چند و چون معافيت مالياتي اهل فرهنگ/1
قدياني: معافيت مالياتي، کتاب را ارزان مي‌کند
معافيت مالياتي مشاغلي چون نويسندگي، کتابفروشي، نشر و طراحي، سال‌ها شبهاتي را در پرداخت و دريافت مبالغ قرارداد اهالي فرهنگ ايجاد کرده است. رييس اتحاديه ناشران، اين معافيت در حال حاضر معلق را سبب ايجاد امنيت شغلي اهالي نشر و پايين آمدن قيمت کتاب مي‌داند.
به گزارش خبرنگار فرهنگي «شهر»، بر اساس بند «ل» ماده 139 اصلاحي قانون ماليات‌هاي مستقيم، فعالان چهار گروه از پرداخت ماليات معاف هستند. اين ماده که در بهمن‌ماه 1380 در دوران خدمت احمد مسجدجامعي به عنوان وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي توسط مجلس شوراي اسلامي تصويب شد، فعالان انتشاراتي، مطبوعاتي، فرهنگي و هنري را از پرداخت ماليات بر درآمد معاف کرد.
فهرست اين فعاليت‌ها در نخستين شماره نشريه «دانستني‌ها» در بهمن‌ماه 1383 منتشر شد. در اين فهرست، فعاليت‌هاي انتشاراتي شامل نويسندگي (تحقيق، تاليف، ترجمه، تصحيح، گردآوري)، ويراستاري، صفحه‌آرايي، تصويرگري کتاب، صفحه‌بندي، حروفچيني، بازآفريني، خطاطي، طراحي جلد، بازنويسي، نشر کتاب اعم از کاغذي يا الکترونيکي و پخش و فروش کتاب جزئي از فعاليت‌هاي معاف از ماليات ذکر شده‌اند.
اکنون 11 سال از اصلاح ماده 139 قانون ماليات‌هاي مستقيم مي‌گذرد؛ ولي هنوز هم در انواع فعاليت‌هاي انتشاراتي، مطبوعاتي، فرهنگي و حتي هنري، شاهد کسورات ماليات بر درآمد از مبلغ قراردادها هستيم.
نادر قدياني، رييس اتحاديه ناشران و کتابفروشان و مدير انتشارات قدياني، در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگي «شهر» درباره چند و چون اين معافيت گفت: فلسفه اصلي معافيت مالياتي ناشران، کتابفروشان، اهالي قلم، تصويرسازان، خبرنگاران و ديگر مشمولان اين قانون، به مصوبه سال 1380 مجلس شوراي اسلامي بازمي‌گردد. 11 سال پيش در اين مصوبه، ناشران و کتابفروشان و ساير مشاغلي که اکنون از ماليات معاف هستند، در گروه‌بندي‌اي که مشاغل را به سه دسته تقسيم مي‌کرد، در گروه «ج» قرار گرفته و از پرداخت ماليات بردرآمد، معاف شدند.
وي همچنين درباره تغييرات اين مصوبه گفت: ولي متاسفانه 9 ماه پس از تصويب اين قانون، در بهمن ماه سال 1380، سازمان امور مالياتي کشور لايحه‌اي را به مجلس برد که با تصويب آن، کتابفروشان از مصوبه معافيت مالياتي حذف شدند و هنوز هم براي اتحاديه ناشران و کتابفروشان جاي سوال است که چرا پيش از خشک شدن مهر اين مصوبه، چنين تغييري در آن ايجاد شد.
قدياني افزود: پس از آن، تا بهمن ماه سال 1387، اين معافيت براي ناشران و ديگر مشاغل بند «ج» اعمال مي‌شد و تنها کتابفروشان از اين جرگه خارج شده بودند. البته در اين سال‌ها نيز برخي نهادهاي دولتي، به دليل عدم آشنايي با قوانين، از نويسندگان يا ديگر اصناف طرف قراردادشان که طبق قانون از ماليات معاف شده بودند، اين ماليات را کسر مي‌کردند.
رييس اتحاديه ناشران و کتابفروشان گفت: تا اين که در بهمن سال 1387، اين گروه، از مشمولين بند «ج» به بند «ب» منتقل شدند. يکي از تکاليف صاحبان مشاغل مشمول بند «ب» اين است که دفاتر مالياتي‌شان را پرکرده و اظهارنامه مالياتي خود را تکميل کنند.
وي خاطر نشان کرد: تنها در اين صورت است که اين گروه از ماليات معاف خواهند شد. در غير اين صورت، صاحبان اين مشاغل، مشمول بند 15 و 16 ماده مصوبه معافيت از ماليات مي‌شوند؛ زيرا بر اساس بند 15 و 16 اين ماده، صاحبان مشاغلي که اظهارنامه مالياتي خود را تکميل نکرده باشند، حتي در صورت معافيت از ماليات، موظف به پرداخت آن خواهند بود.
قدياني درباره وضعيت فعلي کسر ماليات از مشمولان معافيت مالياتي، توضيح داد: از سال 87 تاکنون، رايزني‌هاي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و اتحاديه ناشران و کتابفروشان، به اين نتيجه رسيد که طبق دستور موقت رييس جمهور که در ارديبهشت 91 در نمايشگاه بين‌المللي کتاب تهران اعلام شد، مشاغل معاف از ماليات، به مدت 6 ماه (تا زماني که آيين‌نامه اجرايي قانون معافيت از ماليات اصلاح شود) بدون قيد و شرط از ماليات معاف خواهند بود.
رييس اتحاديه ناشران و کتابفروشان درباره تاثيرات اين معافيت بر بازار نشر گفت: اختصاص يک مکان تجاري به ارائه کتاب، بسيار گران‌قيمت و پرهزينه است. اگر به ياد داشته باشيد، در سال‌هاي پس از انقلاب، ساندويچ‌فروشي‌ها بيش از 12 متر مساحت نداشتند؛ ولي امروز مساحت آن‌ها بيش از 200 متر است، به اين دليل که اين شغل سودآور است. ولي کتابفروشي‌ها همان‌طور کوچک مانده‌اند؛ زيرا کتابفروشي شغل سودآوري نيست.
وي افزود: معافيت مالياتي کتابفروشان و ديگر اقشاري که در حوزه توليد کتاب فعاليت مي‌کنند، اين انگيزه را ايجاد مي‌کند که افراد بيشتري اين شغل را انتخاب کنند.
قدياني درباره تاثير اين معافيت بر قيمت کتاب، اظهار داشت: اين معافيت، روي قيمت کتاب تاثير مستقيم نمي‌گذارد؛ ولي امنيت و آسايش شغلي را بالا مي‌برد و باعث مي‌شود افراد بيشتري سراغ اين شغل بيايند. در نتيجه شرايطي فراهم مي‌شود که کتاب در دسترس باشد و کتاب که فراوان و در دسترس باشد، با قيمت ارزان‌تر به دست مخاطب خواهد رسيد.
بخش اجرايي قانون معافيت از ماليات، بر عهده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي است و يکي از شرايط معافيت افراد، احراز اشتغالشان به نويسندگي، نشر يا طراحي است. شايد يکي از دلايل به توافق نرسيدن ناشران و نويسندگان، يا هنرمندان و کارفرمايانشان، در مبالغ دريافتي قراردادها، سختي شرايط احراز و اثبات اشتغال افراد به اين مشاغل، در جامعه‌اي است که تنها تعداد معدودي از نويسندگان و هنرمندان، از نويسندگي و هنر ارتزاق مي‌کنند.