دوست دارم درباره افغانها فيلم بسازم

به گزارش شهر به نقل از روابط عمومي فرهنگسراي انديشه، بهروز افخمي در نشست نقد و بررسي كتاب «در پايتخت فراموشي» كه روز گذشته در اين فرهنگسرا برگزار شد، گفت: من سال‌هاست که براي ساخت فيلمي راجع به افغانستان تحقيق مي‌کنم، به احمدشاه مسعود بسيار علاقه مند و معتقد بودم که ترور وي در 9 سپتامبر ارتباطي نزديک با واقعه 11 سپتامبر دارد چرا که براي واقعه دوم بايد فرمانروايي طبيعي افغانستان را از بين مي‌بردند.

وي ضمن اشاره به اين ترور گفت: اين ترور نشانه عجيبي بود چرا که افرادي که اين ترور را صورت دادند اول بايد احمدشاه مسعود را به عنوان فرمانروايي طبيعي افغانستان پس از طالبان از ميان برمي‌داشتند، بعد عمليات را انجام مي‌دادند، براي ذهن پرتوطئه‌‌اي مثل من، اين خود از دلايلي بود که موضوع 11 سپتامبر به شکلي که عنوان مي‌شود نيست و نمي‌تواند به وسيله القاعده انجام شده باشد، چرا که القاعده آن چيزي که به نظر مي‌آيد نيست؛ يعني يک سازمان تروريستي که قصد تخريب دو برج در امريکا را دارد ؛2 روز قبل به عنوان مقدمه انجام ماموريت اول کسي را که در افغانستان به قدرت خواهد رسيد؛ از ميان برمي‌دارند، بعد 11 سپتامبر را رقم زند.

وي افزود: به نظر مي رسد کمي علائق سياسي و فکرهاي درباره سياست جهاني و پيچيدگي‌ها سبب شده بود که بخواهم فيلمي درباره احمدشاه مسعود بسازم، ولي درباره جنبه‌هاي ديگر زندگي افغانستان و جنبه‌هاي زندگي غيرسياسي افغان‌ها هم علاقمند بودم، لذا علاقمندم فيلم بسازم، چرا که وقتي در افغانستان حضور داريم، انسان احساس مي‌کند در مملکت خود حضور يافته و به بخشي از ايران بزرگ مسافرت کرده است.

افخمي درباره علاقه مندي ‌‌اش براي ساخت فيلم راجع ‌به افغانستان گفت: فيلم‌هاي زيادي را علاقه‌مند هستم راجع به کشورهاي گوناگون بسازم اما به دليل اين تفکرم که افغانستان بخشي از ايران است اين کار را در اولويت قرار دادم.

اين فيلم ساز ادامه داد: اين سفر براي من بخشي از تحقيقات طولاني و مفصلي است که درباره افغانستان در طول سال‌ها انجام مي‌دهم چرا که برايم جذاب است، اغلب داستان‌هاي نويسندگان افغان را مي‌خوانم، آنچه شاعران مي‌سرايند کم و بيش در جريانش هستم اما بيشتر در جريان ادبيات داستاني افغانستان هستم، اما مي‌سنجم که چگونه مي‌شود با حضور افغان‌ها به عنوان بازيگر فيلم داستاني يا شايد با افغان‌ها به عنوان عوامل سازنده کاري را تهيه بکنم، به هر حال به اين موضوع علاقمندم و پس از سفر افغانستان هم اين کوشش ادامه پيدا کرده است.

جعفريان: «در پايتخت فراموشي» مستند معاصر افغانستان است

در ادامه اين نشست، محمدحسين جعفريان نويسنده و مستندساز با اشاره به نگارش اثر اظهار داشت: سال 1380 سفري به افغانستان رفتم و سريال شاه احمدمسعود را تصويربرداري کردم، شهريور سال بعد دعوت شدم به افغانستان، در سال 80 شاه مسعود زنده بود اما 20 شهريور همان سال و 2 روز پيش از حادثه 11 سپتامبر به همراه مترجمش به شهادت رسيد.

جعفريان ابراز داشت: دور بعد که به افغانستان دعوت شدم براي سالمرگ شاه مسعود بود؛ در آن زمان بهروز افخمي نماينده مجلس بود، اما اصرار داشت همراه من به افغانستان بيايد، به دليل سمت و مسئوليتش نگران بودم، اما اصرار کرد و همراه هم به افغانستان رفتيم؛ اين سفر، سفري خوب بود در مراسم سالگرد شرکت کرديم. در اين سمينار از سراسر دنيا شخصيت‌هايي حاضر بودند. تمام اين موارد ذکر شده است.

وي ضمن اشاره به اينکه فکر نمي‌کردم استقبالي اينگونه از اثر صورت گيرد، افزود: ناشرم از اتمام چاپ اول کتاب خبر داد که ديگر هيچ مجلدي در بازار نيست، اين خبر خوبي است شايد اگر اميد مهدي‌نژاد نبود هيچ‌گاه اين اثر منتشر نمي‌شد.

جعفريان در ادامه ضمن اشاره به مستندسازي افزود: سيدمرتضي آويني همواره تعبيري داشت و آن اينکه اگر ما چيزي به نام «هاليود اسلامي» داشته باشيم، بهترين کارگردان آن بهروز افخمي خواهد بود.

وي در خصوص همسفر بودنش با اين کارگردان ايراني گفت: در اين سفر خيلي چيزها از افخمي ياد گرفتم و واکنش هاي مردم افغانستان به خاطر سابقه فرهنگي و سياسي که افخمي داشت براي ما جالب بود.

وي به محتواي کتاب اشاره و تصريح کرد: نقطه جذاب اين کتاب به تصوير کشيدن شهر کابل در چند ماهي است که اين شهر از چنگ طالبان خارج شد و در واقع اين اثر مستند معاصر افغانستان است.

جعفريان در خصوص ادبيات اين کتاب گفت: براي اينکه اين کتاب براي مخاطب جاذبه پيدا کند سعي کردم آن را به نثر روان و با قلمي طنز بنويسم .

اين نويسنده با بيان اينکه يکي از برکت‌هاي سفرنامه نويسي اين نکته است که پاي آدم‌هايي مانند افخمي را به کشورها باز مي کند، تاکيد کرد: نقدهايي را به کتاب وارد مي‌دانم، اينکه عنوان مي‌شود کتاب صرفا حالت گزارشي دارد و در آن کار تحليلي صورت نگرفته است همه را قبول دارم.

جعفريان به ضعف‌ها اشاره و تصريح کرد: کتاب را خيلي سريع نوشتم و چون تأکيد داشتم که به نمايشگاه برسد از اشکالاتش سطحي عبور کردم.

جعفريان از انگيزه‌هاي نوشتن اين اثر گفت و افزود: مهم‌ترين انگيزه من براي نوشتن کتاب «در پايتخت فراموشي» عدم توجه ايراني‌ها به مردم افغانستان بود.

وي با درخواست از خبرنگاران براي درج اين بخش سخنانش و انتقاد از مطلبي اينگونه گفت که، حضرت آقا بارها در ملاقات با رايزن‌‌هاي فرهنگي تأکيد کردند در کشورهاي مختلف در فضاي فرهنگي دو رسالت اصلي داريم يکي گسترش اسلام و ديگري گسترش زبان فارسي؛ رهبر انقلاب در ديدارشان تأکيد کرده‌ بودند که در بين اين دو وظيفه رايزنان فرهنگي، گسترش زبان فارسي در اولويت قرار دارد.

سرور رجايي: «در پايتخت فراموشي» مقطعي از تاريخ افغانستان را بازگو مي‌كند

در ادامه محمدسرور رجايي، منتقد ادبي افغانستاني ضمن تشکر از فعاليت‌هاي فرهنگي محمدحسين جعفريان، راجع به آشنايي‌اش با وي گفت: من در سال‌هاي 71 و 72 در زمان جنگ در کابل بودم و نام جعفريان را از دور شنيده‌ بودم، به ايران مهاجرت کردم در سال 75 روزنامه قدس را خريدم که شعري از جعفريان به چاپ رسيده‌ بود، من با آن شعر بشدت تحت تأثير قرار گرفتم و ياد روزهايي افتادم که در افغانستان بودم.

اين منتقد ادبي در ادامه در خصوص نقدهايش به اين کتاب گفت: نقد من ساختاري و محتواي نيست چرا که جعفريان شناخت زيادي نسبت به افغانستان دارد.

وي در ادامه خاطرنشان کرد: اما به نظرم در کتاب سهل‌انگاري‌هاي صورت گرفته که جعفريان بايد به آنها توجه مي‌کرد.

رجايي اضافه کرد: اين کتاب بسيار ارزشمند است، «در پايتخت فراموشي» مقطعي از تاريخ معاصر افغانستان را بازگو مي‌کند، البته زيبايي ديگري که در کتاب ديدم ارتباط عمودي کتاب است، وقتي مخاطب کتاب را مي‌خواند منتظر صفحه ديگر خواهد بود، هوشمندانه‌تر اينجاست که در اين کتاب تيترهايي انتخاب شده که اگر مخاطب 2 برگ را بخواند مطلب را دريافت مي‌کند که به نظرم اين موضوع فوق‌العاده است.

رئيس خانه شعر افغانستان ابراز داشت: اين کتاب متاسفانه دير منتشر شد، چون خاطره و يا سفرنامه‌نويسي در افغانستان در شرايط کنوني فراموش شده است؛ شايد کتاب محمدحسين جعفريان، اميرخاني بتواند تلنگري باشد بر ذهن فرهنگيان ما که رجوع کنند به جزئي‌نگري به مسائل تاريخي افغانستان و سفرنامه‌نويسي. اين اثر نقاط قوت بسيار دارد که به عنوان يک افغانستاني در هنگام مطالعه بغض کرده و اشکم جاري شد.

رجايي به طرح روي جلد کتاب اشاره و اضافه کرد: روزي فردي از سوره مهر با بنده تماس گرفت که کلاه افغاني داري؟ پرسيدم بله براي چه‌کاري نياز داريد، پاسخ داد، جعفريان در حال تدوين کتابي درباره افغانستان است و ما براي طرح روي جلد آن نياز به کلاه افغاني يا همان کلاه منسوب به شاه احمد مسعود داريم، پاسخ دادم من اين کلاه را در منزل دارم، در واقع همين عکس روي جلد متعلق به کلاه بنده است.

رجايي ضمن انتقاد از اينکه در ايران افغانستاني‌ها افغاني خوانده مي‌شوند که اين عنوان نادرست است گفت: به مردم افغانستاني در کشور افغانستان افغاني نمي‌گويند افغاني واحد پول مردم افغانستان است در کتاب به جاي لفظ افغاني بايد از لفظ افغانستاني استفاده مي‌شد.

وي در خاتمه با انتقاد از نگارش جعفريان و اينکه در هنگام ارائه اين نقد سعي مي‌کنم به چهره جعفريان نگاه نکنم تا مطلب را آسان‌تر بيان کنم ابراز داشت: ارتباط صميمي محمدحسين جعفريان و احمد شاه مسعود در کتاب بسيار اغراق شده آمده طوري که مخاطب احساس مي‌کند نويسنده دچار خودشيفتگي در فضاي ارتباطش با احمد شاه شده است.

کتاب «در پايتخت فراموشي» نوشته محمدحسين جعفريان؛ نويسنده، مستندساز و روزنامه‌نگار پس از آنکه در نمايشگاه کتاب تهران رونمايي شد، با حضور نويسنده، بهروز افخمي و محمدسرور رجايي عصر روز گذشته در فرهنگسراي انديشه نقد و بررسي شد.