رونمايي از تهران جديد
بالاخره بعد از اما و اگرها و فراز و نشيب‌هاي بسيار و امروز و فردا کردن مسئولان، قرار است ساخت و سازهاي بي و حساب کتاب تهران با اجرايي شدن طرح تفصيلي نظم بگيرد و راه رانت‌هاي اطلاعاتي شهر با اختيار درگذاشتن اطلاعات براي عموم شهروندان، بر بساز و بفروش هاي سودجو بسته شود.
به گزارش خبرنگار «شهر» طرح‌هاي جامع و تفصيلي جديد شهر تهران با رويکرد راهبردي-ساختاري تهيه شده است. در اين روش، پهنه‌بندي شهر تهران با هدف هدايت و کنترل تحولات کالبدي و نظارت بر ساخت و ساز به‌منظور جلوگيري از تداخل نامناسب کاربري‌ها و ارتقاي کيفيت و کارايي محيط شهري صورت گرفته و در اين راستا 4پهنه کلان سکونت، فعاليت، مختلط و حفاظت تعريف شده است.
پهنه سکونت
پهنه سکونت محدوده‌هايي از شهر به وسعت 246 کيلومترمربع است که کاربري غالب آن مسکوني بوده و شامل شبکه معابر و خدمات پشتيبان سکونت است. با توجه به ويژگي‌هاي متفاوت بافت‌هاي مسکوني در سطح شهر، زيرپهنه‌هاي متمايزي به لحاظ ضوابط ساخت و ساز با عنوان مسکوني عام و مسکوني ويژه تعيين شده است.
اجراي ضوابط زيرپهنه‌هاي سکونت در مراحل صدور پروانه و ساخت?و?ساز، زمينه تحقق الگوي سکونتي پايدار و جمعيت‌پذيري مناطق طبق ظرفيت‌هاي خدماتي و زيرساختي پيش‌بيني شده را فراهم خواهد کرد.
بررسي روند گذشته نحوه شکل‌گيري بافت‌هاي مسکوني نشان مي‌دهد ميزان تراکم تعيين شده در طرح تفصيلي قديم شهر تهران براي محدوده‌هاي با کاربري مسکوني، امکان پاسخگويي به نيازهاي موجود را نداشته و مديريت شهري از سال1370 از طريق مصوبات موردي کميسيون ماده 5 (نظير مصوبه 269، 329 و...) ضوابط ساخت و ساز را به‌صورت کلي و بدون تهيه طرح‌هاي يکپارچه شهرسازي تعيين و از طريق واگذاري تراکم مازاد ساختماني اجرا کرده است.
تراکم ساختماني يکي از ابزارهاي کنترل و هدايت جمعيت‌پذيري شهر است و براساس مطالعات طرح جامع شهر تهران پيش‌بيني جمعيت در افق طرح با لحاظ کردن تراکم ساختماني بالاتري نسبت به طرح ملاک عمل قبلي صورت گرفته و به‌طور خاص در پهنه مسکوني با تراکم زياد درصورت وجود شرايط فني لازم امکان احداث بنا با تراکم 360درصد وجود دارد.
اين در حالي است که محاسبات مربوط به سال 1375 حاکي از تراکم ساختماني متوسط 86درصد در شهر تهران است و اين رقم در سال‌هاي 1382 و 1385 به‌ترتيب به 105درصد و 123درصد افزايش يافته است.
از اين‌رو، به‌کارگيري طرح تفصيلي جديد با شفاف‌سازي ضوابط و تعيين دقيق نحوه ساخت‌و‌ساز در پهنه‌هاي مسکوني (به لحاظ تراکم ساختماني، تعداد طبقات، سطح اشغال، تعداد واحد مسکوني و...) ساماندهي وضعيت ساخت و ساز، نظام تراکم و نحوه توزيع جمعيت را موجب خواهد شد.
پهنه فعاليت
پهنه فعاليت، محدوده‌هايي از شهر به وسعت 177کيلومترمربع است که وجه غالب آن کار و فعاليت بوده و سهم سکونت در آن بسيار محدود است. ويژگي اين پهنه جداسازي پهنه‌هاي کار و فعاليت از ساير پهنه‌ها و ساماندهي آن به‌منظور ارتقاي کيفيت محيط شهري توام با رونق فعاليت است.
براساس چشم‌انداز طرح جامع جديد، تهران کلانشهري با عملکردهاي ملي و جهاني و با اقتصادي مدرن و پويا و مرکزيت امور فرهنگي، پژوهشي و سياسي در سطح کشور و شهري دانش پايه و هوشمند درنظر گرفته شده است. راهبردهاي اصلي توسعه اقتصادي شهر عبارتند از:
پالايش پهنه‌هاي فعاليت کنوني و گسترش عرصه‌هاي فعاليت در محدوده، حريم و مجموعه شهري تهران در چارچوب ضوابط.
توسعه کار و فعاليت به‌ويژه فعاليت‌هاي متنوع و نوين اقتصادي در مقياس ملي و جهاني براي استفاده از سرمايه عظيم انباشته در شهر تهران و ايجاد فرصت براي استقرار مراکز مالي و مؤسسات جهاني.
ايجاد و تقويت مراکز خدماتي متعدد با مقياس‌هاي فراشهري، شهري، منطقه‌اي و... به‌منظور تعادل کار و سکونت و توسعه فعاليت‌ها و دستيابي به حداکثر تنوع اقتصادي. عرصه‌هاي عمده و اصلي سرمايه‌گذاري در شهر تهران، مراکز با مقياس عملکرد فراشهري، شهري، منطقه‌اي، ناحيه‌اي و محلي، محورهاي شهري، گستره‌هاي مستعد توسعه، ايستگاه‌هاي مترو و دروازه‌هاي شهري هستند که به‌عنوان پهنه کار و فعاليت تعيين شده‌اند. با توجه به ويژگي‌ها و انواع مختلف پهنه‌هاي کار و فعاليت در سطح شهر، زيرپهنه‌هاي متمايزي به لحاظ نوع استقرار کاربري‌ها و ضوابط ساخت و ساز در طرح جامع تعيين شده است. مشخصات 3
پهنه اصلي به شرح ذيل است:1 - زيرپهنه اصلي با عنوان «محورها و گستره‌هاي تجاري، اداري و خدمات» داراي مساحت حدود 32 کيلومترمربع است و تراکم ساختماني در زيرپهنه‌هاي مختلف آن از 230درصد تا 750درصد متغير بوده و از تراکم ساختماني مناسبي جهت ايجاد انگيزه ساخت و ساز برخوردار است.
2 - زير پهنه اصلي با عنوان «مراکز و گستره‌هاي تجاري، اداري و خدمات با غلبه سبز و باز» داراي مساحت حدود 105کيلومترمربع بوده و تراکم ساختماني در زيرپهنه‌هاي مختلف آن از 250درصد تا 500درصد متغير است.
3 - زيرپهنه اصلي با عنوان «صنعتي - کارگاهي» داراي مساحت حدود 40 کيلومتر مربع بوده و تراکم ساختماني در زيرپهنه‌هاي مختلف آن از 80درصد تا 150درصد متغير است که از تراکم ساختماني کمتري نسبت به موارد فوق برخوردار است ليکن کماکان انگيزه لازم را براي ساخت وساز ايجاد مي‌کرد.
بررسي ويژگي‌ها و ضوابط ساخت‌و‌ساز درنظر گرفته‌شده براي پهنه کار و فعاليت نشانگر چشم‌انداز روشن توسعه اقتصادي شهر تهران از طريق پالايش و ساماندهي وضعيت فعاليت‌هاي موجود و ايجاد مراکز و گستره‌هاي جديد تجاري، اداري، خدماتي و صنعتي به همراه رونق سرمايه‌گذاري و ايجاد اشتغال خواهد بود.
پهنه مختلط
پهنه مختلط محدوده‌هايي از شهر به وسعت 59 کيلومتر مربع است که از ايجاد فضاهاي کار و فعاليت در بافت‌هاي مسکوني در گذشته پديد آمده يا پهنه‌هايي را شامل مي‌شود که استعداد استقرار فعاليت‌هاي چند منظوره کار، فعاليت، سکونت و... را دارند.
با توجه به شناسايي ويژگي انواع مختلف اين نوع پهنه در سطح شهر، زيرپهنه‌هاي «فعاليت با مسکوني» و «فرهنگي و گردشگري با حداقل مسکوني» در طرح جامع جديد تعيين شده است. با توجه به مقياس‌هاي عملکرد فعاليت‌هاي تجاري، اداري، خدمات و مسکوني، تراکم ساختماني و تعداد طبقات در زيرپهنه‌هاي مختلف از 200درصد تا 440درصد و تعداد طبقات از 4 تا 9 طبقه متغير است. همچنين در محورها و گستره‌هاي مختلط با مقياس محله‌اي و ناحيه‌اي نسبت سکونت 70درصد است و در مقياس‌هاي منطقه‌اي و فرامنطقه‌اي به 50 و 30درصد کاهش مي‌يابد.
پهنه حفاظت (سبز و باز)
پهنه حفاظت (سبز و باز) محدوده‌هايي از شهر به وسعت 138کيلومترمربع و متشکل از عرصه‌هاي سبز و باز عمومي و خصوصي، پارک‌هاي جنگلي، باغات و اراضي مزروعي و حرايم و پهنه‌هاي حفاظت ويژه در شهر است که با توجه به نقش و اهميت اين پهنه در ارتقاي کيفيت محيط و سيماي شهر تهران، ايجاد سرزندگي و توسعه گردشگري، مورد حفاظت قرار گرفته و ساخت و ساز در آنها طبق ضوابط مربوطه بسيار محدود يا در برخي از زيرپهنه‌ها ممنوع است. البته در پهنه حفاظت ويژه يا G323 (محدوده بين خط کالبدي و محدوده شهر) ضوابطي با حداقل بنا و سطح اشغال براي ساخت‌و‌ساز درنظر گرفته شده و نحوه دقيق احداث بنا در قالب تهيه طرح موضوعي مربوطه تعيين خواهد شد.
بنابراين گزارش طرح تفصيلي تهران که از اول سال با افقي 15سال به صورت عملياتي اجراي آن آغاز شده است، دوشنبه _ 25 ارديبهشت به صورت نمادين رونمايي مي‌شود.