورهايي همچون چين، هندوستان و کره جنوبي حجم بالاي مبادلات اقتصادي و تجاري دارد که قطعا اين حجم گسترده فعاليتهاي اقتصادي تحت تاثير تحريم نفتي اتحاديه اروپا قرار نمي گيرد.
وزير نفت همچنين با تکذيب کاهش صادرات نفت ايران به چين، بيان کرده است: دور جديد مذاکراتي نفتي دو کشور تا چند روز آينده برگزار مي شود.
ايران امتياز نفتي به چين نمي دهد
پس از توافق 27 کشور عضو اتحاديه اروپا براي اجراي طرح خصمانه تحريم خريد نفت خام از ايران برخي از کارشناسان نسبت به فعاليت‌هاي شرکتهاي چيني براي اخذ امتيازات نفتي از ايران هشدار داده‌اند.
اين در حالي است که از ابتداي برنامه چهارم توسعه تاکنون ايران و چين به دو شريک استراتژيک در صنايع نفت و گاز تبديل شده اند به طوريکه در اين مدت بيش از 50 ميليارد دلار قرارداد جديد نفت و گاز بين اين دو کشور براي توسعه ميادين نفت و گاز، ساخت پالايشگاه نفت و اکتشاف نفت و گاز امضا شده است.
در حال حاضر شرکتهاي مختلف نفت چين در طرح توسعه فاز 11 پارس جنوبي، توسعه ميدان پارس شمالي، يادآوران، آزادگان شمالي، آزادگان جنوبي، بلوک اکتشافي گرمسار، توسعه پالايشگاه شازند، توسعه فاز دوم کارخانه ايران ال.ان.جي و ساخت کشتي‌هاي نفتکش با ايران مشارکت مي کنند.
در همين حال رضا پاکدامن کارشناس اقتصاد انرژي درباره تلاش برخي از شرکتهاي چيني براي گرفتن امتيازات نفتي از ايران، گفت: بايد در سطح کلان اين کشور يک جمع بندي نهايي براي مديريت اقتصاد حاصل شود و مطابق با اين جمع بندي و بر اساس اولويت بندي‌هاي تعريف شده اختصاص منابع مالي و اعتباري انجام شود.
وي با اعلام اينکه هم اکنون شرايط تحريم نفت از شرايط جنگ تحميلي بحراني تر نيست، خواستار اجراي مديريت يکپارچه همزمان با افزايش تحريم‌ها و محدوديت‌هاي بين‌المللي شد و تاکيد کرد: نبايد شرکت ملي نفت هيچ گونه امتيازي را براي شرکتهاي نفتي چين در نظر بگيرد.
پاکدامن همچنين خواستار متنوع سازي بازارهاي صادرات نفت ايران به منظور حداقل وابستگي به يک يا دو کشور خاص شد و خاطر نشان کرد: متنوع سازي بازار منجر به کاهش حساسيت و وابستگي‌ها براي فروش نفت ايران مي شود.
رقابت ايران و آنگولا در بازار نفت چين بالا گرفت
در حال حاضر عربستان سعودي با صدور بيش از 1.1 ميليون بشکه بزرگترين صادرکننده نفت خام به چين است و اين کشور حاشيه خليج فارس براي تثبيت موقعيت خود در اين بازار بزرگ مصرف انرژي تاکنون چندين واحد پالايشگاهي و مخازن ذخيره سازي نفت خام احداث کرده است.
در سالهاي اخير همواره رقابت اصلي براي جايگاه دومين صادرکننده بزرگ نفت به چين بين ايران و آنگولا به عنوان دو کشور عضو سازمان اوپک بوده است و حتي شرکت ملي نفت ايران آبان ماه سال گذشته موفق به تصاحل جايگاه اين کشور آفريقايي در بازار نفت چين شد.
در شرايط فعلي آنگولا با متوسط صادرات روزانه حدود 650 تا 700 نفت خام به چين دومين تامين کننده طلاي سياه اين کشور آسيايي بوده است.
از سوي ديگر اخيرا برخي از رسانه‌هاي بين المللي از مذاکرات چين و عراق براي افزايش حجم مبادلات نفتي خبر داده و اعلام کرده اند: پيش بيني مي شود واردات نفت چين از عراق تا پايان سال 2012 ميلايد با افزايشي حدود 50 درصدي همراه شود.