حرکت کتابخانه‌ها عمومي به سوي استانداردها

به گزارش خبرنگار «شهر»، در ابتداي اين همايش ميترا قياسي، عضو هيأت علمي دانشگاه آزاد بابل، در حوزه استانداردهاي مورد نياز کتابخانه‌ها، شاخص‌هاي استفاده و خدمات، منابع، منابع انساني، کيفي و هزينه را براي کتابداران تشريح کرد و متذکر شد و گفت: پيشرفت‌ها در حوزه فناوري اطلاعات سبب شده کتابداران متخصص‌تري داشته باشيم که طبيعتا بايد با استانداردها آشنا باشند و در سال توليد ملي، استانداردسازي بايد بخشي از اهداف ما باشد.

وي در ادامه به معرفي استاندارد ISO در حوزه علوم کتابداري و اطلاع‌رساني پرداخت و گفت: استانداردهاي ايزو توسط کميته‌ةاي فني تدوين مي‌شوند. کميته فني TC 46 توسعه استانداردهاي کتابداري و اطلاع‌رساني را برعهده دارد که داراي اعضايي از نمايندگان موسسات استاندارد مربوطه است. نام اين کميته «دبيزش بين‌المللي» است و فعاليت‌هاي توسعه فعاليت‌‌هاي علمي کتابخانه‌ها، اطلاع‌رساني، ارائه خدمات نمايه‌سازي و چکيده‌نويسي و تدوين استاندردهاي پايان‌نامه است.

قياسي اظهارداشت: اميدواريم بتوانيم قدم‌هايي هرچند ناچيز در جهت استانداردسازي کتابخانه‌ها داشته باشيم.

در ادامه اين همايش هاجر زارعي، مدير گروه کتابداري و اطلاع‌رساني دانشگاه آزاد تنکابن، درباره استانداردهاي کاربردي در حوزه ذخيره، جستجو و بازيابي اطلاعات سخن گفت. وي اظهارداشت: نقش و وظيفه کتابداران در کتابخانه‌ها شامل جمع‌آوري اطلاعات و توسعه مجموعه، سازماندهي منابع اطلاعاتي و بازيابي اطلاعات مراجعان است.

وي ادامه داد: ‌دو نقش اول در قالب رهنمودهاي مختلف تدوين شده و قابل ارزيابي است ولي کمک به مراجعان براي بازيابي اطلاعات، قابل ارزيابي نيست. ايفاي اين نقش کتابداران نياز به استفاده از فضاي وب دارد و امروز ديگر منابع مرجع به شکل چاپي در کتابخانه‌ةا موجود نيست؛ از اين رو کتابداران بايد توانايي کمک به مخاطب در اين زمينه را با استفاده از فضاي وب و راه‌آندازي وب‌سايت براي کتابخانه داشته باشند.

اين استاد دانشگاه سپس استانداردهاي مربوط به وب‌سايت‌ها، ذخيره، جستجو و بازيابي اطلاعات الکترونيکي را تشريح و انواع استانداردها از جمله بين‌المللي، منطقه‌اي، اروپايي و ملي را معرفي کرد.

زارعي در اين همايش همچنين استانداردهاي وب شامل استاندرهاي دسترس‌پذيري و کاربرپذيري را براي کتابداران حاضر تشريح کرد. معرفي استانداردهاي فشرده‌سازي شامل ZIP و RAR، استانداردهاي ذخيره و مبادله اطلاعات شامل استاندارد ISO 2709، مارک XML و استانداردهاي جستجو و بازيابي شامل Z 39.50 که همان ISO 23950 است، بخش ديگري از سخنان زارعي بود.

وي در پايان گفت: ضروري است کتابداران سازمان‌ةاي استاندارد و استانداردها را بشناسند تا بتوانند به کاربران خدمات لازم را ارائه کرده و ايشان را براي به دست آوردن اطلاعات مورد نياز هدايت کنند.

همايش‌هاي تخصصي کتابداران سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران به صورت فصلانه و با همت مديريت امور کتابخانه‌هاي معاونت فرهنگي اين سازمان برگزار مي‌شود.