گزارش«شهر» از «سيگار» همزمان با هفته بدون دخانيات؛
اين دود جذاب!
از هر سن و قشري دوستان با وفايي دارد و هر روز به تعداد علاقمندانش افزوده مي‌شود گويا هر چه بيشتر از او بد مي‌گويند افراد بيشتري اسير آن مي‌شوند.
به گزارش خبرنگار«شهر»، همه از مضراتش مي‌گويند، حتي دوستدارانش هم مي‌دانند که يکي از عوامل مهم سرطان است اما بازهم در کوچه، خيابان و در هر مغازه‌اي از پشت ويترين به مشتاقانش چشمک مي‌زند.
صداقتي از جنس سرطان
چند سالي است که بسيار صادق است و روي جلد خود داستان آينده رفقايش را ترسيم کرده است، سينه‌هايي که به پاي اين دوستي سوخته‌اند، اما بازهم دوستان باوفايش دست رد به سينه او نمي‌زنند و هر روز به تعداد علاقمندانش افزوده مي‌شود. تنها در سال 85 خورشيدي 150 درصد به تعداد علاقمندان او اضافه شده است.
دل کندن از او بسيار سخت است و کارشناسان مي‌گويند 85 درصد از افرادي که يک بار با او وعده ديدار داشته باشند براي هميشه گرفتارش مي‌شوند.
هزاري هايي دود مي‌شوند
همين کارشناسان مي‌گويند دوستدارانش در ايران روزانه حدود چهار ميليارد تومان برايش هزينه مي‌کنند. پول‌هايي که با پک زدن به آن تبديل به نيم ليتر دود مي‌شود و 5 هزار ماده سمي را دو دستي تقديم هواي شهر مي‌کند.
چه کسي حريف «دود» مي‌شود؟
اما سيگار در ميان سيل سينه سوختگانش، مخالفان سرسختي نيز دارد که برايش روز جهاني نيز تعيين کرده‌اند. «31 مي روز جهاني بدون دخانيات». در ايران نيز جمعيت مبارزه با استعمال دخانيات يکي از گروه‌هاي فعال در اين زمينه است. قرار است به دليل اهميت موضوع 10 روز به جاي يک هفته (از 1 خرداد تا 11 خرداد 91) به مضرات سيگار در رسانه‌ها پرداخته شود تا بلکه رابطه خوب عده‌اي با دوست قديميشان شکر آب شود و جوان‌ها هم خيال آشنايي با اين جذاب دودي را از ذهن‌ها پاک کنند.
شايد ديگر گفتن اينکه در اين دود دلربا! 50 ماده سرطان‌زا وجود دارد و توانايي ايجاد 25 نوع سرطان از افتخاراتش است براي مردم قديمي شده باشد. حتي گفتن اين جمله به جوانان که دود سيگار دروازه‌اي است براي تجربه ديگر دودهاي خانمان سوز بسيار کليشه شده است.
اما با تکرار اين همه باز هم جوانان هراسي از او ندارند و عده‌اي بسيار با او صميمي هستند و مردها آن را در جمع‌هاي خانوادگي دعوت مي‌کنند و چند سال است ميهمان محافل دختران نيز شده است آمارها نشان از سه برابر شدن دختران سيگاري مي‌دهد.
يک پرسش همواره در اين ميان مطرح است: براي مبارزه با سيگار اين دود دلربا چه مي‌توان کرد؟ اما پاسخ‌ها تا کنون نتوانسته‌اند در مبارزه با سيگار موفق عمل کنند.
براي يافتن پاسخ درست ابتدا بايد به ريشه‌ها توجه کرد. سرچشمه اين دوستي و علاقه به اين دود سرطان‌زا که حتي خودش هم به اين موضوع اعتراف مي‌کند در کجا است؟
واکنشي از جنس دود!
کارشناسان، سيگار کشيدن را يک نوع واکنش اجتماعي قلمداد مي‌کنند. به عنوان مثال جوانان معمولا براي بيان اعتراض خود نسبت به مشکلاتشان به سيگار کشيدن روي مي‌آورند، البته در زماني که نمي‌توانند به بيان مستقيم مشکل خود بپردازند. يا در بررسي‌هاي انجام شده رابطه سيگاري شدن جوانان با نرخ بيکاري و مجرد بودن رابطه مستقيم دارد.
جيب‌هايي که پرپول مي‌شوند
بنا بر گزارش‌هاي رسمي (سال 2008) سيگار به عنوان سومين صنعت سودآور در جهان بعد از صنعت نفت و داروسازي شناخته مي‌شود. سود حاصل از فروش سيگار به اندازه‌اي سرشار است که دولت‌ها حاضر به کاهش فروش سيگار در کشورهاي ديگر و در کشور خودشان نيستند. شايد تبليغات رسمي سيگار در برخي کشورها ممنوع شده باشد اما بايد گفت همچنان تبليغات پنهان براي سيگار وجود دارد تبليغاتي که به دنبال سودهاي سرشار براي صنعت سيگار است.
در بسياري از کشورهاي توسعه يافته قيمت يک نخ سيگار از يک نوبت استفاده از باشگاه‌هاي ورزشي و استخر گران‌تر است اما در کشور ما دسترسي و قيمت سيگار بسيار ارزان‌تر از ميانگين جهاني است.
دود بي قانون
اگرچه در کشور ما قوانين نسبتا خوبي براي محدود کردن اين دود سرکش وضع شده است اما متاسفانه هيچکدام به شکل مطلوب عملي نمي‌شود. براي مثال قانون جامع کنترل و مبارزه ملي با دخانيات، صراحتاً فروش مواد دخاني توسط و به افراد زير 18سال را ممنوع مي‌داند اما کماکان نظارت و دخالتي در اين باره توسط مراجع و مراکز دولتي اعمال نمي‌شود. همچنين بر اساس قانون مصرف سيگار در اماكن عمومي ممنوع است و 7 تا 10 هزار تومان جريمه دارد اما هيچ نظارت و رعايتي براي اين قانون نيز اعمال نمي‌شود.
شايد محو کردن سيگار از جامعه بعيد به نظر برسد اما نمي‌توان دست از مبارزه با آن برداشت. پرداختن به ريشه‌هاي اين رفتار، و هماهنگ بودن در اجراي قوانين براي مبارزه با سيگار مي‌تواند در بلند مدت از جذابيت‌هاي اين دود بکاهد و کاهش سيگاري‌ها و پايين آمدن سن سيگاري شدن را در جامعه به ارمغان آورد.
گزارش : کاميار ميرشاهي