يک هنرمند، يک پيشنهاد/1
افجه‌اي: «هنر » روح و زيربناي شهر است
نصراله افجه‌اي، خوشنويس و هنرمند پيشکسوت نقاشي‌خط، هنر را روح شهر مي‌داند و معتقد است فرهنگسراهاي تهران بايد فعال‌تر از پيش و بر اساس برنامه‌اي مدون، اين روح را در شهر بدمند.
افجه‌اي در گفت‌وگو با خبرنگار «شهر» درباره فعاليت‌هاي سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران گفت: خوشبختانه چند سالي است که در دوره مديريت جديد شهرداري تهران، فعاليت فرهنگي در حال جا افتادن است. در واقع اگر بخواهيم به تعريف درست از کار شهرداري بپردازيم، فعاليت امروز شهرداري تهران به معناي آن نزديک شده است. اين طبيعي و منطقي است که در کلانشهري مثل تهران نيز همچون شهرهاي کاملا نظام‌مند جهان، شهرداري تسلط کافي در ايجاد فضاهاي مختلف براي شهروندان داشته باشد؛ زيرا شهروند در درجه اول به شهرداري تعلق دارد.
وي ادامه داد: شهرداري به عنوان متولي شهروندان را به لحاظ فرهنگي، اجتماعي و هنري حمايت مي‌کند و اکنون در تهران شاهد فعاليت‌هاي چشمگيري در اين زمينه هستيم و روي ظرايف بسياري کار شده است. خوشبختانه در شاخه‌هاي مختلف بسيار خوب عمل شده؛ هرچند هنوز هم جاي فعاليت بيشتر در فرهنگسراها خالي است.
اين هنرمند خط نقاشي همچنين گفت: هنر هميشه زيربناي يک شهر بوده و شهر بدون هنر شهري بي‌روح است. متاسفانه شاهد اين هستيم که نگارخانه‌هاي برخي از فرهنگسراها بي‌روح هستند و فعاليت چنداني ندارند، يا اين‌که فعاليتشان دروني است و به عموم منتقل نمي‌شود و به همين دليل به نظر مي‌آيد که زنده نيستند. البته به ياد دارم که بيشتر اين مراکز در بدو شکل‌گيري بسيار فعال بودند.
وي افزود: برخي از اين مراکز همچون پرديس سينمايي ملت نيز بسيار فعالند. اين مرکز جدا از فعاليت‌هاي سينمايي، در بخش گالري‌ها فعاليت بسيار مثبتي دارد و نمايشگاه‌هاي معتبري چون «خط نگاره‌ها» و «جوانان پيشرو» را برگزار کرده است. البته در همين مرکز نيز به دليل آشنا نبودن مردم و همچنين معضل رفت و آمد و ترافيک، رويدادهاي هنري آن‌طور که بايد و شايد به مخاطب منتقل نمي‌شود و پيشنهاد مي‌کنم از سوي مديريت اين مراکز، زمان‌هايي براي برگزاري افتتاحيه در نظر گرفته شود که همزمان با اوج ترافيک در آن مناطق نباشد و افتتاحيه‌ها به زمان‌هايي موکول شود که تردد کمتر است. درست است که در اين ساعات مديران پرمشغله هستند و شرکت در برنامه‌ها برايشان مشکل است؛ ولي درست اين است که مديران خود را با مردم تطبيق دهند.
افجه‌اي اظهار داشت: سازمان‌هاي درون شهرداري از جمله سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران نيز چند سالي است فعاليت‌هاي خوبي را آغاز کرده‌اند؛ ولي به نظر من هنوز اين فعاليت‌ها کمرنگ است و بايد بسيار وسيع‌تر از اين باشد. بهتر است چنين سازماني در طول سال يک برنامه زماني مدون داشته باشد و فعاليتش را در حوزه هنر رونق دهد؛ زيرا هنرمندان بسياري آماده هستند با اين نهاد همکاري کنند و نه‌تنها نمايشگاه‌هاي گروهي که نمايشگاه‌هاي انفرادي در مراکز تحت پوشش آن برگزار کنند.
وي ادامه داد: متاسفانه وقتي در ايران جايگاه نمايشگاه‌ها کمرنگ باشد، هنرمندان به برگزاري نمايشگاه در کشورهاي خارجي تمايل بيشتري نشان مي‌دهند و اين قطعا به نفع هنر اين مرز و بوم نيست. به قول يک نويسنده فرانسوي، آوازه‌خوان مهم است نه آواز. حال بايد با انطباق اين سخن بر فعاليت خودمان، عملکردمان را بسنجيم. داشتن سالن‌ها و گالري‌هاي بزرگ به تنهايي کاري از پيش نمي‌برد؛ اگر يک مدير يا يک گالري‌دار فعال باشد، در يک پارک هم مي‌تواند نمايشگاه برگزار کند.
اين خوشنويس افزود: سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران فرهنگسراهاي متعددي را تحت پوشش دارد؛ ولي به نظر من مديريت اين فرهنگسراها کارشناسانه نيست و به همين دليل خروجي مورد انتظار را از آن‌ها نمي‌بينيم. يک گالري مي‌تواند با فروش آثاري که به نمايش مي‌گذارد، هم هنرمند و هم گالري را اداره کند. اگر مديريت فرهنگسراها کارشناسانه باشد و از نيروي متخصص استفاده کنند، يک فرهنگسرا مي‌تواند با فعاليت هنري درآمدزايي کند.
وي همچنين گفت: دليل اين‌که ما در ايران فروش خوبي براي آثار هنري نداريم اين است که آثارمان به خوبي معرفي نمي‌شوند. به نظر من همان‌طور که اگر مربي خوب براي تيم فوتبال نداشته باشيم مربي خارجي مي‌آوريم، براي رونق اقتصاد هنر نيز مي‌توانيم از کارشناسان خارجي براي آموزش به هنرمندان و گالري‌داران و مديران مراکز فرهنگي استفاده کنيم.
افجه‌اي تاکيد کرد: مديريت هميشه و در هر مسئله‌اي حرف اول را مي‌زند. اگر نيروها در يک مجموعه متخصص، بي‌نظر و بي‌غرض باشند، آن مجموعه به بالندگي مي‌رسد. يک مدير هنري متخصص نيز زماني مي‌تواند بر کار خود تسلط و اشراف داشته باشد که از حرفه‌اي‌ها استفاده کند؛ زيرا از کار با نيروي آماتور نتيجه نخواهد گرفت؛ بلکه بايد به کمک نيروهاي حرفه‌اي، آماتورها را نيز به نيروي حرفه‌اي بدل کند. ولي متاسفانه امروز مي‌بينيم که نيروهاي آماتور مراکز هنري را اداره مي‌کنند؛ در حالي که حتي گالري‌ها و مراکز فرهنگي نيز بايد درجه‌بندي شوند و بر اساس سطحي که در آن قرار دارند، از نيروهاي متخصص استفاده کنند.