مجلس جزيره‌اي مي‌شود

فرارو؛ در روزهاي گذشته چهره هاي راه يافته به مجلس نهم تحرکات سياسي خود را افزايش داده اند و لباس تبليغات را از تن کنده اند. لابي ها سياسي روي پرده و پشت پرده روند جديدي پيدا کرده است و به نظر مي رسد که مجلس جديد با تکثير روز افزون گروه هاي و فراکسيون ها روبه رو شود.

هنوز که يک هفته از پايان انتخابات دور دوم مجلس نگذشته که يک فراکسيون تازه اعلام موجوديت کرده است و زمزمه هاي تشکيل دو فراکسيون ديگر نيز مطرح شده است. روز گذشته فراکسيون اصولگراي "رهروان ولايت" با تشکيل يک نشست موجوديت خود را اعلام کرد.

کاظم جلالي نماينده شاهرود که نزديک به علي لاريجاني به عنوان دبير هيئت موسس فراکسيون رهروان ولايت درنشست خبري اظهار کرد که هيئت رييسه اين فراکسيون جديد با حضور 15 نفر از منتخبان مجلس نهم شکل گرفته و اصول اساسي اين فراکسيون پاسداري از حريم اسلام و دستاوردهاي انقلاب است.

جداي از کاظم جلالي، سيد رمضان شجاعي کياسري نماينده مردم ساري، حقيقت پور نماينده مردم اردبيل، عزيزي نماينده مردم شيروان و نعمتي نماينده مردم اسدآباد که به عنوان منتخبين مردم در دوره دوم انتخابات مجلس شوراي اسلامي برگزيده شدند، در نشست اعلام موجوديت رهروان ولايت حضور داشتند و حجت الاسلام ابوترابي فرد، محمدرضا باهنر، عزيز اکبريان، محمدعلي بزرگواري و حسين گروسي سخنرانان اين نشست بودند.

با توجه به ترکيب اعضاي اين فراکسيون به نظر مي رسد رهروان ولايت گروه نزديک به علي لاريجاني در مجلس خواهند بود که از رياست وي بر مجلس نهم دفاع خواهند کرد. کاظم جلالي در اين باره گفت: «اين فراکسيون بر روي رياست دکتر علي لاريجاني براي مجلس نهم اتفاق نظر دارد و اکثريت حاضران در نشست مجمع عمومي بر اين موضوع تاکيد کردند.» جلالي همچنين بر اين مسئله نيز تاکيد کرد که اعلام موجوديت اين فراکسيون به منزله تشکيل هيئت رئيسه مجلس نيست.

فراکسيون جديد رهروان ولايت فراکسيون است که زير شاخه فراکسيون اصلي اصولگرايان فعاليت خواهد کرد، در کنار آن، به نظر مي رسد فراکسيون انقلاب اسلامي (حاميان دولت) با تغيير نام به پايداري انقلاب اسلامي در مجلس نهم فعاليت خود را به صورت گسترده تري ادامه دهد و فراکسيون رهپويان انقلاب اسلامي نيز که با رهبري عليرضا زاکاني فعاليت مي کند، سه فراکسيون اصلي زير مجموعه اصولگرايان مجلس نهم را تشکيل خواهند داد. احتمالا دو فراکسيون پايداري و رهپويان به عنوان حاميان رياست غلامعلي حداد عادل بر مجلس فعاليت کنند و فراکسيون رهروان ولايت نيز به دفاع از رياست علي لاريجاني بپردازد. به اين ترتيب جدال فراکسيون هاي زير مجموعه اصولگرايان براي انتخابات هيئت رييسه مجلس نهم مي تواند جدالي سرنوشت ساز باشد.

در کنار شکل گيري آرايش سياسي در فراکسيون اصولگرايان، فراکسيون "صداي ملت" نيز در حال شکل گيري است. علي مطهري موسس اين فراکسيون روز گذشته اعلام کرد که اساسنامه "صداي ملت" را تدوين کرده است. نماينده مردم تهران با اعلام اين خبر گفت: «در صدد هستيم اين فراکسيون را در مجلس نهم با حضور کساني که تفکرمان را قبول دارند تشکيل دهيم.»

علي مطهري نماينده مردم تهران در مجلس هشتم است که توانست وارد مجلس نهم شود. وي در جريان انتخابات مجلس نهم ليست انتخاباتي "صداي ملت" را در تهران منتشر کرد، که از ليست 15 نفره، وي و عليرضا محجوب توانستند وارد مجلس نهم شوند.

با اين حال مطهري تصميم گرفته است روند حرکتي خود را در پارلمان نيز ادامه دهد و "صداي ملت" را به يک فراکسيون تبديل کند. مطهري جزو معدود نمايندگان اصولگرايي است که در مجلس هشتم انتقادات شديدي به عملکرد دولت وارد کرد، به گونه اي که در مقطعي درخواست حذف وي از فراکسيون اصولگرايان مجلس هشتم مطرح گرديد که اين درخواست با مخالفت هيئت داوري فراکسيون روبه رو شود.

به نظر مي رسد که اين نماينده منتخب تهران قصد دارد در مجلس نهم با تشکيل فراکسيوني مستقل از اصولگرايان به مقابله با تندروي هاي برخي گروه ها بپردازد و تلاش خود را بر پيشگيري از رفتارهاي غير قانوني دولت متمرکز کند. به همين دليل احتمال اين که فراکسيون "صداي ملت" به محلي براي حضور اصولگرايان منتقد و اصلاح طلبان در مجلس نهم تبديل شود بيش از پيش است. مخصوصا در شرايطي که اقليت اصلاح طلب مجلس هشتم نتوانست به مجلس نهم راه يابد و عملا اصلاح طلبان مجلس نهم از وزن بسيار پاييني برخواردارند که قادر نيستند فراکسيوني جداگانه تشکيل دهند.

همين عامل باعث شده است که مجلس نهم از نظر آرايش نيروهاي سياسي تفاوت ويژه اي با مجالس پيشين پيدا کند و آن هم خروج آرايش نيروها از حالت دو قطبي اقليت و اکثريت است. در مجالس پيشين شوراي اسلامي نمايندگان در يک دو قطبي کلي اصولگرا(راست) – اصلاح طلب(چپ) تعريف مي شدند، که در دوره هاي مختلف و با توجه به درصد راه يابي نمايندگان هر کدام از گروه هاي به پارلمان، اصولگرايان و يا اصلاح طلبان اقليت يا اکثريت مجلس مي شدند.

اما در مجلس نهم اين دو قطبي عملا معناي خود را از دست داده است و اصلاح طلبان وزن ناچيزي در مجلس دارند، اما در ميان اصولگرا ها هم اختلافات باعث شده است فراکسيون هاي مختلفي زير مجموعه اين جريان شکل گيرد و حتي انشعاب از فراکسيون کلي اصولگرايان صورت پذيرد که "صداي ملت" نمونه ي يک انشعاب است که نمايندگان اصلاح طلب مجلس را نيز به خود جذب خواهد کرد.

در اين بين تعدادي زيادي از منتخبين مجلس نهم به صورت مستقل به پارلمان ورود پيدا کرده اند، که تلاش هايي نيز براي شکل گيري فراکسيون از سوي اين نمايندگان صورت گرفته است. در همين رابطه رييس فراكسيون اقتدار ملي در مجلس هشتم، از تشكيل فراكسيون مستقلي با حدود 50 نماينده در مجلس آينده خبر داد.

مهدي سنايي نماينده مردم نهاوند درباره تشکيل فراکسيون مستقل در مجلس نهم گفت: «اين فراكسيون از اعضايي با گرايشات سياسي ميانه‌رو و با هدف انجام كار كارشناسي تشكيل خواهد شد از اين رو بدنه اصلي اين فراكسيون مستقل نبايد عضو فراكسيون ديگري در مجلس نهم باشند.»

به اين ترتيب تاکنون سخن از شکل گيري دو فراکسيون جديد شده است که هر يک از آن ها از استقلال خود سخن مي گويند. در کنار اين دو فراکسيون جبهه پايداري، رهروان رهبري و رهپويان انقلاب اسلامي نيز قرار دارند، هر چند که رهپويان و پايداري به همراه "رهروان رهبري" زير مجموعه فراکسيون اصلي اصولگرايان تعرف مي شوند، اما فعاليت آن ها در درجه اول نشان دهنده وجود اختلاف در اصولگرايان است و در درجه دوم در روند يار کشي هاي دروني اصولگرايان مجلس به شدت موثر خواهد بود.

همچنين در اين بين تشکيل فراکسيون هاي جديد ديگري نيز محتمل است. چرا که هنوز مجلس نهم کار خود را آغاز نکرده است و آرايش سياسي در اين مجلس در ابهام قرار دارد، امکان شکل گيري فراکسيون هاي ديگري در دل اصولگرايان وجود دارد هر چند که فراکسيون هايي هم که تاکنون تشکيل شده است، اصولگرايان را به شبه جزيره اي بزرگ تبديل کرده است که اختلافات بسياري ميان جزاير آن وجود دارد. در کنار اين شبه جزيره بزرگ جزايري کوچک تر قرار دارند که در لابي هاي سياسي درون پارلماني نقش مهمي ايفا خواهند کرد، اين جزاير جديد ديگر عنوان اقليت را ندارند بلکه هر کدام اسم و رسمي جديدي اختيار مي کنند تا موضع مخالف خود را با شبه جزيره بزرگ اصولگرايان به نمايش بگذارند.

اين تحولات پيرامون مجلس نهم شوراي اسلامي کار در آن را به مراتب سخت تر خواهد کرد. نشانه هاي سختي کار در اين مجلس را مي توان در همين ابتداي کار مشاهده کرد. جدال سنگين براي انتخاب رييس مجلس و ترکيب هيئت رييسه، موضوعي است که در معادلات پارلمان بسيار اثر گذارمي باشد. در اين جدال لابي گري حرف اول را خواهد زد، هر کدام از شبه جزيره هاي پارلمان نهم بتواند سهم بيشتري از هيئت رئيسه مجلس بگيرد، نقش مهمتري را در روابط آينده آن ايفا خواهد نمود.

هم اکنون چالش انتخاب رييس مجلس ميان علي لاريجاني و غلامعلي حداد عادل مهمترين رقابت دروني پارلمان به حساب مي آيد که تاکنون حاشيه هاي فراواني نيز داشته است، اگر رقيب تازه اي به اين دو نماينده اضافه شود اين حاشيه ها بيش از پيش خواهد شد، اين جا است مذاکرات پشت پرده ميان نمايندگان بسيار اثر گذار مي شود، به گونه اي روند کنوني در آرايش سياسي در ميان منتخبان مجلس ششم نشان مي دهد برگ برنده رقابت ها دروني آن به قدرت چانه زني و لابي است. هر کدام از تفکرات غالب مجلس (لاريجاني – حداد عادل و...)، لابي قدرتمند تري در ميان شبه جزيره ها داشته باشد موفق تر خواهد بود.