پيشخان کتاب رمضان/12
خصايص علي(ع) از نگاه علماي اهل تسنن
کتاب «خصايص اميرالمومنين علي‌بن ابي‌طالب(ع)» مجموعه‌اي از احاديث نبوي است که در شان اميرالمومنين علي(ع) و اهل بيت ايشان، توسط عبدالرحمان‌احمد‌بن‌شعيب نسائي‌الشافعي گردآوري شده است.
به گزارش خبرنگار «شهر»، اين کتاب که نسخه فارسي آن با ترجمه محمدحسن شجاعي‌فرد و تصحيح محمدهادي اميني‌نجفي، در سال 90 توسط انتشارات اميرکبير در قالب کتاب‌هاي «پرستو» منتشر شده، مهم‌ترين کتابي است که يکي از بزرگ‌ترين علماي اهل تسنن در مورد ويژگي‌هاي مختص اميرالمومنين علي(ع) که ديگر صحابه در آن سهمي ندارند، نوشته شده است.
نويسنده اين کتاب، امام حافظ ابي عبدالرحمان احمدبن شعيب نسائي، صاحب يکي از شش کتاب صحيح (صحاح سته) برادران اهل تسنن است. وي در اين کتاب احاديث نبوي در شان اميرالمومنين علي(ع) و اهل بيت ايشان را جمع‌آوري و ارائه کرده است.
برخي علت تاليف اين کتاب را سفرش از مصر به دمشق مي‌دانند. گويند نسايي در اواخر عمرش از مصر به دمشق رفت و از آن‌جا که ديد بسياري از منحرفين، علي(ع) را نمي‌شناسند، اين کتاب را تأليف کرد.
کتاب «خصايص اميرالمومنين علي‌بن ابي‌طالب(ع)» که مناقب و فضائل علي(ع) از قول پيامبر(ص) است، به اين اميد تاليف شد که کساني که آن را مطالعه مي‌کنند يا مي‌شنوند، هدايت شوند؛ ولي مردم دمشق که تربيت شده فرهنگ معاويه بودند، با ديدن کتاب، از او در مورد فضايل معاويه سوال کردند.
نسايي در پاسخ به مردم دمشق گفت: اما معاويه، من فضيلتي در او سراغ ندارم مگر اين (فرموده پيامبر) که «خدا شکمت را سير نکند.».
به روايتي، مردم با شنيدن اين پاسخ، به او هجوم آورده و آن‌قدر او را زدند که بيمار شد، سپس او را از مسجد بيرون کردند. نسايي گفت مرا به مکه ببريد. او را به مکه بردند و همان جا فوت کرد.
برخي نيز مي‌گويند در دمشق به علت ضربات شديد مردم بيمار شد. سپس به رمله از شهرهاي فلسطين رفت و در همان جا شهيد و دفن شد. ظاهراً خبر دوم صحيح‌تر است.
محمدحسن شجاعي‌فرد، مترجم اين کتاب، در مقدمه‌اش نوشته است: «در حديث‌هايي از کتاب، مقايسه‌اي بين علي(ع) و ساير صحابه به‌ويژه خلفاي راشدين آورده است که با برتري مطلق علي(ع) پايان داده است.»
در بخش ديگري از اين مقدمه آمده است: «در اصل کتاب، فقط براي علي(ع) عنوان رضي‌الله عنه يا کرم‌الله وجهه آورده است. يعني نسايي خود را مقيد به آوردن عنوان رضي‌الله عنه براي بقيه صحابه نکرده است. ما هم از اصل کتاب تبعيت کرده‌ايم و بجاي عليه‌السلام عبارت رضي‌الله عنه يا کرم‌الله وجهه را جلوي نام علي(ع) گذاشتيم.»
در بخش ديگر مقدمه مترجم مي‌خوانيم: «بعضي از خبرها و حديث‌هاي نقل شده توسط کساني است که ارادتي به علي(ع) نداشته و حتي مخالف هم بوده‌اند که حکايت از محکم بودن سند دارد.»
کتاب «خصايص اميرالمومنين علي‌بن ابي‌طالب(ع)» شامل 47 حديث به زبان عربي است و حديث‌هاي وارده در بسياري از فصل‌ها با کمي تغيير، تکرار شده‌اند که اين تکرار در کتب حديث بسيار معمول است. از آن‌جا که احاديث با راويان مختلف تفاوت مختصري با هم دارند، براي اطمينان، حديث همه راويان ذکر مي‌شود.
درباره نماز حضرت علي(ع) در اين کتاب آمده است: «از حبه العربي شنيدم: از علي (ع) شنيدم مي‌گفت: من اولين نفري هستم که با رسول‌الله(ص) نماز خواندم.»
درباره عبادت اميرالمونين(ع) نيز در اين کتاب مي‌خوانيم: «از عبدالله بن ابي الهزيل از علي(ع) گفت: من احدي از اين امت را نمي‌شناسم که بعد از پيامبر ما، خدا را عبادت کرده باشد مگر من، زيرا قبل از اين‌که احدي از امت او را عبادت کرده باشند، من او را نه سال عبادت کردم.»
در پايان اين کتاب که در 167 صفحه توسط انتشارات اميرکبير چاپ شده و با قيمت 2000 تومان عرضه شده است نيز، نمونه‌اي از نسخ اصلي کتاب (چاپ مصر) چاپ شده است.