با سندروم افسردگي بعد از تعطيلات چه کنيم؟
اگر پس از تعطيلات و برگشت به کار و استرس‌هاي روزانه دچار افسردگي مي‌شويد خيلي تعجب نکنيد، اين حس تا حدي طبيعي است.
به گزارش «شهر» آخرين روزهاي تعطيلات که از راه مي‌رسد، کمتر کسي است که با ذوق و شوق آماده حضور مجدد در محل کار يا تحصيلش شود (البته اين حالات به شهر يا کشور خاصي هم اختصاص ندارد و همه انسان‌ها ممکن است چنين حالاتي را تجربه کنند). گويا خيلي‌ها از اين‌که دوباره بايد به زندگي عادي و پراسترس روزانه برگردند، ناراحت هستند و از آن شکايت دارند، البته اين نارضايتي را مي‌توان هم در حالات چهره و صورتشان ديد و هم به راحتي و بدون هيچ تعارفي آن را بيان مي‌کنند. خيلي تعجب نکنيد، اين حس تا حدي طبيعي است؛ وقتي اين همه روز در کنار خانواده و همراه با آنها بوده‌ايم و بدون نگراني استراحت کرده‌ايم، برگشت به مکاني پر از کار و استرس، نبايد خيلي هم خوشايند باشد. با اين حال، گروهي هستند که اين حس را طور ديگري تجربه مي‌کنند؛ آنهايي که افسردگي و کسالت پس از تعطيلات به شکلي سروقتشان مي‌آيد که کارهايشان را مختل و سلامت روانشان را تهديد مي‌کند.
دکتر پروين ناظمي، روان‌شناس و مدرس دانشگاه در اين‌باره توضيح مي‌دهد: استراحت کردن يکي از راهکارهايي است که براي دوري از استرس و ارتقاي سطح سلامت روان توصيه شده و مورد استفاده قرار مي‌گيرد. تعطيلات نيز فرصتي فوق‌العاده براي استراحت کردن و بهبود سلامت روان است؛ به طوري که بودن در جمع خانواده و ايجاد شرايطي که طي آن فرد بتواند چند روزي به دور از استرس‌‌ها و مشکلات روزمره زندگي کند، بسياري از آسيب‌ها و مشکلات جسمي و روحي را به حداقل مي‌رساند.
به گفته وي همه انسان‌ها براي حفظ سلامت جسم و روح‌شان به تعطيلات نياز دارند و بايد روزهايي را فارغ از کار و مسائل مربوط به آن بگذرانند.
دکتر ناظمي با اشاره به مشکلاتي که ممکن است پس از تعطيلات ايجاد شود، مي‌گويد: انسان‌ها خيلي زود به شرايط عادت مي‌کنند و چون همه دوست دارند در محيطي آرام و بدون استرس و افکار منفي زندگي کنند، طبيعي است که پس از پايان تعطيلات مشکلاتي ايجاد شود. به همين دليل گاهي ممکن است هنگام بازگشت به کار با حالاتي مانند بي‌انگيزگي، بي‌حوصلگي و حتي افسردگي و اضطراب روبه‌رو شويم. به گفته وي با افزايش سن، افراد به تجربه مي‌آموزند که عقلاني‌تر با اين احساسات برخورد کنند و به همين دليل اين مشکلات ميان کودکان و دانش‌آموزان بيشتر مشاهده مي‌شود.
دانش‌آموزان بيشتر استرس مي‌گيرند
دکتر ناظمي درباره ايجاد چنين احساساتي ميان دانش‌آموزان توضيح مي‌دهد: پس از اين‌که تعطيلات به پايان مي‌رسد، دانش‌آموزان بيشتر از بزرگسالان دچار اضطراب و استرس مي‌شوند. با توجه به اين‌که در روزهاي تعطيل معمولا برنامه‌ريزي خاصي وجود ندارد و هر کس مطابق سليقه و ميل خود کارهايش را انجام مي‌دهد، مشخص است که با شروع دوباره درس و کار، کاهش ساعت خواب و فشردگي برنامه‌ها، استرس و حتي نارضايتي آنها بيشتر از قبل مي‌شود.
اين روان‌شناس به فاصله کم ميان زمان تعطيلات و امتحان‌هاي مدارس، اشاره مي‌کند و مي‌گويد: با توجه به اين‌که تعطيلات نوروز با پايان سال تحصيلي، فاصله چنداني ندارد گاهي حتي مي‌بينيم دانش‌آموزان تا هنگام امتحانات نيز با مشکلاتي روبه‌رو هستند؛ اين دانش‌آموزان اغلب حوصله ندارند و در نتيجه نمي‌توانند به خوبي برنامه‌ريزي کنند و کارهايشان را درست و منظم انجام دهند.
دکتر ناظمي با اشاره به افت تحصيلي دانش‌آموزان پس از گذراندن تعطيلات، توضيح مي‌دهد: به همين دليل گاهي پس از پشت‌سر گذاشتن تعطيلاتي طولاني مدت، شاهد کاهش عملکرد افراد و افت کاري و تحصيلي آنها هستيم.
چه کار بايد کرد؟
دکتر ناظمي با اشاره به اهميت حفظ سلامت يادآور مي‌شود: همان طور که گفته شد، تعطيلات نياز انسان است و همه ما براي حفظ سلامت جسمي و روحي به آن نياز داريم، اما آنچه مشخص است اين است که تعطيلات روزي به پايان مي‌رسد و بايد دوباره به محل کار و تحصيل برگرديم؛ به طور حتم شرايط موجود در محل کار مانند روزهاي تعطيلات و استراحت نيست و دشوارتر خواهد بود.
به گفته وي برخورد انسان‌هاي مختلف در چنين شرايطي به ويژگي‌هاي شخصيتي آنها و نوع تربيت خانوادگي‌شان بستگي دارد. علاوه بر اين موارد، نحوه برنامه‌ريزي براي تعطيلات نيز مورد مهمي است که مي‌تواند از ايجاد اين حالت‌ها پيشگيري کند.
دکتر ناظمي براي برطرف کردن مشکلاتي که ممکن است پس از تعطيلات ايجاد شود، توصيه مي‌کند: براي کاهش صدمات ناشي از شروع مجدد کار و تحصيل، بهتر است در روزهاي تعطيل هم برنامه‌ريزي داشته باشيد؛ البته لازم نيست اين برنامه‌ريزي‌ها خيلي دقيق و فشرده باشد که شما را خسته کند.
همچنين بايد در تعطيلات، درباره روزهاي کار و تحصيل و اتفاقات مربوط به آن نيز در جمع خانواده يا با دوستان صحبت کنيد. البته شايد بچه‌ها اين صحبت‌ها را خيلي دوست نداشته باشند ولي يادآوري وظايف و صحبت درباره کار و درس مي‌تواند آنها را براي شروع مجدد آماده کند.
به گفته وي پيشگيري از ايجاد چنين احساساتي نکته اساسي و مهم است ولي در صورتي که چنين شرايطي ايجاد شود نيز نبايد خيلي نگران بود؛ چون معمولا با بازگشت به محل کار و شروع مجدد فعاليت‌ها، علائم برطرف مي‌شود، اما در صورتي که نشانه‌هاي استرس و اضطراب بيش از حد باشد، بهتر است از متخصصان کمک بگيريد و با مشورت آنها اين احساسات را کنترل کنيد.
منبع: جام جم