خلبان هما، مانع تصادف دو هواپيما در مهرآباد شد

قانون: 16 ارديبهشت 91 ساعت 5/5صبح فرودگاه مهرآباد بار ديگر از يک سانحه مرگ بار رهايي يافته است که خلاصي از اين فاجعه تنها با شانس و مهارت خلبان هواپيمايي هما (کاپيتان شريفي)کسب شده است.

ماجرا از اين قرار بوده که کنترلر پرواز شيفت شب فرودگاه مهرآباد با وجود اجازه دادن براي حمل يک هواپيماي پهن پيکر ايرباس ماهان با يدک کش ،اين موضوع را فراموش کرده و در هنگام جا به جايي شيفت موضوع انتقال اين هواپيماي بدون مسافر و خلبان را بر روي باند هواپيما به همکاران خود خاطر نشان نمي کند و وجود ايرباس ماهان بر روي باند 29 راست فرودگاه مهرآباد زمينه ساز تراژدي تلخ و مرگ باري شده بود که مي توانست تاريخ هوانوردي ايران را تغيير دهد و براي اولين بار خطاي کنترلر پروازها را عامل يک سانحه مرگ بار کند.

بر اساس اين گزارش ،آغاز پرواز همزمان هواپيماي فوکر 100 هما هم بر همين باند دليلي بوده است تا اين فاجعه رخ دهد که خوشبختانه با مهارت کاپيتان شريفي رخ نداده است.

به گفته فعالان هوايي، هواپيماي فوکر هما با فاصله 2متري از روي دم هواپيماي ايرباس شرکت ماهان در فرودگاه مهرآبادعبور کرده است و اين در حالي است که فوکر هما با باک هاي پر از بنزين و مملو از مسافر توانسته از اين رخداد رهايي يابد.

چرايي حادثه

بر اساس اين گزارش،يکي از دلايل اين اتفاق ،بسته بودن تاکسي ويي بوده است که کنترلر برج را مجاب کرده تا درخواست خلبان هواپيماي فوکر را براي پرواز از ميانه باند(intersection take off) بپذيرد و اين چنين شده است که خلبان پس از 3 بار درخواست اجازه پرواز ،در هواي تاريک صبح زود هواپيماي ايرباس چراغ خاموش را ديده و قبل از رسيدن به سرعت مجاز(v2) دماغه هواپيما را از زمين بلند کرده و از فاصله دومتري از روي دم هواپيماي ايرباس با خوش شانسي عبور مي‌کند.

بر پايه اطلاعات دريافتي ،پس از اين رخداد کنترلر مربوطه که در اين حادثه اشتباه داشته است،بر اساس قوانين موجود از کار کنترل مستقيم تعليق شده و تا زمان مشخص نشدن نتيجه بررسي ها حق کار هدايت در برج مراقبت را ندارد اما اين سئوال ايجاد شده که چه رخ داده که جامعه کنترلرهاي پرواز، چنين اشتباه فاحشي را در پرونده خود ديده است.

همان جامعه اي که سال گذشته افتخار نجات جان 500 مسافر هواپيمايي ماهان را در رونده خود دارد و اجازه نداده بود هواپيمايي مملو از مسافر از حج برگشته بر روي ساختمان هاي شهر تهران فرود بياييد.

اين خبر که تا کنون در رسانه ها بازتاب درخور و به همراه جزئياتش نداشته است با تلاش خيرخواهانه مسئولان هوايي، براي استمرار امنيت فکري مسافران رسانه اي نشده و اطلاعات دقيقي از آن درج نشده بود.

چرا که به گفته مسئولان هوانوردي کشور، در بخش هوايي امکان اشتباه در تمام بخش ها وجود داشته و دارد و لزومي هم نيست هر رخدادي رسانه اي شود.

اما با اين وجود نبايد اين مسئله را از نظر دور داشت که پيش از اين هم اين گونه رخداد ها قابل پيش بيني بوده است و با وجود گلايه هاي مکرر کنترلر هاي پرواز از عدم تناسب حقوق خود با مسئوليتشان اين اتفاق محتمل مي نمود.

وعده ها و ادامه مشکلات

به نظر مي رسد در اين باره قول به سامان نرسيده شخص رييس جمهور به کنترلرهاي پرواز (مبني بر افزايش حقوق تا يک سوم حقوق خلبان ها ) باعث شده تا بي انگيزگي و دل خستگي در ميان کنترلرها ايجاد شود حدود 800 مراقب پرواز ايراني زير فشار کاري و استرس هاي مالي به خطا بيفتند.

بر اساس اطلاعات دريافتي کنترلرهاي پرواز هم اکنون بايد 144 ساعت کار را بر اساس ضوابط قانوني انجام دهند که 12 شيفت 12 ساعته را شامل مي شود و در نهايت فعالان قراردادي (با سابقه متوسط)اين عرصه به صورت ميانگين حقوقي در حدود 500 تا 750 هزار تومان را دريافت مي کنند.

هر چند که پايين بودن حقوق و مزاياي فعالان اين عرصه که بر اساس ضوابط بين المللي هم قابل اثبات است دليلي بر کم کاري و يا رد تلاش بي دريغ فعالان اين عرصه نيست اما در نهايت بايد گفت که تعادل حقوقي و مسئوليتي اين حوزه به نظر ضروري مي رسد و نيازمند همکاري مسئولان است تا شاهد چنين رخدادهايي دست کم به دليل استرس هاي مالي مراقبان پرواز نباشيم.

چرا که جان انبوهي مسافر و اعتبار بخش هوايي در هوشياري و سلامت فکر و روان فعالان اين عرصه است.