2 ميليون و 992 هزار بيکار داريم
با وجود اجراي 4 طرح بزرگ اشتغالي طي 7 سال گذشته از زودبازده‌ها، مشاغل خانگي تا وعده‌هاي 1.6 و 2.5 ميليوني اشتغال‌زايي؛ نرخ بيکاري همچنان دورقمي مانده و تغييرات آن نشانه‌هايي از پايان بيکاري حدود 3 ميليون نفر را به همراه ندارد.
به گزارش «شهر» بررسي وضعيت نرخ بيکاري کشور در فاصله سالهاي 84 تا 90 نشان مي دهد که با وجود اجراي طرحهايي مانند بنگاه هاي کوچک زودبازده، بازگشايي پرونده مشاغل خانگي، ادامه خوداشتغالي ها، تعيين سهميه ساليانه براي ايجاد 1 ميليون و 600 هزار فرصت شغلي در سال 89 و 2 ميليون و 500 هزار فرصت ديگر نيز در سال گذشته، همچنان کشور با نرخ بيکاري بالاي 10درصد مواجه است.
بر پايه اين گزارش، در زمان مطرح شدن زودبازده ها که حدود 30 هزار ميليارد تومان منابع نيز از بانکها براي ايجاد طرحهاي مختلف اشتغالي در کشور هزينه شد، قرار بود به نياز ساليانه 1 ميليون و 200 هزار نفري اشتغال پاسخ داده شود.
پرونده اشتغالي که حاشيه دار شد
با وارد شدن اين طرح به حاشيه و گزارش دهي دستگاه هايي مانند بانک مرکزي، پليس و سازمان بازرسي مبني بر خروج منابع بانکي به نام زودبازده ها و منحرف شدن تا 50 درصدي تسهيلات اين بخش، رفته رفته روند توقف اجراي زودبازده ها کليد خورد.
بعد از آن در سالهاي اخير نيز ايجاد 1 ميليون و 600 هزار فرصت جديد شغلي در سال 89 و متعاقب آن 2 ميليون و 500 هزار فرصت ديگر در سال 90 مطرح شد که سرنوشت اين طرح ها نيز مانند زودبازده ها وارد حاشيه شد و حتي برخي نمايندگان مجلس نيز در اين بخش مواضع انتقادي گرفته و نسبت به عدم تحقق وعده دولت سخن گفتند.
موضوع مربوط به طرح ايجاد و حمايت از مشاغل خانگي نيز که در سال گذشته به تاييد دولت و مجلس رسيد هم نتوانست چندان اقبالي را در بانک ها به خود جلب کند به نحوي که شايد نتوان امروز اين طرح را در رديف طرح هاي جدي اشتغال زايي قرار داد.
حداقل بيکاري؛ 10.4 درصد
به صورت کلي نرخ بيکاري در يک دهه گذشته بالاي 10 درصد مانده است و اين موضوع در گزارشات رسمي مرکز آمار ايران وجود دارد. همچنين نرخ مشارکت اقتصادي که نشان دهنده پويايي و تحرک جامعه در تلاش براي ورود به بازار کار و به دست گرفتن تصدي هاي مختلف است نيز دچار نوساناتي شد.
با اين وجود کمترين نرخ بيکاري در 7 سال گذشته (دوره فعاليت دولت هاي نهم و دهم) مربوط به سال 87 با 10.4 درصد و بيشترين آن نيز مربوط به سال 89 است که نرخ بيکاري به 13.5 درصد افزايش يافت، با اين وجود براي سال 89 اعلام شد که 1 ميليون و 600 هزار فرصت جديد شغلي نيز ايجاد شده است.
با اينکه طبق برنامه چهارم توسعه قرار بود نرخ بيکاري به 8 درصد کاهش يابد، اما اين مهم هرگز محقق نشد و نرخ ها همچنان بالاي 10 درصد ماندند. براي برنامه پنجم توسعه نيز هدفگذاري شده است تا نرخ بيکاري در پايان سال 93 به 7 درصد کاهش يابد.
جدول نرخ بيکاري دورقمي 7 ساله کشور
| تغيير نسبت به سال قبل | نرخ بيکاري | سال |
| 1.2 درصد افزايش | 11.5 | 84 |
| 2 دهم درصد کاهش | 11.3 | 85 |
| 8 دهم درصد کاهش | 10.5 | 86 |
| 1 دهم درصد کاهش | 10.4 | 87 |
| 1.5 درصد افزايش | 11.9 | 88 |
| 1.6 درصد افزايش | 13.5 | 89 |
| 1.2 درصد کاهش | 12.3 | 90 |
وضعيت نرخ مشارکت اقتصادي کشور نيز که نشان دهنده ميزان اقبال جوانان براي ورود به بازار کار و همچنين اميدواري آنها براي موفقيت در کسب يک فرصت شغلي است نيز در طول سال هاي مختلف دستخوش تغيير شده است.
کارشناسان بازار کار سخت تر شدن دستيابي به فرصت هاي شغلي و همچنين نااميدي در ورود به بازار کار را دو مولفه اساسي در کاهش ميزان مشارکت اقتصادي کشور مي دانند؛ با اين حال دولتي ها معقتد هستند کاهش يافتن نرخ مشارکت هميشه به معناي کاهش اميد به ورود در بازار کار نيست و دلايلي از جمله ادامه تحصيل و انصراف زنان از ورود به بازار کار را نيز با خود به همراه دارد.
بررسي نرخ مشارکت اقتصادي در برخي از سال هاي يک دهه گذشه نشان دهنده بروز نوساناتي در اين بخش است به نحوي که نرخ مشارکت اقتصادي کشور از 39.8 درصد در سال 86 به 38 درصد در سال 87 کاهش يافته است.
همچنين اين نرخ در سال 88 به نسبت سال 87 به ميزان 9 دهم درصد رشد يافت و به 38.9 درصد رسيد اما در سال 89 دوباره با کاهش مواجه شده و به 38.3 درصد رسيد که البته طبق گزارش مرکز آمار ايران براي سال 90 نيز نرخ مشارکت اقتصادي جمعيت فعال به ميزان سال قبل تر از آن باقي مانده است.
ثبت آمار حدود 3 ميليون نفر بيکار
اين گزارش مي افزايد، با وجود وعده اشتغال زايي 1 ميليون و 600 هزار نفري در سال 89، تعداد بيکاران کشور با محاسبه 1 تا 2 ساعت کار در هفته که مرز بين بيکار و شاغل محسوب مي شود به ميزان 2 ميليون و 992 هزار نفر بوده است که در صورت تغيير اين الگو (1 تا 2 ساعت کار در هفته) احتمالا تعداد بيکاران به آمارهاي غيررسمي که ارقام بيش از 3.5 تا 4 ميليون نفر را مطرح مي کند، نزديک خواهد شد.
در سال 89 جمعيت فعال کشور به ميزان 23 ميليون و 469 هزار نفر بوده است که اين ميزان در سال 90 به تعداد 23 ميليون و 387 هزار و 633 نفر کاهش يافت. در اين آمار تغيير چنداني در کاهش جمعيت فعال مشاهده نمي شود اما تعابير گوناگوني در زمينه کاهش 114 هزار و 392 نفري جمعيت فعال کشور از سال 89 به 90 وجود دارد.
منبع: مهر