خزر در سردرگمي؛ انتقال آب يا حرکت در آزاد راه
پروژه آزادراه تهران- شمال در آستانه 38 سالگي است و شايد به جرات بتوان گفت که اين پروژه بيشترين رکورد از نظر زمان بهرهبرداري را از آن خود کرده است.

خانه ملت: 38 سال است که مردم تهران چشم به جادهاي دوختهاند که آنان را سريعتر به شمال کشور برساند البته اين زمان طولاني باعث شده تا برخي از مردم اين پروژه را فراموش کنند چرا که کم نيستند پروژههايي در کشور که کلنگ آنها در طول يک ساعت زده ميشود؛ اما بهرهبرداري اين پروژهها به اندازهاي طولاني ميشود که خود مسئولان نيز با اينکه هزينه و اعتبارات زيادي را صرف آنها کردهاند، از ادامه کار دلسرد ميشوند.
درباره قطعه چهارم اين آزادراه وعده داده شد که تا پايان سال 90 به بهرهبرداري برسد. اما برخلاف وعده داده شده، مسئولان اعلام کردند که به دليل سرماي زودرس، کوهستاني بودن منطقه و رانش زمين در اين قطعه افتتاح آن در سال جاري بعيد به نظر ميرسد.
در حالي همچنان وعدهها براي افتتاح اين آزادراه محقق نميشود که مطالعات ساخت آن براي نخستين بار با وعده پنج ساله براي ساخت، در سال 1356 به تصويب رسيد و هزينه آن طبق نظر فرانسويهايي که داوطلب اجراي آن بودند تا پايان زمان 10 ساله پس از بهرهبرداري حدود 750 ميليارد ريال برآورد شده بود؛ اما در نهايت کلنگ آن در سال 1375 به زمين خورد و قرارداد مشارکت با بنياد مستضعفان با برآورد 2 هزار و 500 ميليارد ريال و سهمالشراکه وزارت راه به مبلغ 150 ميليارد ريال به صورت مقطوع جهت تملک اراضي به وسيله دولت و بقيه تعهدات و هزينههاي تکميل و بهرهبرداري توسط بنياد منعقد شد.
اما مشکلات متعدد، ساخت و عمليات اين پروژه را متوقف کرد و به سال 1382 کشاند؛ به طوري که در آن سال قرارداد ساخت منطقه يک اين آزادراه با يک شرکت چيني به مبلغ 245 ميليون دلار امضا شد، اما به دليل بروز مشکل در باز کردن اعتبار اسنادي (LC) توسط ايران، نارضايتي از مديريت شرکت چيني، تملک اراضي، موافقت بيمه چين و بسياري از عوامل ديگر به تعويق افتاد و عملا اعتبار اسنادي آن تا اواخر سال 1385 باز نشده بود که به دليل گذشت مدت زمان طولاني و مقطوع بودن قرارداد، پيمانکاران چيني خواستار تغيير و افزايش قيمت تا 790 ميليون دلار شدند و مجددا با 400 ميليون دلار دوباره با شرکت جديد چيني قرارداد امضا و مقرر شد به مدت سه سال منطقه يک اين آزادراه به طول 32 کيلومتر (کن تا دوآب شهرستانک) تحويل داده شود.
آزادراه تهران- شمال از زمانبندي خود بسيار عقب است
نماينده مردم نوشهر و چالوس در مجلس شوراي اسلامي معتقد است؛ پروژه آزادراه تهران- شمال از زمانبندي خود بسيار عقب است و نياز به توجه ويژه و اعتبارات فراوان دارد.
انوشيروان محسنيبندپي با اشاره به محور چهارم از مرزنآباد تا چالوس که قرار بود پايان امسال به بهرهبرداري برسد، ميگويد: سخن از بهرهبرداري اين محور در پايان سال گذشته بود که بهدليل افزايش بارشها و موانعي از اين دست، بهرهبرداري از آن به سال 91 موکول شد.
به گفته اين نماينده مجلس هشتم، محور سوم هم از پل زنگوله هنوز هيچ اقدامي صورت نگرفته که قرار بود پيمانکاري براي آن مشخص شود، اما هنوز اين اتفاق نيفتاده است.
آزادراه تهران - شمال درگير بي توجهي دولت
به گفته رئيس فراکسيون مديريت شهري و روستايي مجلس، دولت بايد از بودجههاي عمراني، هزينههاي پروژه احداث آزادراه تهران- شمال را بپردازد تا اين طرح پس از 30 سال به ثمر برسد.
محمدحسين مقيمي کمبود اعتبارات و کم توجهي دولت به پروژه آزادراه تهران-شمال را دليل به ثمر نرسيدن اين پروژه خواند و افزود: منابع دولت محدود است و کوتاهي دولت در وارد نکردن بخش خصوصي و فاينانسهاي داخلي و خارجي به اين بخش مزيد بر علت شده است.
نماينده خمين در مجلس شوراي اسلامي ادامه داد: دولت بايد طرحها را اجرا و منابع مالي لازم را تامين کند و بخش خصوصي را مشارکت دهد، در حال حاضر اعتباراتي که دولت و بخش خصوصي اين پروژه که بنياد مستضعفان است اختصاص ميدهد پاسخگوي نياز نيست.
اين عضو کميسيون عمران مجلس بر اين باور است که دولت بايد از بودجههاي عمراني هزينه پروژه احداث آزادراه تهران- شمال را بپردازد و بخش خصوصي هم بايد به موازات آن اعتبارات را لحاظ کند؛ چرا که اين اعتبار تکاپوي نياز فعلي را نميدهد.
آزادراه تهران - شمال؛پروژِهاي رويايي
رئيس کميسيون عمران مجلس، نيز تاکيد کرد پروژه آزاد راه تهران- شمال، پروژهاي نيست که متولي آن فقط وزارت راه و شهرسازي باشد؛ بلکه اين پروژه را نيز مانند ساير طرحها بايد به بخش خصوصي واگذار کرد.
علياکبر آقاييمغانجويي با انتقاد از روند کند پروژه آزاد راه تهران- شمال اظهار کرد: بنياد اين آمادگي را دارد که قرارداد را واگذار کند، از سوي ديگر وزارت راه و شهرسازي بايد تعيين تکليف کند.
نماينده مردم سلماس در مجلس شوراي اسلامي، افزود: اين پروژه، پروژهاي نيست که متولي آن فقط وزارت راه و شهرسازي باشد؛ بلکه اين پروژه را نيز مانند ساير طرحها بايد به بخش خصوصي واگذار کند.
به گفته رييس کميسيون عمران مجلس هشتم، تا زماني که وضعيت حقوقي قرارداد مشخص نشده اميدي به اتمام اين آزادراه نيست.
اتمام تنها 2 قطعه اين آزادراه معادل بودجه يک سال وزارت راه و شهرسازي است
احمد صادقي مديرعامل شرکت ساخت و توسعه زيربناهاي حمل و نقل کشور، با اشاره به اينکه پروژههاي آزادراههاي تهران- شمال، تهران- ساوه، کنارگذر شمالي مشهد، تبريز- زنجان، راهآهنهاي قزوين- رشت، انزلي، غرب کشور، اروميه- مراغه، گرگان- اينچه برون، بزرگراههاي رودهن- فيروزکوه- قائمشهر، بندرعباس- سيرجان، به دولت معرفي شدهاند تا براي تکميل سريعتر از منابع حاصل از فروش اوراق مشارکت به آنها اختصاص داده شود، اظهار کرد: با تکميل عمليات اجرايي پروژههاي نيمه تمام در سراسر کشور از محل درآمد فروش اوراق مشارکت، در سالهاي آتي ايمنتر و آسانتر شده و آمار سوانح جادهاي به نحو چشمگيري کاهش مييابد.
وي در ادامه درباره آزادراه تهران-شمال همچنين تاکيد کرد: قطعات 2 و سه اين آزادراه حداقل به سه هزار ميليارد تومان اعتبار نياز دارد که معادل بودجه يک سال وزارت راه و شهرسازي است، بنابراين تلاش داريم قطعات يک و چهارم را که اهميت بسياري دارند، تکميل کنيم.
کارشناسان و بسياري از مردم معتقدند در روزهاي تعطيلي اخبار دايما ترافيک جاده چالوس را گزارش ميکند و مشکلات زيادي براي مردم در اين مسير بروز ميکند که باعث ميشود گاهي تا 10 ساعت طي اين مسير وقت آنان را بگيرد اما مسئولان همچنان فقط قول ميدهند و عمل نميکنند. بهتر بود رئيسجمهوربه جاي افتتاح پروژههاي بزرگ ديگري مثل انتقال آب شمال به کوير اين بزرگراه ر ا به اتمام ميرساند.