شرح دعاي روز سوم از زبان آيت‌الله مجتهدي/
نقش گناه در از بين رفتن حافظه
مرحوم آيت‌الله مجتهدي تهراني با تاكيد بر نقش گناه در ضعيف شدن حافظه، عنوان مي داشتند كه در اين دعا از خدا درخواست ذهن و حافظه مي‌کنيم.
به گزارش گروه فرهنگي شهر و به نقل از فارس، مرحوم آيت‌الله مجتهدي تهراني، شرح کوتاهي بر دعاهاي روزانه ماه مبارک رمضان دارد که به صورت مجموعه صوتي موجود است. متن اين گفتار درباره دعاي روز سوم را در زير مي خوانيد:
«اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي فِيهِ الذِّهْنَ وَ التَّنْبِيهَ وَ بَاعِدْنِي فِيهِ مِنَ السَّفَاهَةِ وَ التَّمْوِيهِوَ اجْعَلْ لِي نَصِيباً مِنْ کُلِّ خَيرٍ تُنْزِلُ فِيهِ بِجُودِکَ يا أَجْوَدَ الْأَجْوَدِين»
خدايا در اين روز مرا هوش و بيدارى نصيب فرما و از سفاهت و جهالت و کار باطل دور گردان و از هر خيرى که در اين روز نازل مىفرمايى مرا نصيب بخش به حق جود و کرمت اى جود و بخشش دارترين عالم.
* شرح فرازهاي دعا
آيت‌الله مجتهدي تهراني در شرح «اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي فِيهِ الذِّهْنَ وَالتَّنْبِيهَ وَبَاعِدْنِي فِيهِ مِنَ السَّفَاهَةِ وَ التَّمْوِيهِ» مي‌گويد: خدايا در اين ماه رمضان روزي کن که من هوشيار بشوم و حافظه پيدا کنم و از خواب غفلت بيدار بشوم! انسان اگر بيدار بشود خيلي لذت مي‌برد، نوع انسان‌ها در غفلت هستند؛ بنابراين در ماه رمضان از خدا درخواست کنيد که از خواب غفلت بيدار شويم.
وي درباره علت ضعيفي حافظه عنوان مي‌کند: يکي از نعمت‌هاي بزرگ خدا ذهن است. در اين دعا از خدا درخواست ذهن و حافظه مي‌کنيم، اگر مي‌بينيد حافظه ضعيف است و حافظه درست و حسابي نداريم، علت آن گناه است؛ به نامحرم که نگاه کني حافظه مي‌رود.
* گناه حافظه را ضعيف مي‌کند
اين استاد اخلاق ادامه مي‌دهد: شخصي به دانشمندي مراجعه مي‌کند و مي‌گويد ؛ من حافظه ندارم. آن دانشمند گفت: گناه نکن و علت آن را هم ذکر کرد و گفت: علم يک نوع فضيلت و برتري است و خدا اين برتري را به شخص گناه‌کار نمي‌دهد لذا کسي که اهل گناه است مجتهد و ملا نمي‌شود و اگر بخواهد ملا بشود و به درد مردم بخورد بايد حافظه داشته باشد و لازمه آن ترک گناه است.
آيت‌الله مجتهدي تهراني در ادامه به بيان خاطره‌اي مي‌پردازد و مي‌گويد: مرحوم آيت‌الله بروجردي، گاهي در درس شعرهاي سيوطي را مي‌خواندند؛ با اينکه حدود 70 تا 80 سال از زماني که سيوطي مي‌خواندند و مجتهد شده بودند، فاصله بود، ولي به علت دوري از گناه از حافظه بسيار قوي برخوردار بودند.
* دعاي تقويت حافظه
اين عالم رباني همچنين دعايي براي تقويت حافظه معرفي مي‌کند و مي‌گويد: از خدا؛ حافظه بخواهيم و ترک گناه کنيم؛ اين دعا را هم بعد از هر نماز بخوانيد: «سبحان من لايعتدي علي اهل مملکته ...» که باعث تقويت حافظه مي‌شود؛ قرآن حفظ کنيد؛ حافظه زياد مي‌شود؛ خواندن آية‌الکرسي حافظه را زياد مي‌کند.
اين استاد بزرگ اخلاق يک بار ديگر به دعاي روز سوم ماه رمضان اشاره مي‌کند و مي‌گويد: در ادامه دعاي روز سوم از خدا طلب بيداري از خواب غفلت مي‌کنيم. «وَبَاعِدْنِي فِيهِ مِنَ السَّفَاهَةِ وَالتَّمْوِيهِ» خدايا در اين روز مرا از کارهاي باطل و سفيهانه دور گردان؛ غيبت نکنم، دروغ نگويم و ... سفاهت به معناي؛ کار بي‌خردانه و بچه‌گانه است.
وي با قرائت ادامه دعا مي‌افزايد: «وَاجْعَلْ لِي نَصِيباً مِنْ کُلِّ خَيرٍ تُنْزِلُ فِيهِ» خدايا هر کار خيري که در ماه رمضان نازل کرده‌اي نصيبي از آن کار خير به من برسان.
* شيطان چگونه از ما دور مي‌شود
مرحوم آيت‌الله مجتهدي تهراني در ادامه به حديثي از حضرت رسول(ص) اشاره مي‌کند و مي‌گويد: رسول خدا فرمود: «آيا شما را خبر ندهم به اموري که اگر به آن امور عمل کنيد، شيطان از شما دور مي‌شود؛ مثل دور بودن مشرق از مغرب.» اصحاب گفتند: «بله يا رسول‌الله» حضرت فرمودند: «روزه بگيريد؛ چراکه روزه صورت شيطان را سياه مي‌کند.»
* روزه صورت شيطان را سياه مي‌کند و صدقه پشت او را مي‌شکند
وي تأکيد کرد: يکي از کارهاي خير روزه گرفتن است. از خدا بخواهيم که در ماه رمضان مريض نشويم و توفيق روزه‌داري داشته باشيم. يکي از کارهاي خير ديگر صدقه است؛ صدقه دادن هم پشت شيطان را مي‌شکند. «و کَسْرَ ظَهره» و در ادامه آمده است، مواظبت بر عمل صالح، نماز شب و دوستي با خدا و استغفار، ريشه شيطان را قطع مي‌کند. و در آخر حديث گفته شده است: «و ل‍ِکلِ شي زکات وزکاتُ الابدان الصيام» که هر چيزي زکاتي دارد و زکات بدن‌هاي شما روزه است.
وي همچنين درباره بخش آخر دعاي روز سوم ماه رمضان اظهار مي‌کند: «وَ اجْعَلْ لِي نَصِيباً مِنْ کُلِّ خَيرٍ تُنْزِلُ فِيهِ بِجُودِکَ يا أَجْوَدَ الْأَجْوَدِين» خدايا هر خيري که در ماه رمضان نازل مي‌کني براي من نصيبي از آن خير قرار بده به جود و بخشش خودت اي کسي که جود و بخششت از همه بخشندگان بيشتر است.