درآمد کارگر افغاني، 2 برابر کارمند رسمي ايران

عصرايران: اسماعيل در تکاپوي آمدن به ايران دو بار دستگير هم شده است؛ به گفته خودش ماموران ايراني تنها کاري که کرده اند وي را به ماموران پليس مرزي افغانستان تحويل داده اند و پليس مرزي هم وي را آزاد کرده است.

او به اميد داشتن يک شغل پر درآمد تر از کشور خود به ايران آمده است و حالا با به دست گرفتن يک " چهار چرخ " و جمع آوري زباله هاي قابل بازيافت روزانه قريب به 40 هزار تومان درآمد دارد.

البته اسماعيل تنها نيست و اين کار را با جمعي ديگر از نوجوانان افغاني که در منزلي در جنوب شهر تهران با هم زندگي مي کنند ، انجام مي دهد. آنها صبح ها چرخ دستي خود را بر داشته و به جان کوچه هاي شهر تهران مي افتند .

وقتي او را مي بينم در يک ظهر گرم تابستاني در ماه رمضان و در يکي از فرعي هاي نزديک به خيابان حافظ ، در حال خوردن يک آب ميوه و کيک به عنوان ناهار است.

من را که مي بيند " هل " مي شود و کمي خود را جمع مي کند به او مي گويم:

-اسمت چيست ؟

-اسماعيل

- چند سالته ؟

- 14

- افغاني هستي؟

-بله

-چند ساله ايراني ؟

- 7 ماهه

-بچه کجايي ؟

- هرات

ماهي چند در مي آري؟

-1200 ( 1 ميليون و دويست هزار تومان)

اسماعيل روزانه بيش از200 کيلو و گاه نزديک به 300 کيلو زباله خشک و قابل بازيافت جمع مي کند ، شبانگاه زباله ها را به يک مرکز در خيابان مولوي تهران تحويل مي دهد و در ازاي هر کيلو 200 تومان پول مي گيرد و اين چنين روزانه حداقل 40 هزار تومان کاسب است.

او بخشي از اين پول را هزينه اقامت خود در ايران مي کند و بخش عمده آن را به خانواده نيازمند خود در هرات مي فرستد.

اسماعيل نمونه کوچکي از يک جامعه بزرگ " کارگران افغاني مقيم ايران " است که طبيعتا در 3 دهه گذشته نقش ويژه اي در عمران و آباداني کشور ما داشته و البته در کنار اين مساله معضلات خاص خود را هم داشته اند.

وقتي از اشغال فرصت هاي شغلي ايراني ها توسط کارگران افغاني سخن مي گوييم بايد کمي محتاط باشيم ؛ چه آنکه کارگران افغان عموما مشاغلي را اشغال کرده اند که کارگران ايراني به راحتي حاضر به انجام آنها نيستند و يا در عوض انجام آن دستمزدي بسيار بيشتر از آنچه که يک کارگر افغان مي گيرد ، طلب مي کنند.

با اين حال حضور دستکم 1 ميليون کارگر افغاني در بازار کار کشوري که بنا به اعلام مرکز امار ايران ، نرخ بيکاري در بين جمعيت جوان آن ( زير 30 سال) بالاي 25 درصد است ، رقمي نيست که بتوان به راحتي از کنار آن گذشت ، از اين رو جمعيت جوان و بيکار ايراني درست يا به غلط نظر چندان مساعدي نسبت به کارگران افغاني مقيم ايران ندارند و حضور آنها را در معضل بيکاري خود دخيل مي دانند.

از اسماعيل ، نوجوان 14 ساله افغاني مي پرسم که آيا در حرفه جمع کردن زباله افراد ديگر ايراني هم فعال هستند؟

به سرعت مي گويد : بله و ادامه مي دهد : هستند ، زيادند آنها هم مثل ما چرخ دارند و زباله جمع مي کنند.

از او مي پرسم رابطه آنها با شما چطور است ؟ وي در پاسخ مي گويد : کاري به کار هم نداريم ، آنها کار خود مي کنند و ما هم کار خود ، روزي هر کس دست خداست.

وقتي پس از گرفتن چند عکس با دوربين تلفن همراهم از اسماعيل خداحافظي مي کنم ، به اين مساله فکر مي کنم که يک کارگر نوجوان افغان که به تازگي به ايران آمده در يک کشور غريب و با يک شغل بسيار ساده ( اما طبيعتا پر زحمت ) دو برابرمتوسط حقوق ماهانه يک کارمند رسمي دولت در ايران و سه برابر حداقل دستمزد ماهانه تعيين شده براي يک کارگر ايراني درآمد دارد!

و با فکر کردن روي اين واقعيت اين سوال براي من پيش آمد که آيا با اين وصف ضربان نبض اقتصاد کشور ما طبيعي است؟