وقتي هنر در يک موزه‌ جان مي گيرد

به گزارش خبرنگار «شهر»، در اين نمايشگاه 74 اثر از گنجينه سه‌هزارتايي موزه امام علي(ع)، شامل آثاري از هنرمندان پيشکسوت و نوگراي نقاشي، خط نقاشي و خوشنويسي، با هدف ترويج آيين‌هاي سرور و شادماني ملي و ديني و همچنين در استقبال از بهار طبيعت، به نمايش گذاشته شده است که نقاشي ديده‌نشده‌اي از سهراب سپهري و اثري خوشنويسي از رضا مافي، قديمي‌ترين آثار آن هستند.



ديگر آثار به نمايش گذاشته شده در اين نمايشگاه متعلق به هنرمنداني چون محمود جوادي‌پور، حسين زنده‌رودي، جواد حميدي، پرويز کلانتري، علي‌اکبر صادقي، يعقوب عمامه‌پيچ، محمدابراهيم جعفري، فريده لاشايي و ديگر هنرمندان نوگراي ايران است.

گنجينه‌اي نفيس و متنوع

مهدي توکليان، رييس موزه هنرهاي ديني امام علي(ع)، درباره گنجينه اين موزه به «شهر» گفت: موزه امام علي(ع) داراي گنجينه‌اي نفيس و ارزشمند است که در سال 79، همزمان با تاسيس موزه خريداري شده است و عمده آثار موجود در آن، آثار نقاشي، خوشنويسي و نقاشي‌خط هستند. وي ادامه داد: در اين گنجينه، آثار بسياري از ميرزا محمد گلپايگاني شکسته‌نويس دوره قاجار گرفته تا غلامحسين اميرخاني،‌ خوشنويس برجسته معاصر به چشم مي‌خورد و اين آثار هر چندوقت يک‌بار به مناسبت‌‌هاي مختلف به نمايش گذاشته مي‌شود.

توکليان افزود: در اين گنجينه همچنين،‌ مجموعه‌اي نفيس از آثار حجم مجسمه‌ساز پيش‌کسوت، پرويز تناولي گرد آمده است و چنان‌که مي‌دانيد، آثار اين مجسمه‌ساز در حراج‌هاي معتبر دنيا با قيمت‌هاي بسيار بالايي به فروش مي‌رود.





درخشش هنر ديني در سال امام علي(ع)

به گفته رييس موزه امام علي (ع)، خريد گنجينه اين موزه در سال 79 صورت گرفته است. موزه امام علي(ع) در سال 1379، همان سالي که به نام سال امام علي(ع) نامگذاري شد،‌ به مناسبت همين نامگذاري تاسيس شده و به واسطه آن، فضايي بالغ بر 2000 متر مربع در يکي از پر رفت و آمدترين خيابان‌هاي تهران، به هنرهاي ديني اختصاص يافته است.

توکليان توضيح داد: ‌به دليل مناسبت اين تاسيس، آثار گنجينه موزه نيز عمدتا حول مضامين ديني و در رشته‌هايي چون نقاشي، خوشنويسي،‌ نقاشي‌خط و به‌صورت ويژه از آثار استادان و پيشگامان هنر معاصر ايران خريداري شده است.





قدمت 200 ساله

وي افزود: البته در اين ميان قلمدان‌‌ها و جلدهاي لاکي مربوط به دوران قاجار، شمايل‌هاي منسوب به حضرت علي(ع) و پرده‌هاي درويشي و حماسي مربوط به دوران مرحوم حسين قوللر آغاسي، نيز ديده مي‌شود؛ ولي آن‌چه در همه آثار اين گنجينه مشترک بوده،‌ رويکرد هنر ديني و آييني با محوريت حضرت علي(ع) است. رييس موزه امام علي(ع) همچنين گفت: قديمي‌ترين اثر اين گنجينه،‌ يک تابلوي خوشنويسي منسوب به ميرعماد مربوط به دوران زنديه و قاجاريه يعني با قدمتي حدود 200 سال است.





گنجينه‌ 20 ميليارد توماني

به گفته توکليان،‌ آثار موجود در گنجينه موزه امام علي(ع)، در چند نوبت توسط استادان و متخصصان مورد تاييد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، ارزش‌گذاري و در سه سطح 1 و 2 و 3 درجه‌بندي شده است. همه آثار اين گنجينه داراي شناسنامه هستند و خالق آن‌ها عموما مشخص است، به‌جز معدود مواردي که رقم نداشته و منسوب به هنرمندي خاص هستند.



وي درباره خريد آثار تازه و افزودن حجم اين گنجينه اظهارداشت: در طول اين 11 سال، هيچ اثري به اين گنجينه اضافه نشده، مگر آثاري که رياست سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران در بازديدش از نمايشگاهي خريداري کرده و آن‌را براي نگهداري به موزه سپرده باشد و حقيقت تلخ درباره اين گنجينه اين است که در اين سال‌‌ها به معناي واقعي تقويت نشده است؛ ولي با اين حال گنجينه‌اي نفيس، با ارزشي 20 ميليارد توماني است.

انتزاع سهراب

از جمله آثار شاخص مجموعه‌اي از اين گنجينه که هم‌اکنون تحت عنوان «طبيعت از منظر هنرمندان معاصر ايران» به مناسبت نوروز 91 به نمايش گذاشته شده است، مي‌توان به اثري انتزاعي از نقاش و شاعر مشهور، سهراب سپهري، اشاره کرد که براي نخستين بار به نمايش گذاشته شده است. اين اثر که در ميان آثار مرتبط با طبيعت گنجينه موزه امام علي(ع) مي‌درخشد و ارزشي 400 ميليون توماني دارد، با ابعاد 100 در 260 سانتيمتر،‌ از مجموعه مربع‌هاي رنگي اين نقاش و شاعر ايراني است و سپهري آن‌را در سال 1350 با تکنيک اکريليک روي بوم، خلق کرده است.

اين تابلو مربع‌‌هاي متعدد و متنوعي را با خاکستري‌هاي کروماتيک به نمايش مي‌گذارد که در پلان‌هاي پشت سر هم، مسيري مورب از گوشه سمت راست پايين تابلو تا گوشه سمت چپ بالاي آن را شکل مي‌دهند. رنگ‌هاي غالب اين نقاشي، طيف‌هاي تيره و روشن سبز و طيف‌هاي متنوع بنفش در زمينه‌اي کرم‌رنگ است.

مربع‌هاي 400 ميليوني

به گفته توکليان،‌ در ارزش‌گذاري آثار گنجينه موزه امام علي(ع)، اثر سهراب سپهري 200 ميليون تومان قيمت‌گذاري شده؛ ولي با توجه به اقبال امروز هنر جهان به هنر و هنرمندان ايراني و با توجه به اين نکته که وقتي يک اثر از هنرمندي در اين حراج‌ها قيمتي بالا مي‌يابد، مجموعه ديگر آثار آن هنرمند نيز در همان رده ارزش‌گذاري مي‌شوند، مي‌توان گفت اين اثر حدود 400 ميليون تومان مي‌ارزد.





همکاري موزه امام علي(ع) با ديگر موزه‌ها

توکليان درباره نمايش آثار گنجينه و ديگر فعاليت هاي موزه گفت: گنجينه موزه هنرهاي ديني امام علي(ع) از مهرماه سال 90 که من مسئوليت موزه را بر عهده دارم، چندين بار و به مناسبت‌هاي مختلف به نمايش گذاشته شده است. در سوگواره هنرهاي عاشورايي نيز که در محرم گذشته در موزه هنرهاي معاصر تهران برگزار شد،‌ بخشي از اين گنجينه را بر اساس ضوابط مرسوم در اين زمينه، به موزه هنرهاي معاصر فرستاديم و بر اساس ضوابط مرسوم نيز آن‌ها را پس گرفتيم.

گله يک موزه‌دار

رييس موزه امام علي(ع) اظهار داشت: متاسفانه موزه و موزه‌داري، دغدغه مديران فرهنگي، اهل فرهنگ و حتي دغدغه مردم هم نيست. به همين دليل است که بسياري از موزه‌هاي شهر در روزهاي جمعه و تعطيلات رسمي، تعطيل هستند و تنها فرصتي که مردم بتوانند از آن‌ها بازديد کنند، به اين‌صورت از بين مي‌رود.

وي ادامه داد: موزه هنر امام علي(ع) در چهارمين جشنواره تجسمي فجر ميزبان آثار اين جشنواره در سه رشته کاريکاتور، ‌تصويرسازي و مجسمه‌سازي بود؛ ولي به جرئت مي‌توانم بگويم در طول نمايش اين آثار،‌ موزه 500 نفر بازديدکننده هم نداشت و از تعداد بازديدها از نمايشگاه يک رويداد ملي و بين‌المللي مي‌توان دريافت که متاسفانه در کشور ما علاقه‌اي به هنرهاي تجسمي، حتي در وسيع‌ترين عرصه‌ها، وجود ندارد.