آيا تهراني‌ها خودخواهند؟
آيا تعدد خودروهاي تک سرنشين در خيابان‌هاي تهران و رفتارهاي ناهنجار ترافيکي نشان از خودخواهي شهروندان تهراني است يا اين موضوع نشان از کمبودهاي ترافيکي شهر تهران دارد؟ يادداشت زير به دنبال پاسخي براي پرسش ياد شده است.
«رفتار تهراني‌ها در ترافيک خودخواهانه است»، اين نکته را يک کارشناس بين‌المللي ترافيک در «کنفرانس مهندسي ترافيک» مي‌گويد و از اين که بسياري از تهراني‌ها تنها به‌خاطر خودخواهي از وسايل نقليه عمومي استفاده نمي‌کنند، تعجب مي‌کند. اظهار شگفتي اين کارشناس از رفتار بخش عمده جامعه شهري ما بويژه در پايتخت از چند جهت قابل بررسي است.
اگر مجبوريد هر روز به بهانه‌هاي مختلف در ساعات پيک ترافيک در بزرگراه‌ها باشيد، متوجه مي‌شويد که در ظاهر نسبت دادن «خودخواهي» به بخشي از تهراني‌ها چندان بي‌سبب نيست. بيش از نيمي از خودروها در ساعات ابتدايي و انتهايي روز تک‌سرنشين هستند. علاوه بر سبقت‌هاي غيرموجه، تغيير مداوم بين خطوط، واکنش‌هاي غيرمنطقي و لجبازي‌هاي کودکانه مثل بوق‌هاي ممتد و انداختن نور بالا به چشم راننده خطاکار و آينه به آينه شدن و... همگي از بروز ناهنجاري رفتاري در رانندگي خبر مي‌دهد. بنابراين در نگاه اول، مي‌توان اين دسته از تهراني‌ها را خودخواه ناميد.
اما آنچه از ديد اين کارشناس بين‌الملل ترافيک دور مانده و وضعيت مسافران روزانه کلانشهر ما را با شهرهاي مدرن کشورهاي پيشرفته مقايسه کرده، وضعيت حمل و نقل عمومي در تهران است که با هيچ کلانشهر مدرني قابل قياس نيست. طي سال‌هاي اخير به تناسب رشد جمعيت تهران از 10 به بيش از 12ميليون نفر، ميزان ورود اتوبوس و تاکسي به ناوگان شهري و توسعه خطوط مترو افزايش داشته، اما پاي مديريت خدمات حمل و نقل عمومي همچنان لنگ مي‌زند. تراکم بيش از ظرفيت مسافر در مترو، کمبود واگن‌هاي مجهز و نبود وسايل رفاهي در ايستگاه‌هاي مترو مانند پله‌برقي در تمام خطوط از يک طرف، گراني کرايه تاکسي و کمبود آن در ساعات شلوغ روز و نبود امنيت در استفاده از مسافرکش‌هاي شخصي و همچنين ناوگان اتوبوسراني که در ساعات پرتردد شهري اثري از آن نيست، همه و همه گواه ضعف سيستم حمل و نقل است.
رفتارهاي ترافيکي رانندگان تهراني شايد خودخواهانه باشد، اما اين خودخواهي دليلي بر استفاده نکردن از وسايل نقليه عمومي نيست؛ چطور مي‌توان اتوبوس‌هاي تهران را که مسافر مجبور است ساعت‌ها از ميله‌ها آويزان بماند و براي نشستن در هر ايستگاه چشم بگرداند تا شايد جايي خالي شود، با اتوبوس‌هاي شهرهاي مدرن در يک گروه قرار داد؟ چطور مي توان صف‌هاي طولاني و وضعيت تاکسي‌هاي تهران را که 4 نفر غريبه داخل آن مي‌نشينند و دست آخر بر سر گراني هفتگي و دلبخواه کرايه با راننده سرشاخ مي‌شوند با تاکسي‌هاي دربستي ساير شهرها قياس کرد؟ آيا ميني‌بوس‌هاي بشدت فرسوده و بوي تعفن داخل برخي از آنها براي مسافران غيرايراني قابل تحمل است؟ به نظر مي‌رسد خودخواه خواندن تهراني‌ها، آن هم به خاطر استفاده نکردن از تاکسي و اتوبوس از کمبود اطلاعات مايه مي‌گيرد و بد نيست پيش از به رخ کشيدن رفتارهاي ترافيکي ملت‌هاي پيشرفته، شرايط بروز اين رفتارها بررسي شود.
منبع: جام‌جم