گفت‌و‌گوي «شهر» با كامران قدكچيان/
«پس كوچه‌هاي شمرون» سدي بر جدايي
کارگردان فيلم «پس كوچه‌هاي شمرون» يكي از توصيه‌هاي اسلامي و دغدغه‌هاي امروز اجتماع را که همان تعلل در طلاق است را روي پرده آورده و اميدواراست محصولات فرهنگي بتواند راهگشاي بن بستهاي موجود براي زوجهاي جوان باشد.
به گزارش خبرنگار فرهنگي «شهر»، كامران قدكچيان متولد 1326 در تهران، كارگردان، فيلمنامه‌نويس و تدوين‌گر ، تجربه كارگرداني‌اش را با «ساحره» آغاز كرد. از ميان فيلم‌هاي ديگر او در مقام كارگرداني مي‌توان به «دختر شاه پريون»، «سوغات فرهنگ»، «مكافات»، «لبه تيغ»، «ميهمان» و غيره اشاره كرد. «سيزده گربه روي شيرواني»، «مادر زن سلام»، «مرد آفتابي»، «عطش»، «بالاي شهر پايين شهر» و غيره از كارهايي است كه قدكچيان تدوين آنها را برعهده داشته است. همچنين وي «عبور از غبار، و «لبه تيغ» را به رشته تحرير درآورده است. قدكچيان به تازگي هم «پس كوچه‌هاي شمرون» را روي پرده‌هاي سينماها برده است. اين روزها كه سينماها خالي از فيلمي است كه چيزي در چنته براي تماشاچيان داشته باشد «پس كوچه‌هاي شمرون» به گفتهي کارگردانش به يکياز توصيه‌هاي اسلام و دغدغه‌هاي اجتماع مي‌پردازد. در ارتباط با «پس كوچه‌هاي شمرون» با كارگردان آن گفت‌و‌گو كرده‌ايم كه در ادامه مي‌خوانيد.
-
چطور شد اين موضوع را انتخاب كرديد و به آن پرداختيد؟ در واقع ايده اين فيلم را از كجا وام گرفتيد؟
«پس كوچه‌هاي شمرون» به صورت يك طرح فيلمنامه به من داده شد و با فيلمنامه‌نويس نشستيم به اتفاق فيلم را نوشتيم. در حقيقت؛ اين پروژه از دفتر پويافيلم به ما پيشنهاد شد. خط داستان اين فيلم دو جوان است كه از صبح تا شب دنبال شاهد براي جدايي ميگردند و من سدهايي را جلوي پاي‌شان قرار دادم تا طلاق نگيرند.
-
هدف‌تان از ساختن «پس كوچه‌هاي شمرون»، براي بيان چه روايتي بود؟
به هر حال رسالت من ساختن فيلم‌هاي اجتماعي است. از جمله فيلم‌هايي كه به مسايل و مضامين اجتماعي مي‌پردازد.
در حقيقت؛ در اين فيلم خواستم بگويم كه امكان دارد؛ يكي از توصيه‌هاي اسلامي را تبديل به فيلم كرد. سدهايي در اين فيلم وجود دارد كه طلاق را به تاخير مي‌اندازد و اين رفتارها، آرام آرام به آنها مي‌فهماند كه خيلي شبيه به هم هستند و همديگر را دوست دارند. الان شرايط طوري است كه اين مسأله در جامعه وجود دارد و خواستم به يكي از مسايل جامعه بپردازم.
-
در قسمتي كه امير را پليس گرفته و در خيابان نگه داشته، تا آمدن حاجي از بازار زمان خيلي كوتاهي سپري مي‌شود، اين درحالي‌ست كه در واقعيت بسيار طول خواهد كشيد تا حاجي از بازار خودش را به امير برساند اما امير همچنان در خيابان در ماشين پليس نگه داشته شده است. در اين رابطه چه توضيحي داريد؟
آن لوكيشن مربوط به جنوب باغ فردوس است و باغ فردوس نزديك بازار تجريش و چسبيده به آن است. در واقع فيلم را در بازار تجريش گرفتيم. همچنين معمولا ون‌هاي پليس در اين مواقع، افراد اين چنيني را جمع‌آوري مي‌كنند و فله‌اي به كلانتري مي‌برند. از طرف ديگر به هر حال وقتي فيلمي مي‌سازيم نبايد بر اساس زمان، موضوعي را درنظر بگيريم و يا مكمن است اتفاقاتي در زندگي بيفتد كه نمي‌توان همه آنها را در فيلم به تصوير كشيد و يا اينكه نبايد آنها را عنوان كرد. بنابراين بعضي چيزها را در زمان ساختن فيلم اغماض مي‌كنيم. البته لوكشين‌ها خيلي نزديك به هم بودند.
-
در فيلم شما اتفاق مثبتي كه افتاده اين است كه در انتخاب بازيگر زن؛ براي نقش نازنين، از يك چهره شناخته نشده و همچنين يك چهره معمولي استفاده كرديد، اما آيا اينطور انتخاب‌ها به گيشه فيلم و جذب مخاطب آسيب نمي‌زند؟
بالاخره سينما يك طوري بايد از گيشه‌اي بودن كنده شود و بايد به طرف قصه، داستان و كارگردان محوري سوق پيدا كند نه اينكه به ستاره‌سازي. بنابراين رسالت من هم به اين شيوه رفتن است. اين آدم را مي‌شناختم و بازي‌اش را ديده بودم. همچنين نقش؛ يك نقش خياباني و جوانانه بود، با توجه به اينها خواستم وقتي مردم صحنه‌ها را نگاه مي‌كنند، اين تصاوير را واقعي‌تر حس كنند. در همين رابطه با تهيه كننده صحبت كرديم و تصميم گرفتيم كه در نهايت انتخاب‌مان اينطور شد.
-
به نظر مي‌رسد امير يا نازنين براي جدا شدن تعلل دارند؟ آيا اينطور بوده است يا نه؟
تعلل ندارند بلكه هر دوي آنها ترديد دارند. آنها مي‌دانند كه مي‌خواهند جدا شوند اما نمي‌دانند بخاطر چه چيزي مي‌خواهند جدا شوند. در واقع شرايطي كه در آن هستند؛ اينها را وادار به جدايي مي‌كند. در حقيقت؛ تم اصلي فيلم هم اين است كه شرايط نمي‌گذارد اينها زندگي كنند، حتي زماني كه به هم علاقه‌مندند بازهم نمي‌توانند با هم زندگي كنند.
-
اما با ديدن اثاث آنها در خانه پدر امير و حرف‌هاي مادر او كه مخالف جدايي‌شان است؛ متوجه مي‌شويم كه پشتيباني از سوي خانواده مي‌تواند وجود داشته باشد. ولي در فيلم امير بي‌پول و بيكار و ... نشان داده مي‌شود.
پدر امير از عوامل اصلي مشكلات و جدايي امير و نازنين است. پدري كه مذهبي است اما در عين حال به مالزي سفر مي‌كند و در واقع هميشه در سفراست و به خانواده اهميت نمي‌دهد. همه اين نشانه‌ها را در حرف‌هاي مادر گذاشتيم. مادر نشانه‌هايي مي‌دهد كه امير خانواده منسجم و محبوبي ندارد و خودش را طرد شده مي‌داند. همينطور كه مادر مي‌گويد: « تو كه آبروي ما رو بردي، رفتي خواننده زيرزميني شدي». در واقع پدر بخاطر بساط موسيقي امير، او را طرد كرده اما ما همه اينها را از روي شواهد متوجه مي‌شويم. با اين اوصاف امير پول ندارد، طرد شده از يك خانواده از هم گيسخته است. در حقيقت، شرايط به گونه‌اي است كه اين دو براي زندگي كردن باهم بايد از هفت خان رستم بگذرند.
-
در فيلم زني وجود دارد كه امير با او رابطه داشته و اين ارتباط بر زندگي و جدايي امير و نازنين تاثير گذاشته است. در حقيقت؛ نقشي كه اين همه در داستان فيلم تاثيرگذار بوده، چطور به آن بخش پرداخته نشده و فيلم آن زن را حتي نشان نمي‌دهد؟
امير در نبود نازنين رابطه داشته اما اين رابطه مصنوعي بوده و به دليل اين بوده كه نازنين رفته و ارتباط با آن زن از روي علاقه نبوده است. در واقع نمي‌خواستم به فرعيات بپردازم و از اصل قصه اين دو نفر دور شوم. فقط به سدهايي از جمله حاجي، پليس، پدرومادر، عمو نازنين و غيره پرداختيم كه سد و مانعي شوند تا اين دو از هم طلاق نگيرند.
-
اما در پايان اين اتفاق افتاد و طلاق گرفتند.
در پايان؛ حكم را به انتخاب تماشاچي مي‌گذاريم كه آيا شرايط اجازه مي‌دهد اين دو باهم زندگي كنند؟! در واقع ممكن است در فاميل، دوستان و آشنايان موارد مشابه را داشته باشيم كه حتي هنوز ازدواج نكرده، به اين بن بست مي‌خورند.