گره‏هاي زنان تاکسي‏ران

پرداختن به موضوع ويژه اي که هم به حوزه شهري و هم به حوزه زنان بر مي‏گردد، بهانه‏اي شد تا به سراغ  اعظم نجفيان كارگردان فيلم «گره» برويم و درباره آخرين ساخته اش گره‏هاي «گره» را بررسي کنيم. 

چطور شد از اين مضمون استفاده كرديد؛ ايده فيلم «گره» را از كجا وام گرفتيد؟

رابطه‌اي که بين من و پسرم بود، اين ايده را به وجود آورد که پسربچه اي کلاس اول ابتدايي است و شخصيت مادر داستان هم شاغل است. به نوعي رابطه پسرم و خودم منجر به اين شد که اين فيلمنامه را بنويسم. البته شغل كاراكتر مادر در اين داستان راننده تاکسي است كه مشکلات خاص خودش را در خانه و جامعه دارد.

بازيگر اصلي فيلم فرزند خودتان است، چطور شد در فيلم «گره» از ايشان استفاده كرديد؟

بله، در اين فيلم بازيگر اصلي پسر خودم است كه به ايفاي نقش مي‌پردازد. با توجه به اينكه ايده اصلي از رابطه من و پسرم نشأت مي‌گرفت براي همين از ايشان بازي گرفتيم تا بتوانيم راحت‌تر در رابطه با اين موضوع از ايشان بازي بگيريم.

چطور شد به اين موضوع پرداختيد؟

من چند سالي است که درگير موضوعات مربوط به کودکان هستم. خصوصا کودکاني که در تهران زندگي مي کنند و مشکلات خاصي در پايتخت دارند. از جمله مشکلاتي كه اين افراد با آن درگيرند اين است که مادر کارمند صبح زود مجبور است از خواب بيدار شود و به سر کار برود، بالتبع بچه هم مجبور است با شرايط کاري مادرش پيش برود به هر حال در اين ميان يک رابطه خاصي بين مادر و فرزند ايجاد مي شود و در اين شرايط فارغ از هر شغلي که مادر داشته باشد مشکلاتي را براي آنها به وجود مي آورد. خصوصا در جايي مانند تهران كه مسايلي از جمله فاصله زياد مسافت ها، آلودگي، شلوغي و استرس ترافيک و ساير مشكلات وجود دارد اما اين موارد در شهرستان‌ها کمتر هست.

با توجه به اينكه راننده تاكسي در جامعه ما يك شغل مردانه محسوب مي‌شود، ساختن اين نوع فيلم ها مي‌تواند يك نوع تابوشكني باشد، در اين فيلم چگونه به مسايل تاكسي‏رانان زن پرداخته‌ايد؟

در تهران در رابطه با شغل زنان راننده تاكسي کمي فرهنگ سازي شده،‌ در واقع اين موضوع در تهران نسبت به زمان‌هاي قبل بيشتر جا افتاده و شهروندان تا اندازه زيادي اين موضوع را پذيرفتند. ما براي ساخت اين فيلم با رانندگان زن تاكسي صحبت كرديم و به گفته رانندگان زن تاكسي؛ شايد چندين سال پيش درمحيط جامعه خيلي اذيت مي شدند و وقتي كه مسافر مي خواستند سوار كنند رانندگان مرد كار زنان را مسخره مي كردند و ما با صداي بلند نمي‌توانستيم از مسافران بخواهيم كه سوار تاكسي شوند در حاليكه ما زنان هم مي‌خواهيم کار کنيم، مخصوصا کسي كه شوهرش فوت شده و سرپرست و نان آور خانواده است مجبور با اين كار امرار معاش كند.

به هر حال اين هم مثل همه شغل هاي ديگر مشکلاتي دارد و گاه اين مشکلات براي زنان مضاعف مي‏شود. از جمله شغل‌هايي كه مشكلاتش براي زنان چندين برابر بيشتر از مردان است، غير از راننده تاكسي مي‌توانم به فيلمسازي اشاره ‌كرد كه علاوه بر اينکه زنان با مشکلات عديده اي حرفه اي مواجه هستند برخي از آنها نيز برمي گردد به مسووليت هاي زياد زنان در زندگي، مشکلات محيط کار هم به آن اضافه مي شود و پيشرفت كار زنان را سخت مي‌كند.

در واقع شغل‌هايي را صرفا براي آقايان تعريف كرده اند به خاطر همين خيلي محدوديت ها به وجود مي‌آيد و بانوان راننده تاکسي ترجيح مي دهند که در مسافت بين فرودگاه و شهر کار کنند، براي خدمت به زناني که براي امنيت خود ترجيح مي دهند سوار تاکسي هاي راننده زن شوند. در واقع اين راننده تاکسي هاي بانوان در شهر تهران راحت تر و بدون نگاه غريب هستند اما با نگاه دقيق تر متوجه مي شويم كه در همين پايتخت هم زنان براي فرودگاه كار مي كنند و من هم براي ساخت هر دو فيلمم و تهيه ماشيني مخصوص اين فيلم ها از سرويس تاکسي هاي بانوان فرودگاه استفاده كردم.

ازعوامل فيلم کوتاه داستاني «گره» مي‌توان به علي محمد قاسمي (تصويربردار)، اعظم نجفيان و علي محمد قاسمي(تدوين)، بهروز شهامت (صدا)، افسون وفادوست (مدير توليد)، محمدرضا قاسمي و مريم محمدي (بازيگران)، هنر برتر فيروزه اي (مجري طرح) اشاره كرد.