آزادراه تهران ـ شمال به نوروز ميرسد؟
كمتر از يك ماه زمان براي تحقق وعده وزارت راه و شهرسازي براي افتتاح قطعه چهارم آزادراه تهران- شمال كه براي ساخت آن 15 ال 20 سال زمان از دست رفته و از آرزوهاي ديرينه مردم براي سفري ايمن به شمال كشور به شمار ميرود، باقي مانده است.

ايسنا: كلنگ پروژه آزادراه تهران ـ شمال در سال 75 به زمين زده شده و از آن زمان همه وزرا وعدهاي براي افتتاح آن دادهاند و در ادامه اين نهضت وزير راه و شهرسازي دولت دهم نيز چندي پيش اعلام كرد كه اين پروژه تا پايان دولت دهم به پايان ميرسد.
درباره قطعه چهارم اين آزادراه وعده داده شد كه تا پايان سال 90 به بهرهبرداري برسد. اما اخيرا بهرغم وعده داده شده، مسوولان اعلام ميكنند كه به دليل سرماي زودرس، كوهستاني بودن منطقه و رانش زمين در اين قطعه افتتاح آن در سال جاري بعيد به نظر ميرسد.
احمد صادقي- معاون وزير را و شهرسازي- در اينباره اعلام كرد: براي تكميل قطعه چهارم تا پايان سال، تلاش ميكنيم البته با توجه به بارندگي زودتر از موعد در فصل پاييز، حدود دو ماه عقب افتاديم اما براي تكميل پروژه تلاش ميشود.
بر اين اساس در مورد قطعه اول نيز كه از 40 درصد پيشرفت فيزيكي برخوردار شده، وعده افتتاح در سال 91 داده شده است.
از سوي ديگر پس از مطرح شدن صحبتهايي درباره تغيير مسير اين آزادراه از زبان قائممقام سابق وزارت راه و شهرسازي و همچنين لزوم انجام مطالعات قطعات دو و سه كه پس از 15 سال دست نخورده باقي ماندهاند، چندي پيش صحبت از احتمال انصراف سرمايهگذار اين دو قطعه كه با اتمام دوره مشاركت از بنياد مستضعفان گرفته شد، به ميان آمد.
البته صادقي دراينباره گفت: با سرمايهگذاران ديگري نيز باب مذاكره را باز كردهايم اما مطالعات اين قطعات هنوز به پايان نرسيده است زيرا منطقه كوهستاني و برفگير است و در اين شرايط امكان استقرار دوربينهاي مخصوص اين كار وجود ندارد و فقط كارهاي دفتري پيش ميرود.
درحالي همچنان وعدهها براي افتتاح اين آزادراه محقق نميشود كه مطالعات ساخت آن براي نخستين بار با وعده پنج ساله براي ساخت، در سال 1356 به تصويب رسيد و هزينه آن طبق نظر فرانسويهايي كه داوطلب اجراي آن بودند تا پايان زمان 10 ساله پس از بهرهبرداري حدود 750 ميليارد ريال برآورد شده بود، اما در نهايت كلنگ آن در سال 1375 به زمين خورد و قرارداد مشاركت با بنياد مستضعفان با برآورد دو هزار و 500 ميليارد ريال و سهمالشراكه وزارت راه به مبلغ 150 ميليارد ريال به صورت مقطوع جهت تملك اراضي به وسيله دولت و بقيه تعهدات و هزينههاي تكميل و بهرهبرداري توسط بنياد منعقد شد. اما مشكلات متعدد، ساخت و عمليات اين پروژه را متوقف كرد و به سال 1382 كشاند؛ بهطوريكه در آن سال قرارداد ساخت منطقه يك اين آزادراه با يك شركت چيني به مبلغ 245 ميليون دلار امضا شد، اما به دليل بروز مشكل در باز كردن اعتبار اسنادي (LC) توسط ايران، نارضايتي از مديريت شركت چيني، تملك اراضي، موافقت بيمه چين و بسياري از عوامل ديگر به تعويق افتاد و عملا اعتبار اسنادي آن تا اواخر سال 1385 باز نشده بود كه به دليل گذشت مدت زمان طولاني و مقطوع بودن قرارداد، پيمانكاران چيني خواستار تغيير و افزايش قيمت تا 790 ميليون دلار شدند و مجددا با 400 ميليون دلار دوباره با شركت جديد چيني قرارداد امضا و مقرر شد به مدت سه سال منطقه يك اين آزادراه به طول 32 كيلومتر (كن تا دوآب شهرستانك) تحويل داده شود.
اما درصورتيكه قرار بود 50 درصد سرمايهگذاري ساخت اين قطعه از سوي فرانسويها و 50 درصد از سوي چينيها تامين شود، سال 88 وزير راه وقت از كنار گذاشته شدن فرانسويها از مشاركت در ساخت آزادراه تهران ـ شمال خبر داد.
درنهايت بنا شد شركت سرمايهگذار چيني جايگزين فرانسويها شود كه اين امر پس از طي پروسههاي گوناگون و زمانبر انجام و مقرر شد كه قطعه يك اين آزادراه به طور كامل توسط چينيها ساخته شود. البته چينيها با بنياد مستضعفان قرارداد دارند كه در صورت اتمام قطعه يك، در سال 91 پرونده بنياد و چينيها در اين آزادراه طولاني بسته ميشود.
به نظر ميرسد اينبار نيز وعدهها درباره اين روياي قديمي محقق نشود اين در حالي است كه چنين وعدههايي كه عملي نميشوند بياعتمادي مردم را درپي دارند و همانطور كه اكنون اين پروژه براي سرعت 80 كيلومتر در ساعت جوابگو نخواهد بود، ممكن است در صورت طولانيتر شدن زمان اجرا توجيه خود را از دست بدهد.