گزارش«شهر» از 21 تير روز «شهر بدون نايلکس»
تهران بدون کيسه پلاستيکي
زبالههاي پلاستيكي هم اكنون يكي از معضلات جدي كلانشهرهاي دنيا از جمله تهران به حساب ميآيد و درحال حاضر به علت توليد انبوه و ارزاني كيسه پلاستيكي متاسفانه ميزان استفاده از آن در شهر بسيار افزايش پيدا كرده است.

به گزارش خبرنگار «شهر» آمار و آرقام نشان ميدهد كه كشور ما به علت اينكه توليد كننده پتروشيمي است جزو كشورهاي پرمصرف دنيا از لحاظ كيسههاي پلاستيكي به شمار مي آيد.
ميزان پلاستيك توليدي در ايران 177هزارتن است و شايد تغيير ذائقه خريد مردم دليلي بر افزايش توليد كيسه هاي پلاستيكي باشد كه به نوعي سيستم خريد زنبيلي به خريد بسته بندي تغيير شكل داده است.
بنابرگفته معاونت خدمات شهري شهرداري تهران هر فرد تهراني به طور متوسط روزانه سه پلاستيک وارد چرخه محيط زيست ميکند که اين رقم معادل 500 تن در هر روز است.
کارشناسان سلامت ميگويند، از تماس مسقيم مواد غذايي داغ با ظروف و كيسه پلاستيكي 9 سرطان در انسان ايجاد ميشود كه شايع ترين آن سرطان معده است.
با توجه به اهميت موضوع عدم استفاده از نايلونهاي پلاستيکي و مضرات آن در بسياري از كشورها مانند كانادا، امارات متحده، انگليس، قوانين تشويقي و تنبيهي در زمينه مصرف كيسه پلاستيكي اعمال شده است مانند اخذ ماليات هزينه كيسه پلاستيكي از مصرف كننده كه به عنوان سياست هاي تنبيهي اعمال مي شود و سياست هاي تشويقي مانند معافيت هاي مالياتي از فروشندگاني كه كيسه هاي پلاستيكي را حذف مي کنند.
اما در زمينه عدم استفاده از ظروف و نايلونهاي پلاستيکي در کشور ما قانون اجرايي و مشخصي وجود ندارد و دراين زمينه تنها مي توان به قانون مديريت پسماند اشاره کرد که براساس ماده 4 آن دستگاه هاي اجرايي ذيربط موظفند، تسهيلات لازم را براي توليد و مصرف کالاهايي که بازيافت آنها سهلتر است را فراهم کنند و توليد و واردات محصولاتي که دفع و بازيافت پسماند آن مشکل تر است، محدود شود و تدابيري اتخاذ شود که استفاده از مواد اوليه بازيافتي در توليد گسترش يابد.
با اين وجود براساس اصل 50 قانون اساسي نيز فعاليتهاي اقتصادي و غير آن كه با آلودگي محيط زيست يا تخريب غير قابل جبران آن ملازمه پيدا كند ممنوع است.
بنابراعلام نظر کارشناسان محيط زيست، کيسههاي پلاستيکي 300 تا 400 سال در طبيعت ميمانند و موجب آلودگي خاک ميشوند.
برهمين اساس اصل 50 قانون اساسي شامل اين مورد نيز ميشود و انتظار ميرود، که سازمان حفاظت محيطت زيست به عنوان متولي اصلي و مجلس شوراي اسلامي به عنوان مققنه براي اجراي اين اصل ،با تصويب و اجراي قوانين لازم در اين رابطه، تمام سازمان ها و نهادهاي دولتي و غيردولتي مربوطه را ملزم به رعايت اين اصل زيست محيطي کنند.
محمدهادي حيدرزاده رييس ستاد محيط زيست شهرداري تهران در اين رابطه معتقد است: اقدامات و فعاليتهاي صورت گرفته در زمينه استفاده از كيسه هاي پارچه اي و كنفي به جاي پلاستيكي احتياج به قانون دارد كه از طرف مجلس شوراي اسلامي و با حمايت سازمانهاي دولتي سيستم خريد فعلي به سيستم خريد زنبيلي تغيير شكل دهد كه اصلاح الگوي مصرف كه مد نظر مقام معظم رهبري بوده است محقق شود.
بنابراين گزارش، با وجود اين خلاءهاي قانوني، در سطح شهر تهران براي جلوگيري از استفاده کيسههاي پلاستيکي گام هاي مثبتي برداشته شده که در اين زمينه به مصوبه شوراي اسلامي شهر تهران اشاره کرد که براساس آن شهرداري تهران ملزم به تغيير الگو و کاهش مصرف کيسه ها، ظروف و محصولات يکبار مصرف پلاستيکي و جايگزين کردن مواد قابل بازيافت غيرپلاستيکي در تمامي مراکز وابسته است.
بعد از اين مصوبه در شهرداري تهران كارگروهي با دو فعاليت در زمينه تغيير كيسههاي پلاستيكي از تجديدناپزير به تجديدپذير و دوم بحث آموزش و فرهنگسازي و اطلاع رساني تشكيل شد.
هم اکنون در سازمان ها و شرکت هاي وابسته شهرداري و مرتبط با اين موضوع در دو حوزه فروش سازمان ميادين و ميوه و تره بار و فروشگاه شهروند، فعاليتهايي در زمينه جايگزين كردن ظروف و كيسه هاي پلاستيكي انجام شده كه به مرور كيسههاي تجديد پذير با الياف گياهي جايگزين كيسههاي تجديد ناپذير مي شود.
براساس اين گزارش، با توجه به اين که در حوزه آموزش مسائل محيط زيست معمولا نامگذاري يك روز براي جلب مشاركت شهروندان و مسئولان مي تواند مشوق خوبي باشد، شهرداري امسال براي اولين بار 21 تير را به عنوان روز بدون نايلکس معرفي کرد
برهمين اساس در اين روز با همكاري سازمان ميادين ميوه و تره بار و فروشگاه شهروند تبليغات و اطلاع رساني در سطح شهر انجام شده و اداره كل آموزشهاي شهروندي و اداره كل سلامت آموزشهاي محلي و شهروندي را در زمينه آشنايي شهروندان از مضرات استفاده از كيسه هاي پلاستيكي و استفاده از كيسه هاي جايگزين را در سطح محلات برگزار مي کند.
تبليغات محيطي و تلويزيوني واطلاع رساني از طريق روزنامه همشهري و ضمائم آن، معرفي كيسه هاي جايگزين، برگزاري مسابقه 1 ميليون نفري مشتريان فروشگاه شهروند و ميوه و تره بار با هدف آشنايي مشتريان با مقوله عدم استفاده از كيسه هاي پلاستيكي ، تبليغات و آموزشهاي مجازي از طريق ارسال پيامك ،برگزاري مسابقه نقاشي كودكان و نوجوان در 5 ميدان ميوه و تره بار و آموزش چهره به چهره را از ديگر برنامه هاي روز بدون نايلكس است.
البته حيدرزاده رييس ستاد محيط زيست شهرداري تهران با انتقاد ازعدم حمايت سازمان حفاظت محيط زيست از اين فعاليت ها، گفت: «سازمان حفاظت محيط زيست نه تنها هيچ گونه حمايتي از برگزاري برنامه فوق به عمل نياورده بلكه در هيچ كدام از جلسات كارگروه فوق نيز شركت نکرده است.»
بنابراين گزارش،اميد ميرود 21تير شروع يك كار جدي براي عدم استفاده از کيسههاي پلاستيکي باشد و با ملي شدن اين روز شاهد تصويب قوانين اجرايي در اين رابطه باشيم.