گفتوگوي «شهر» با جلال تهراني به بهانه نمايش«مخزن»
تئاتر توريستي را نه ميشناسم و نه دوست دارم
سالهاست كه در هيچ فستيوالي شرکت نميکنم، اعم از داخلي و يا خارجي. به طور كلي از اجراهاي مناسبتي خوشم نمي آيد. تئاتر توريستي را نه مي شناسم، نه به آن علاقه اي دارم و اساسا آن را به عنوان تئاتر به رسميت نميشناسم.

جلال تهراني، نويسنده و کارگردان نمايش «مخزن» از اينكه از تئاتر امثال ما هيچگونه حمايت مالي از سوي سازمان هاي مربوطه به عمل نمي آيد ناراضيست. اما با اين حال خوشحالست که او و امثال او روي پاي خود ايستادهاند و مي توانند تئاتر خود را اداره کنند.
باتوجه به اينکه نمايش «مخزن» در روزهاي قبل با استقبال بسيار خوبي واقع شده است، به نظر خودتان استقبال از روز ويژه اجراي اين نمايش براي کمک به هزينه بيماران هنرمند تئاتر چطور خواهد بود ؟
نميدانم. نميتوانم پيشبيني کنم.
به نظر شما چه چيزي در اين نمايش وجود داشت که توانسته بود مخاطبان را به خود جذب کند به طوريکه حتي اجراهايي داشتيد که تماشاگران، اضافه بر ظرفيت سه رديف روي زمين نشسته بودند؟
لابد لطف و توجه تماشاگران است. شايد هم به اين دليل باشد که هفت سال است کار نکرده ام.
آيا اجراي اين نمايش براي شما ايده و الهام هايي در برداشت که در کارهاي بعدي تان نيز به آنها توجه داشته باشيد در واقع اين نمايش چه تاثيرهايي در کارهاي بعديتان ميتواند داشته باشد؟
معمولا اين اتفاق ميافتد. در حين تمرين و اجرا اغلب به ايدههايي برميخوريم كه ممكن است به هر دليلي با اين پروژه مناسبت نداشته باشند. اما در ذهن آدم ميمانند و در پروژههاي ديگر به كار ميآيند.
اکثر تماشاگران اين نمايش روشنفکرها و فرهنگيان بودند يا از ساير قشرها نيز بودند؟
نکته جالب براي من هميشه همين است که اكثر تماشاگران كارهايم فرهنگيان و حتي تئاتريها نيستند و مخاطبين مخزن هم طيف گستردهاي داشتهاند. از همه قشرها، اصناف و حرفه ها. از همه سنين.
با توجه به اينکه اين نمايش يک کار کمدي نيست و يک اثري است که به موضوعات درام و جدي مي پردازد، اما مايه هاي طنز نيز در آن به کار رفته است، به گونه اي که تماشاگران را به خنده وا مي داشت. دليل اين کارتان چه بود؟
معمولا در کارهايي که مي نويسم، پاساژهايي براي خنده وجود دارد. برايم مهم است که حتي الامکان مخاطب خسته نشود، براي همين همواره پاساژهايي داريم که ايجاد هيجان ميكند، گاهي موجب نشاط ميشود و گاهي هم ميخنداند.
گاهي در کارهايم پيش از اينکه فاجعه اي رخ بدهد، کمي نشاط و خنده وجود دارد، من اين کنتراست را هم دوست دارم. اين يکي از روش هاي نمايشنامه نويسي است و منحصر به من هم نيست.
اين نمايش در جاهاي ديگر از جمله داخل کشور و يا خارج از کشور نيز اجرا خواهند داشت؟
سالهاست كه در هيچ فستيوالي شرکت نميکنم. اعم از داخلي و يا خارجي. کلا از اجراهاي مناسبتي خوشم نمي آيد. تئاتر توريستي را نه مي شناسم، نه به آن علاقه اي دارم و اساسا آن را به عنوان تئاتر به رسميت نميشناسم.
بديهي است اگر هر جاي دنيا، امکان اجراي عمومي به مفهوم مشارکت عده اي تماشاگر و گروه نمايشي در يک بازه زماني مشخص وجود داشته باشد، استقبال مي کنم تا به امروز هم اين کار را کردهام اما علاقه اي به راه انداختن تئاتر و دوره گردي ندارم.
من هم منظورم اجراي عمومي در مکان هاي ديگر بود؟
همواره پيشنهادهايي وجود دارد و همواره فکر مي کنيم که حوصله اش را داريم يا نه.
در حال حاظر شاهد به اتمام رسيدن دوره تمديد اجراي نمايش «مخزن» هستيم، در روزهاي آتي چه کاري در برنامه خود داريد؟
در حال حاضر برنامه اي که به طور مشخص وجود دارد اين است که همايش «بهاره» مکتب تهران در نيمه دوم ارديبهشت ماه 91 برگزار مي شود. ما هر فصل يک همايش کارگاهي برگزار مي کنيم، همايش بهار 91 هم چهارمين فصلي است که مکتب تهران برگزار مي کند. معمولا در همايش هاي کارگاهي يک موضوع ساختاري انتخاب مي شود، انواع کارگاه ها در حوزه هاي مختلف مثل ادبيات، بازيگري، کارگرداني، موسيقي، تئاتر و غيره در آن طراحي مي شود و به شکل فشرده در کارگاه هاي 3 ساعت تا 30 ساعت برگزار مي شود.
شما هم در اين همايش شرکت مي کنيد؟ در رابطه با چه موضوعي فعاليت داريد؟
من هم کارگاهي در هر همايش دارم که معمولا از 5 ساعت تجاوز نمي کند. هنوز در مورد موضوع همايش «بهار» به نتيجه قطعي نرسيده ايم. کارگاه من هم قطعا در ارتباط با موضوع همايش بهار خواهد بود.
زمان اجراي نمايش «مخزن» مشغول انجام کار ديگري هم بوديد و در حال حاضر چه؟
من همواره مشغول نوشتن نمايشنامه هستم اما در مورد اجراي ديگر هنوز ايده اي ندارم.
اسم نمايشنامه جديدتان و موضوعش درباره چيست؟
اين نمايشنامه فعلا اسم ندارد و موضوع آن فعلا مهم نيست بگويم.
مهمترين نكتهاي كه درباره نمايش «مخرن» به نظرتان ميرسد، چيست؟
در اجراي اين نمايش، بدون هيچ چشم داشتي تمرين هاي مان را شروع کرديم، کاملا قابل پيش بيني بود که مديريت هنرهاي نمايشي و وزارت ارشاد و همچنين مديران ديگر از اين نوع، از ما و امثال ما حمايت نخواهند کرد. راستش از اين بابت احساس خوبي هم دارم و خوشحالم که روي پاي خودمان ايستاديم، بدون هيچگونه حمايت مالي مي توانيم تئاتر خودمان را اداره کنيم به شرطي که بگذارند تئاتر خودمان را اجرا کنيم.